Introductie

Wanneer je begint met het verzamelen van oude camera's doe je er goed aan eerst te bedenken wat je wilt gaan verzamelen. Voor je het weet heb je een kast vol staan met toestellen die niet verzamelwaardig zijn. Camera's zijn er immers in overvloed. Door te kiezen voor een bepaalt merk, type of periode, kun je gericht gaan zoeken en een leuke verzameling aanleggen.

Omdat ikzelf geïnteresseerd ben in de Tweede Wereldoorlog heb ik gekozen voor de periode 1933 - 1945. We kennen allemaal de foto's wel uit deze roerige tijd, de opkomst van het Derde Rijk (Deze periode duurde van het einde van de Weimarrepubliek op 30 januari 1933 tot de val van de Flensburgregering op 23 mei 1945 ) en de Tweede Wereldoorlog, maar kennen we ook de toestellen waarmee de foto's zijn gemaakt? Ik ben in eerste instantie op zoek gegaan naar foto's van fotograferende militairen, zodat ik er zeker van ben dat de camera in de oorlog is gebruikt. Het vinden van deze foto's is echter moeilijker dan het vinden van de camera's zelf. Ik heb er inmiddels wel een aantal, maar heb dit principe moeten loslaten en verzamel nu ook andere toestellen uit deze periode.

Na de oorlog werden camera's in grote aantallen geproduceerd, waardoor ze minder zeldzaam zijn. Ook de kwaliteit ging achteruit door het gebruik van goedkopere materialen.

Voor vragen en opmerkingen ben ik bereikbaar via: info@eindespoor.nl

Wouter van den Berg

Amerikaanse, Britse, Canadese, Franse en Nederlandse oorlogsfotografen verslaan het binnentrekken van de Britse troepen in Berlijn.

contact ( info@eindespoor.nl )

Agfa Kamerawerk AG - Duitsland

Aktiengesellschaft für Anilinfabrikation (AGFA) werd in 1867 in Berlijn opgericht als producent van kleurstoffen. Agfa werd later bij het grote publiek vooral bekend als producent van fotorolletjes en andere producten voor amateur- en professionele fotografen. Na een aantal overnames en fusies telde de onderneming in 2011 wereldwijd ruim 11.000 werknemers. Met de opkomst van de digitale camera verdween het filmrolletje naar de achtergrond en ging AgfaPhoto in 2005 failliet. Tegenwoordig richt het bedrijf zich op de ontwikkeling en verkoop van informatiesystemen voor laboratoria en ziekenhuizen.



Agfa Billy Clack 74 (1934-'40)

De militaire film- en fotografie-eenheden van het leger gebruikten vooral kwaliteitscamera's van Zeiss Ikon, Graflex, Leitz en Rollei. De militaire amateurfotograaf nam van thuis meestal een eenvoudiger toestel mee om privéopnamen mee te maken. Op deze uitsnede zien we Finse officieren en kapiteins met toestellen zoals onderstaande Agfa Billy Clack en balgcamera's van Kodak en Voigtlander. De foto is genomen op 1 oktober 1942, tijdens een militaire parade in de stad Petroskoi (Finse naam voor russo-carelian city of Petrozavodsk). De parade herinnert aan de verovering van de stad een jaar eerder.

De Agfa Billy Clack 74 (6 x 9 cm) is wat uiterlijk betreft vrijwel gelijk aan de Billy Clack nr. 51 (6 x 4.5 cm), die iets smaller is. Ze vertonen grote gelijkenis met de Kodak Jiffy camera's.

Conditie: mooi
Taxatie: 40 - 60 euro

Deze en andere Finse amateuropnamen zijn te vinden op: WarSampo (met dank aan Jouko Leskinen).


Agfa Jsolette (1937) - 'Soldatenkamera'

Camera:
Film:
Land:
Bouwjaar:
Lens:
Sluiter:
Nieuwprijs:
Agfa Jsolette
rolfilm 120

1937
AGFA Apotar 1:4.5
Compur
38,- Reichsmark

Nog vòòr de Tweede Wereldoorlog werd deze "Jsolette" op de markt gebracht. Dit vroege model werd alleen in 1937 gemaakt en kreeg de naam Jsolette (met een J). Vanaf 1938 tot 1942 werd de camera uitgebracht onder de naam Isolette. Dit model werd in de "Agfa Amateur Katalog uit 1938" neergezet als de "Soldatenkamera" en koste toen 38,- Reichsmark.

De camera wordt gezien als de moeder van alle latere Isolettes. Het verschil met de latere modellen zit hem vooral in de zwarte bovenkant, die bij dit model van plastic ("Trolit") is gemaakt. Latere modellen hebben allemaal een aluminium bovenplaat. Met dit model kon men ook in het economisch 4.5x6cm-formaat fotograferen.

De vroegste modellen hebben de naam op de voorkant van de lederen paraattas staan.

Conditie: mooi, gebruikt
Taxatie: 70 - 100 euro

Vanaf 1940 werd in Amerika door Agfa Ansco de Speedex geproduceerd, die grote gelijkenis vertoont met de Agfa Jsolette. Vanaf 1953 zou deze camera gelijk zijn aan de Isolette-reeks van Agfa Duitsland


Agfa Box 45 (1938-'41)

Camera:
Type:
Film:
Land:
Bouwjaar:
Lens:
Sluiter:
Agfa Box 45
boxcamera
rolfilm 120 (6x9 cm)

1937
Meniscus 16/95
Moment 1/30 sec.




De boxcamera was een veelgebruikte, eenvoudige camera. Dit model van Agfa werd o.a. gebruikt door Sergeant Francis (Frank) Lawrence, geboren op 4 maart 1923 in Sydney, New South Wales. Lawrence trad als militair in dienst bij de Australian Imperial Force (AIF) op 18 november 1943.

Deze camera kon door Agfa nog tot 1941 worden geproduceerd.

Taxatie: 15 - 20 euro


Agfa Karat 3.5 (1938-'41)

Deze Agfa Karat 3.5 kwam net voor de Tweede Wereldoorlog op de markt. De productie ervan werd in 1941 echter stopgezet, in verband met het uitbreken van de oorlog. Er zijn drie versies gemaakt: twee vooroorlogs en een naoorlogs. Het belangrijkste verschil tussen beide was de lens: alle vooroorlogse modellen hebben een Solinar lens (4 elementen), terwijl alle naoorlogse modellen zijn uitgerust met een Apotar lens (3 elementen).

Het getal 3.5 geeft het grootste diafragma van de lens aan. De camera's hebben een kenmerkend bol design met geborsteld aluminium bovenkant en draagriemogen. De Karat-serie heeft een eigen cassettesysteem, waarbij een volle en een lege cassette moeten worden geplaatst. De film wordt tijdens het fotograferen van de volle in de lege cassette gedrukt. Je hoeft de film dus niet terug te spoelen als hij vol is. Een nadeel is dat de film niet te lang mag zijn. Er kunnen per rol niet meer dan 12 opnames worden gemaakt.

Conditie: gebruikt
Taxatie: 35 - 50 euro

Camera:
Type:
Film:
Land:
Bouwjaar:
Lens:

Sluiter:
Agfa Karat 35
balgcamera
35 mm 12 opnamen

1938
AGFA Solinar
1:3.5 f = 5 644420
Compur-Rapid


Agfa Karat 6.3 (1937-'40)

Camera:
Film:
Land:
Bouwjaar:
Lens:

Sluiter:
Agfa Karat 6.3
35 mm

1939
Agfa Anastigmat Jgestar
1:6.3

De Karat 6.3 (1937) met Art Deco lensplaat was het eerste model in deze serie. De 3.5 volgde iets later. De karat 4.5 (1938) was een vereenvoudigde uitvoering van de eerste 3.5, met o.a. minder hoge sluitersnelheden. In 1939 volgde het tweede model 3.5 en werd ook de 6.3 vervangen. In een korte periode werden dus veel uitvoeringen uitgebracht, wat het bepalen van het model en leeftijd naderhand niet eenvoudig maakt. Deze 6.3 is van de tweede generatie en gemaakt in 1939.

Conditie: netjes
Taxatie: 35 - 50 euro


Agfa Billy Record 8.8 (1939) A. FISCHER BERLIN C.2

Camera:
Land:
Bouwjaar:
Lens:

Sluiter:
Agfa Billy Record 8.8

1939
AGFA Anastigmat-Jgestar
f:8.8
AGFA

Een van de eerste camera's die ik kocht is deze Agfa Billy Record, die in 1939 in opdracht van Nazi-Duitsland werd geproduceerd voor het Duitse leger door de firma A. Fischer uit Berlijn. De leren paraattas is tevens voorzien van een militair merkteken: Wa A820 en Duitse adelaar. De firma A. Fischer maakte ook leren pistoolholsters, riemen en patroontassen voor het Duitse leger.

Een bugertoestel zal 15 tot 20 euro opbrengen, een militaire versie zoals deze algauw het tienvoudige. Het is een origineel WO2-voorwerp en dat is van grote invloed op de waardebepaling.

Conditie: als nieuw
Taxatie paraattas met camera: 150 euro





A. FISCHER
BERLIN C.2
1939

Wa A820

Adalbert Fischer was van oorsprong (1912) een groothandel in zadels, wagenbouw en stoffering. Met een fabriek voor koffers, tassen, schoolmappen, enz. in Guttstadt en een hoofdkantoor en fabriek voor fijne leerproducten in Berlijn.

De Agfa Billy Record werd geproduceerd tussen 1928 en 1960 en was verkrijgbaar met de lensopeningen 8.8, 7.7, 6.3 en 4.5. Ze gebruiken allemaal 120 rolfilm in het formaat 6 x 9 cm. Het toestel van Agfa is de tegenhanger van de Voigtlander Bessa klapcamera. Deze 8.8 werd gemaakt van 1933 tot 1942 en is uitgevoerd met een Agfa Anastigmat Igestar 1:8.8/105mm lens. De sluiter is een Agfa Automat. De 6.3 is ook na de oorlog nog gemaakt, in 1948, voor de USA en UK. Daar is hij bekend onder de naam Speedex Record.

Billy Record 6.3 en 7.7 bouwjaar 1933-1942
Billy Record 8.8 1936-1942
Billy Record 4.5 1936-1950

Argus Camera Company - Amerika

Het Amerikaanse Argus werd in 1936 opgericht in Ann Arbor, Michigan als producent van radio's. In dat zelfde jaar liep ook de eerste camera van de band, de Argus A. In de hoogtijdagen van het merk werkten er 1300 mensen bij het bedrijf. De bekendste camera is de C3 meetzoeker camera, die 27 jaar in productie zou blijven. Er werden er meer dan een miljoen van gemaakt. De C3 is daarmee een van de meest verkochte camera's in de geschiedenis. Het merk bestaat nog steeds en richt zich tegenwoordig op de goedkope digitale camera's



Argus C3 (1939-' )
. . . High Priced Features

Camera:
Type:
Film:
Land:
Bouwjaar:
Productie
Nieuwprijs:
Argus C3
gekoppelde meetzoeker
35 mm

1939 - 1942
1.000.000
§ 29,79

De Argus C3 kreeg de bijnaam 'The Brick', omdat hij zo hoekig en zwaar als een baksteen is. Het is een degelijk gebouwde metalen camera die tot ver na de oorlog in productie zou blijven.

Deze camera werd o.a. verstrekt aan Amerikaanse soldaten om de activiteiten van hun onderdeel mee vast te leggen. Een bekende gebruiker is Tony Vaccaro, die foto's maakte van de 83'ste infanterie divisie in Europa, in mei 1944.

De C3 is gelijk aan zijn voorganger, de C2, maar uitgerust met een gesynchroniseerde flitsaansluiting. Na de oorlog kreeg de C3 een gecoate lens, een zwarte ontspanknop en naamplaatje op het camerahuis. Het hier getoonde model is dus van voor de oorlog.

Conditie: gebruikt. Taxatie: 50 - 70 euro

Tijdens de Tweede Wereldoorlog verminderde Argus de productie van consumentenproducten en legde zicht toe op de productie van militair materieel. Argus won vijf keer de Army-Navy "E" onderscheiding voor de hoge kwaliteit van haar producten.

Women's Army Corps Photographer - 1940-1945

Balda Kamera-Werk - Duitsland

Oprichter Max Baldeweg was als monteur werkzaam in Dresden en richtte in 1908 zijn eigen bedrijfje op in fotografische accessoires en noemde het: "Fabrik photographischer Artikel Max Baldeweg " Max kreeg naamsbekendheid met een door hem ontwikkelde jalousiesluiter en opende in 1912 een tweede fabriekje. Een jaar later werd de naam 'Balda' als handelsmerk geregistreerd, waarna de naam werd gewijzigd in 'Balda-Werk Max Baldeweg'. Pas in 1925 begon zijn bedrijf met de productie van toestellen voor de consumentenmarkt. De Balda boxcamera werd goed verkocht.

In 1935 presenteerde Balda de miniatuurcamera "Baldina" en een jaar later de Super Baldina. Vanaf 1940 moest de productie van camera's echter plaatsmaken voor het produceren van hoogte- en snelheidsmeters voor de oorlogsindustrie van Nazi-Duitsland. Tijdens de oorlogsjaren werd de fabriek met brandbommen gebombardeerd en flink beschadigd. Na de oorlog ging Balda verder als producent van eetlepels en kinderspeelgoed.

Balda zat zowel in Dresden in het oosten, als in Bünde in het westen. Vanaf de DDR-tijd mocht de naam Balda in Dresden niet meer worden gebruikt en werd die vervangen door Belca. De eerste Belca Beltica was praktisch identiek aan de naoorlogse Balda's uit Bünde. Net als Certo, Welta en Ihagee ging Belca later op in Pentacon.



Balda Super Baldina (1936 - 1938)

Camera:
Film:
Land:
Bouwjaar:
Lens:

Sluiter:
Nieuwprijs:
Balda Super Baldina
35 mm

1937
Schneider-Kreuznach
nr. 1382353
Compur
58,50 US



De eerste 1936-modellen hadden een zwarte, met leer beklede bovenkant. In de jaren vijftig is de naam opnieuw gebruikt.

Conditie: bijzonder goed
Taxatie: 60 - 90 euro

Dit model is uitgerust met een fraaie, afsluitbare opnameteller.

Bell & Howell - Chicago Amerika

Bell & Howell - Eyemo (1926)

De Eyemo werd gebruikt door het Amerikaanse leger en staat bekend als de combat-camera uit de Tweede Wereldoorlog. Het is een eenvoudig te bedienen, compacte, robuuste 35mm-filmcamera, die veel aan het front werd gebruikt. Het meerendeel van de filmbeelden die we kennen uit WO2 is met dit toestel geschoten. Je hebt geen statief nodig en hij is eenvoudig te bedienen. Zoals op bijgaande foto's is te zien, werd hij ook gebruikt door het Duitse leger. Historisch gezien een mooie aanwinst voor de verzameling.

Robert Capa met een Bell & Howell Eyemo

Het hier getoonde model is na de oorlog nog lang in gebruik geweest bij de NPO voor het maken van animatiefilms, in een studio-opstelling. Deze toestellen werden ook ingezet bij het filmen van stuntwerk, waar het er vaak ruw aan toe gaat.

De Eyemo kan 100 feet (30.5 m) film bevatten, wat bij een snelheid van 24 beelden per seconde genoeg is voor 1 minuut film. De Eyemo wordt aangedreven door een veermotor, die je met een hendel kunt opwinden. Je moet daarbij wel flink kracht zetten, want er zit een zware veer in. Je kunt hierna ongeveer 20 seconden filmen. Hij heeft ook een vrijloopstand, waarbij je de veermotor buiten werking stelt. Met een hendel kun je dan zelf de film doordraaien.

Voor een mooi exemplaar moet je rekening houden met een prijs boven 500 euro.

Taxatie: 150 - 200 euro.

Otto Berning & Co - Duitsland

In 1934 ontwierp Heinz Kilfitt de eerste gemotoriseerde camera met veermechanisme. waarmee in serie foto's kunnen worden genomen. De camera werd geproduceerd door het in Düsseldorf gevestigde Otto Berning & co.



Robot II (1939-'45) - Luftwaffen -

Camera:
Land:
Bouwjaar:
Productie:
Lens:


Robot II

1939
20.000
Carl Zeiss Jena
nr. 2 514 676
Biotar 1:2



Tijdens de Tweede Wereldoorlog gebruikte de Duitse Luchtmacht de Robot II voor verkenningsvluchten en het fotograferen van bombardementen. De Robot-camera was goed bestand tegen trillingen en vrijwel ongevoelig voor lage temperaturen. De camera beschikt over een dubbel veermechanisme, waardoor de film automatisch getransporteerd wordt en er snel achterelkaar veel foto’s kunnen worden genomen. De framemaat is 24 x 24 mm, waardoor er 60 vierkante foto's op een filmrol passen. Zeiss Ikon heeft dit idee gepikt en gebruikt voor haar Tenax I en II.

De tweede versie van deze camera, de Robot II, was het 35mm-alternatief voor de Zeiss Contax en Leica camera's, die al door de Duitse luchtmacht werden gebruikt. Er zijn er redelijk veel van gemaakt en bewaard gebleven. Afgaande op het lensnummer komt deze uit 1938. Het hier getoonde model is dus een vroeg exemplaar. De Luftwaffen-uitvoering is herkenbaar aan het serienummer dat met een F begint (Flieger) en aan de op de achterzijde en lens gegraveerde tekst "Luftwaffen Eigentum".

Conditie: gebruikt
Taxatie: 180 - 240 euro

De zwarte verf is kenmerkend voor dit model. Het toestel heeft geen lichtmeter of afstandsmeter.

De Robotcamera werd in een houder in de vleugel van het vliegtuig ingebouwd en vanuit de cockpit bediend. Vaak vloog het toestel bij verkenningsvluchten meerdere keren over het doel en werden er in serie enkele foto's gemaakt.

Candid Camera Corporation - Amerika

Na het enorme kassucces van Argus, die in Amerika honderdduizenden gunstig geprijsde Leica-cloons verkocht, richtten Carl and Joseph Price en Benjamine Edelman in 1938 de Candid Camera Corporation op.

Ondanks een mooie lijst met specificaties, zaten er veel ontwerpfouten in het eerste Perfex-model. De constructie en betrouwbaarheid lieten duidelijk te wensen over. Fotograferen met een Perfex was een avontuur op zich. De eerste Perfex was de Speed Candid uit 1938 en werd gemaakt van metaal en bakeliet, met een verwijderbare achterwand van Argus. Deze camera beschikte als eerste 35mm-camera over een spleetsluiter en deed niet onder voor de veel verkochte Argus A.



Perfex Forty-four (1939-'40)

Camera:
Film:
Land:
Bouwjaar:
Lens:
Sluiter:
Nieuwprijs:
Perfex Forty-four
35mm

1939

Focal Plane shutter
37.50 US Dollar



In 1939 werd de Forty-four uitgebracht, die in veel opzichten een flinke verbetering was in vergelijking met zijn voorganger, de Speed Candid.

Dit ontwerp zou als basis dienen voor nog zeven modellen uit de Perfex-lijn. Met het fraai vormgegeven camerahuis leek het bijna een comparatieve camera te zijn. Opmerkelijk is wel dat de camera, in tegenstelling tot de Leica en Contax, al over een flitsschoen beschikte.

De Forty-four werd in 1940 vervangen door de Perfex Thirty-three, die slechts in detail werd aangepast. Deze gekoppelde meetzoekers zijn niet veel waard, maar worden in Nederland niet vaak aangeboden.

Conditie: gebruikt
Taxatie: 40 - 60 euro

Certo Kamera Werk - Duitsland

Het Duitse Certo werd in 1902 in Dresden opgericht door Alfred Lippert and Karl Peppel. Het bedrijf produceerde verschillende soorten balgcameras. In 1928 werkten er ongeveer 150 personen bij de onderneming. In 1935 introduceerde het bedrijf een 35mm-camera, genaamd Dollina. De camera werd goed ontvangen en binnen een jaar opgevolgd door de Dollina II en III, welke voorzien was van een meetzoeker (rangefinder), en later door o.a. de Super Dollina.

Tijdens WOII werd het machinepark geconfisqueerd door de Russen. Het personeel had uit voorzorg enkele machines thuis opgeborgen, zodat na de oorlog de productie van camera's snel kon worden hervat.

In 1959 nam de staat een belang van 30% in het bedrijf. In 1972 werd Certo Camera-Werk door de Oost-Duitse regering (FDA) genationaliseerd. in 1980 werd Certo een onderdeel van het Pentacon, waarna het snel bergafwaarts ging. Na 1982 werd de naam Certo niet langer gebruikt en hield het merk op te bestaan.



Certo Dollina (1935-'38)

Camera:
Serie-nr.
Film:
Land:
Bouwjaar:
Lens:

Sluiter:
Certo Dollina 1
35319
35 mm

1935 - 1939
Cassar 1: 2.9 f = 5 cm
nr. 373690
Compur

De Dollina was de eerste kleinbeeldcamera van Certo. De eerste serie loopt van 0 tot en met III, waarbij model 0 (uitgebracht in 1938) het instapmodel was met een eenvoudige lens. Het hier getoonde model (1) beschikt nog niet over een meetzoeker, die kwam een jaar later op de markt als Dollina II.

De sluiter moet je spannen bij de lens, maar wordt ontspannen door een knop op het camerahuis. Met de middelste draaiknop kan de lens naar voor of achter worden verplaatst en op de rug van de metalen camera bevindt zich een omrekentabel met afstanden van 1 meter tot oneindig.

De camera scharniert aan de bodemplaat. Onder de camera zit een uitklapbaar plaatje, zodat het hoogteverschil wordt opgevangen. Het is een mooie klassieker, met grote metalen knoppen op de bovenplaat. Het is een toestel dat niet vaak wordt aangeboden en ik ook niet gauw zal verkopen.

Conditie: mooi, gebruikt
Taxatie: 70 - 90 euro

Certo Dollina II (1936-'38)

Camera:
Serie-nr.
Film:
Land:
Bouwjaar:
Lens:


Sluiter:
Certo Dollina II
8163
35 mm

1936
DRP Schreider-Kreuznach
Xenon f:2 F=4.5 cm
nr. 925753
Compur-Rapid

Het tweede model in de serie was deze duurdere uitvoering met meetzoeker. De Dollina's volgden als een van de eerste camera's het door Kodak in 1934 geïntroduceerde 35mm-filmformaat. De modellen I en II waren zowel in zwart als in chroom leverbaar. In 1939 kwam de Dollina III op de markt, met een ingebouwde meetzoeker.

Conditie: mooi
Taxatie: 100 - 150 euro

In 2018 werd op een gelijkwaardig toestel 460 euro geboden, excl. veilingkosten.

Certo Super Dollina (1939 - '50)

Camera:
Serie-nr.
Film:
Land:
Bouwjaar:
Lens:


Sluiter:
Certo Super Dollina
28495
35 mm

1939
Schneider-Kreuznach
No 1464660
Xenon f:2 F = 5 cm
Compur-Rapid

In 1939 kwam deze Super Dollina op de markt, die de wat lompe Dollina III verving. Ook dit model was maar kort leverbaar i.v.m. het uitbreken van de oorlog een jaar later.

De Super Dollina is een compacte, stevige camera die gemakkelijk door militairen kon worden meegenomen, getuige de foto's hieronder.

Conditie: gebruikt
Taxatie: 70 - 90 euro

Houghton-Ensign - Groot-Brittannië

George Houghton en Antoine Claudet begonnen in 1834 in London samen een winkel in glaswerk, onder de naam Claudet & Houghton. Enkele jaren later zette George het bedrijf voort met zijn zoons onder de naam George Houghton & Sons Ltd. Het hoofdkantoor stond omstreeks 1900 bekend onder de naam 'Ensign House' Vanaf 1903 werd hier begonnen met de productie van rolfilmcamera's . In 1904 werd Holmes Bros overgenomen, waar de Sanderson camera werd gemaakt. In 1908 was George Houghton & Sons de grootste camerabouwer van Groot-Brittannië.

In 1915 ging Houghtons in zee met W. Butcher & Sons, die tot het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog camera's importeerde uit Duitsland. Ze hadden geen eigen productie en bleven als handelsmaatschappij naast elkaar bestaan tot in 1926 beide merknamen werden samengevoegd tot Houghton-Butcher Ltd. Vanaf 1930 gingen ze verder onder de naam Ensign Ltd. De productiemaatschappij bleef echter tot 1945 werken onder de naam Houghton-Butcher Manufacturing Co.

Het hoofdkantoor van handelsmaatschappij Ensign Ltd. werd in september 1940 bij een Duitse luchtaanval vernietigd.



Ensign Midget 33 (1934-'41)

Camera:
Land:
Bouwjaar:
Pat.nr.:
Ensign Midget 33

1934 - 1941
271186

In de oorlogsjaren was er in Groot-Brittannië een nijpend gebrek aan camera's. Er werden zelfs oproepen geplaatst om camera's af te staan voor gebruik in het leger. De camera's gemaakt in Nazi Duitsland konden immers niet voorzien worden van een 'Broad Arrow', het Britse merkteken dat gebruikt wordt om rijkseigendom te merken. Houghton-Butcher Ltd kreeg daarom opdracht om een oorlogscamera te ontwerpen. Dit werd de Ensign Commando, die pas tegen het einde van 1945 beschikbaar kwam. De hier afgebeelde Ensign Midget kwam er in drie uitvoeringen en was bedoeld voor de consumentenmarkt. Door de zeer kleine afmetingen was hij makkelijk op te bergen en mee te nemen. Een camera die makkelijk in een handtas kan worden gestopt. Ensign richtte zich bij de introductie ervan dan ook op de vrouwelijke gebruikers. Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog kwam ook de Britse militair als doelgroep in beeld.

De catalogus uit 1940 vermeldt 'Keep an Ensign Midget war-time diary'.

Conditie: mooi. Taxatie: 75 - 100 euro

Bovenstaande advertenties zijn afkomstig uit The Amateur Photographer. De linker is van 31 mei 1944, de rechter uit 1943. Er is een groot gebrek aan kwaliteitscamera's zoals de Leica, de Contax en Super Ikonta van Zeiss Ikon en de Rolleiflex van Rollei. De burger wordt opgeroepen dergelijke modellen af te staan voor gebruik in het leger. De nood is hoog!

Ensign Ful-Vue (1939 en 1946)

Camera:
Land:
Bouwjaar:
Ensign Ful-Vue

1939

Begin 1939 introduceerde het Engelse Ensign Ltd een metalen boxcamera die zou uitgroeien tot een van Englands populairste camera's. Het toestel werd door veel ouders aan hun kinderen cadeau gegeven en is voor veel fotograven de eerste camera waarmee werd gefotografeerd.

Na de ontberingen van de Tweede Wereldoorlog ontstond de wens om het publiek te laten kennismaken met het naoorlogse Groot-Brittannië. Sir Stafford Cripps , voorzitter van de Board of Trade, stelde daarom voor een tentoonstelling van nieuwe Britse producten te organiseren. Barnet Ensign Ltd ontwierp hiervoor twee toestellen: een burgeruitvoering van de Ensign Commando en een volledig nieuw ontworpen Ful-Vue (links). Het naoorlogse model verschilt dan ook duidelijk van dit model uit 1939.

De hier getoonde exemplaren verkeren in een hele mooie staat, wat sterk van invloed is op de waarde ervan. Een verzamelaar zal meer willen betalen voor een gaaf exemplaar.

Conditie: mooi. Taxatie: 40 - 60 euro


Ensign Commando (1945 - 1950)
For superfine focusing

Camera:
Film:
Land:
Bouwjaar:
Lens:

Sluiter:
Nieuwprijs:
Ensign Commando
120 rolfilm

1949
75mm Ensar Anastigma
F3.5 nr. 5889
Epsilon
50 pond

De Ensign Commando werd speciaal ontworpen voor gebruik in de Tweede Wereldoorlog, net zoals de Kodak Medalist. Ook dit is een groot en robuust toestel dat tegen een stootje kan. De Commando kwam pas eind 1945 beschikbaar, toen de oorlog al op haar einde liep. Er werden er ongeveer 500 van gemaakt, waardoor ze erg zeldzaam zijn.

De advertentie laat niets aan duidelijkheid te wensen over: de Duitse camerabouwers zullen na de oorlog het nakijken hebben. Ensign schiet terug met hoogwaardige Ensar-lenzen. Ook deze Commando is er mee uitgerust.

Na de oorlog werd de Commando als burgertoestel uitgebracht en zou hij tot 1950 in productie blijven. Het hier getoonde model is van de laatste, vierde generatie en komt uit 1949. Ten opzicht van versie 3 (1947) beschikt deze over snellere sluitertijden, voor de rest is hij gelijk. De modellen van na de oorlog zijn iets mooier afgewerkt. De camera beschikt over een gekoppelde meetzoeker, een automatische opnameteller en kan in twee formaten foto's maken. Twaalf opnames in 2.1/4 x 2.1/4 of zestien in 2.1/4 x 1.5/8 inch. Hij is verder beveiligd tegen dubbel belichten van het negatief. Dit alles voor de prijs van 50 Britse ponden (1947).

Conditie: mooi. Taxatie: 100 - 140 euro

In 1950 werd de Commando vervangen door de Ensign Selfix.


Met dank aan John Palmer voor de mooie advertenties

Ernemann-Werke A.G.



Ernemann Focal Plane Camera (1920-'26)

Hoewel het een wat oudere camera betreft, vond ik toch een foto die aantoont dat er vlak voor de Tweede Wereldoorlog nog met dergelijke toestellen werd geoefend. Bovenstaande foto van de Royal Naval School of Photography werd gemaakt door James Jarché in maart 1937. James was toen nog werkzaam voor de Daily Herald, maar zou tijdens de oorlogsjaren uitgroeien tot een bekende Britse oorlogsverslaggever.

Lens:

Lensnr.:
Maat:
Bouwj.:
Jos Schneider & Co
Kreuznach Xenar 4.5/15cm
52859
13 x 18 cm
1922

We zien hier een mooi exemplaar van een Ernemann Klapp-camera, in de grootste maat die er is gemaakt. Het is echt een joekel van een toestel, dat je met twee handen moet vasthouden. De grote ring rondom de lens is waarschijnlijk bedoeld om de camera vlot open te kunnen trekken. De grote zoeker wordt netjes afgedekt door twee klapdekseltjes. De camera is voorzien van een gordijnsluiter. Afgaande op het lensnummer komt dit exemplaar uit 1922.

Conditie: mooi. Taxatie: 100 - 140 euro

Eumig

Het Oostenrijkse Elektrizitðts und Metallwaren Industrie Gesellschaft (Eumig), werd in 1912 in Wenen opgericht als producent van o.a. aanstekers en sigarettenhouders. In 1924 telde het bedrijf 65 werknemers en begon men met de productie van radio's en opnameapparatuur. In 1932 liep de eerste filmprojector van de band, de Eumig P1. In 1935 had het bedrijf twee 9.5mm-camera's in het programma zitten, de C1 en C2. In 1937 volgde de Eumig C3 met veeropwindmechanisme, waar er ongeveer 300.000 van gemaakt zouden worden.

Deutscher Kleinempfänger
1938

Eumig nam enkele vooraanstaande ontwerpers in dienst en produceerde verschillende modellen van de bekende 'Volksempfðnger' (volksradio), die door de Nazi's gebruikt werden voor propagandadoeleinden. In 1938 werd ter gelegenheid van de 41'ste verjaardag van Joseph Goebbels door de districtmanager voor propaganda, Werner Wachter, een 500-tal radio's uitgedeeld.

In 1941 telden het bedrijf 1000 werknemers. Tijdens de oorlogsjaren werd er naast geluidsapparatuur ook oorlogsmaterieel voor de Nazi's geproduceerd. In 1945 werd de fabriek gebombardeerd, een jaar nadat de machinerie was verhuisd naar een bedrijfshal in Micheldorf.



Eumig C3 (1937-'59)

Camera:
Type:
Film:
Land:
Bouwjaar:
Oplage:
Conditie:
Taxatie:
Eumig C3
filmcamera
8 mm
Oostenrijk
1937
300.000 stuks
mooi
35 - 50 euro

De C3 is een 8mm-filmcamera met opwindmechanisme uit Oostenrijk, waarvan er van 1937 tot 1939 en van 1948 tot 1959 in totaal 300.000 werden gemaakt.

Deze onverslijtbare camera wordt nog regelmatig aangeboden en kan voor een paar tientjes aan de verzameling worden toegevoegd.

FED

FED staat voor Felix Edmundovich Dzerzhinsky (IJzeren Felix), vernoemd naar een van Lenin's handlangers, oprichter van de OGPU-NKVD-KGB - overleden op 49 jarige leeftijd in het jaar 1926. NKVD staat voor Narodny Komissariat Vnutrennih Del - de organisatie die verantwoordelijk was voor de arrestatie, marteling en executie van miljoenen onschuldigen tijdens het bewind van Stalin, midden jaren dertig



FED 1d (1939-'41)

Camera:
Film:
Land:
Bouwjaar:
Conditie:
Taxatie:
FED 1d
35 mm

1939 - 1941
mooi
75 - 100 euro

De FED was de eerste in de Soviet Unie nagemaakte Leica. Het is een exacte kopie van de Leica II (D). De productie ervan liep van 1934 tot 1955, met een onderbreking tijdens de Tweede Wereldoorlog. Nadat de Nazi's de fabriek in Kharkov hadden veroverd, werd de productie verplaatst naar Siberia. Er zijn zeven verschillende versies bekend. Het is historisch gezien de belangrijkste camera die in de USSR is gemaakt.

Dit model (1d), ook bekend als FED-NKVD (CCCP), is een vroeg, vooroorlogs exemplaar, gemaakt van 1939 tot 1941.

Fuji Kogaku

Fuji Kôgaku Kikai Seisakusho was een Japanse camerabouwer uit Tokyo, die vooral actief was vanaf 1936 tot ongeveer het einde van de Tweede Wereldoorlog. De eerste camera's, de Dianette en Pionette, waren kopieën van de Piccolette, van Contessa-Nettel/Zeiss Ikon. In 1936 bracht het onder de naam Lyra een serie camera's uit naar voorbeeld van de Ikonta van Zeiss Ikon. Er werd gekozen voor een naam die in uitspraak veel op Leica lijkt, wat geen toeval zal zijn geweest. Omstreeks 1939 ging het bedrijf verder onder de naam Fuji Kôgaku Kôgyô (Fuji Optical Industries) Het bedrijf heeft overigens geen relatie met het bekende merk Fuji van de filmrolletjes. Na de oorlog is het opgesplitst in Taisei Kõki en Katsuma Kõgaku. De merknaam Lyra werd daarna alleen nog door Katsuma gevoerd. Beide merknamen stopten eind jaren vijftig met de productie van camera's. Katsuma zou zich hierna toeleggen op de productie van verrekijkers.



Fuji Kogaku Lyra Six (1939)

Camera:
Film:
Land:
Bouwjaar:
Conditie:
Taxatie:
Lyra Six


1939
gebruikt
50 - 75 euro

Graflex, Inc.

William F.Folmer was als eigenaar van de Folmer en Schwing Manufacturing Company o.a. betrokken bij het produceren van gaslampen. Nadat het gebruik van gaslampen terugliep, ging men zich toeleggen op de productie van fietsen en fotografische benodigdheden, wat in 1898 leidde tot de eerste Graflex camera. De onderneming werd succesvol en al gauw nam men afscheid van alle nevenactiviteiten en legde men zich toe op het maken van camera's. In 1905 werd het bedrijf overgenomen door George Eastman, waarna het in 1907 toetrad tot de Folmer Graflex Division of Eastman Kodak. Na een aantal naamswijzigingen ging men in 1945 verder onder de naam 'Graflex, Inc.'

Eastman Kodak vervaardigde alle Graflex camera's in hun moderne fabriek in Rochester NY.



Graflex Speed Graphic Anniversary (1940-1945)

Camera:

Film:
Land:
Bouwjaar:
Lens:

Sluiter:

Conditie:
Taxatie:
Graflex Speed Graphic
Anniversary
Vlakfilm/rolfilm

1944
Kodak Anastigmat F-4.5
EE32 - 386K No.32
Grapic No.3
Kodak Supermatic
mooi
300 - 400 euro

De Speed Graphic is een ikoon op cameragebied, dé 4x5 perscamera voor de fotojounalist. Deze Speed Graphic, de Super Ikonta's van Zeiss Ikon en de Eyemo filmcamera waren de werkpaarden van de fotografie-eenheden tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Een legereenheid bestond uit drie korpsen van elk drie divisies met 15.000 man en beschikte over 13 tot 14 fotografie-eenheden, in totaal ongeveer 200 man. Een fotografie-eenheid bestond uit een 2e luitenant, twee filmcameramannen en twee vlakfilmfotografen. De eenheid had een eigen ontwikkelafdeling en kende eigen reparateurs. Alle leden ondersteunden tevens het leger met administratieve taken, koken, postbezorging en/of medische verzorging. Tegenover elke 25 Speed Graphics stond één 35mm filmcamera, omdat filmen aan het front nog nieuw was.

Deze Anniversary-uitvoering werd snel populair door zijn lage gewicht en brede inzetbaarheid. Gedurende de oorlog werden de chromen delen steeds meer in matzwart uitgevoerd, zodat hij minder opviel bij het fotograferen aan het front. Dit exemplaar komt uit Engeland. maar heeft extra een rolfilmachterwand uit Amerika. Het toestel verkeert in een hele mooie staat en functioneert nog goed. De flitser bedient ook de sluiter. Het toestel beschikte in die tijd nog niet over flitssynchronisatie.

The start of a legend

Met de Speed Grahic werden veel beroemde foto's gemaakt, die vandaag de dag bewonderd worden door hun artisticiteit en schoonheid. De foto 'Iwo Jima Flag Raising on Mount Suribachi' van Joe Rosenthal is o.a. met een Graflex Speed Graphic gemaakt, de toen courante camera in de fotojournalistiek.

De Speed Graphic is géén technische camera, maar een loopbodemcamera. In het Engels spreekt men wel van Technical Camera of Field Camera

De Speed Graphic ziet er gecompliceerd uit, maar is eenvoudig in gebruik. Alles gaat handmatig. Het Amerikaanse leger bestelde een eigen uitvoering van dit model. Deze camera figureerde in vele films, waaronder het Nederlandse Zwartboek en Pietje Bel.


OP de foto links zien we een cameraman van de Army Film & Photographic Unit of the Britisch Army (AFPU) aan het werk in 1944.

Rechts:
Luitenant Frank L. Dubervill van de Canadian Army Film and Photo Unit met een Anniversary-uitvoering van Speed Graphic. Engeland, 11 mei 1944.

Onder: Cpl Heslop van de 167th Signal Photographic Company met de militaire uitvoering van de Speed Graphic, de PH-47




Deze camera werd tijdens de Tweede Wereldoorlog ook
gebruikt door de Royal Australian Air Force (RAAF)

ICA A.G. - Duitsland

ICA A.G. Dresden werd in 1926 overgenomen door Zeiss-Ikon



ICA Icarette 495 (1912-'25)

Deze Icarette heb ik voorzien van een flitser die als een van de eerste over een synchronisatieoptie beschikt. Hij is gemaakt door Hipwell Manufacturing Company uit Pittsburch en draagt de toepasselijke naam: Hipco SYNCHRO-MATIC Flash Synchronizer.

We bevinden ons in een tijdperk waarbij de platencamera langzaamaan wordt vervangen door de rolfimcamera. Deze Icarette kan handmatig, maar ook met een draadontspanner bij de lens worden bediend. Het toestel beschikt echter nog niet over een flitsschoen en synchronisatie.

Deze flitser bedient zowel de lamp alsook de ontspanner bij de lens.

Bij de platencamera's was de belichtingstijd vaak zo lang dat er met een losse (magnesium) handflitser kon worden gewerkt. Synchronisatie was dus niet nodig. Men haalde de dop van de lens, flitste en deed de dop weer op de lens.

De opvolger van de magnesiumflitser is de flitser met flitslamp.

Deze staafflitser is voorzien van een batterij en heeft een drukschakelaar aan de onderkant.
De lamp is gevuld met fijn staaldraad en kan maar eenmalig worden gebruikt.

ICA Teddy 146 (1914 - 1922)

Ook met dit soort toestellen werd gefotografeerd aan het front. Deze Ica Teddy is mooi door zijn eenvoud.

Conditie: mooi
Taxatie: 50 - 75 euro

Ihagee - Duitsland

Johan Steenberger werd in 1886 geboren en woonde in Meppel. Hij was de zoon van een Nederlandse vader en een Duitse moeder. Hij begon na de middelbare school een handeltje in grammofoons en fotografische artikelen en vertrok, na de plotselinge dood van zijn vader, naar Duitsland, waar het centrum van de optische en fotografische industrie was gevestigd.

In 1912 richtte Johan Steenberger in Duitsland de firma 'Industrie- und HandelsGesellschaft' op. De beginletters hiervan, IHG, worden uitgesproken als 'ee-hah-gay ', oftewel: Ihagee. Vier jaar later voegden 6 houtbewerkers zich bij de firma en gingen ze samen verder onder de naam 'Ihagee Kamerawerk Steenbergen & Co'

Ihagee is vooral bekend van de Exakta's, welke tussen 1933 en 1976 werden geproduceerd. Naast de Exakta werd nog een kleiner en eenvoudiger model gezet, genaamd Exa.

Het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog had grote invloed op de bedrijfsvoering bij Ihagee. De fabriek werd door de Nazi's overgenomen om er wapens te gaan produceren. Omdat Steenberger niet wilde meewerken, verliet hij in 1942 Dresden en keerde er niet meer terug. De Ihagee-fabriek werd later bij Russische bombardementen volledig verwoest. Na de oorlog werd Dresden onderdeel van de Russische zone en de Russen gingen door met de productie van ondermeer de Exakta-camera's. In 1951 werd het bedrijf overgenomen door Pentacon, de fabrikant van de succesvolle Praktica-camera's



Ihagee Patent-Klapp-Reflex (1924-'39)

Camera:
Land:
Bouwjaar:
Lens:

Nieuwprijs:
Conditie:
Taxatie:
Spiegelreflex
Duitsland
1930
Carl Zeiss Jena
Nr. 924780
415 RM
gebruikt
150 - 200 euro

Een fraai geconstrueerde spiegelreflex-platencamera van Ihagee. Door zijn bijzondere ontwerp is het een echte blikvanger, een grote camera die duidelijk uit een andere tijd stamt.

Geschikt voor glasplaten en vlakfilmcassetes. Afgaande op het lensnummer komt dit exemplaar uit 1930.


Ihagee Photoklapp-Patent-Duplex 710 (1925-'39)

Camera:
Film:
Land:
Jaar:
Lens:

Sluiter:
Conditie:
Taxatie:
Loopbodemcamera
6,5 x 9 cm
Duitsland
1938/'39
Ihagee Doppel-Anastigmat
1:4,5 Nr. 39333
Compur
mooi
75 - 100 euro

Deze late versie heeft geen houten, maar een aluminium behuizing en is rondom afgewerkt met fraaie chroom-accenten. Het is duidelijk een luxe uitvoering.

De lens kan horizontaal en verticaal worden uitgelijnd door aan de gekartelde knoppen te draaien. Halverwege de balg zitten oogjes die aan het frame van de lens kunnen worden vastgehaakt. Zo blijft de balg mooi strak staan als de slede niet naar voren wordt uitgedraaid.

Een echte blikvanger, die er in de kast nog mooier uitziet dan op de foto.


Ihagee Parvola (1931-'39)

Nog zo'n fraai ontwerp van Ihagee: de Parvola. Deze balgloze kleinbeeldcamera was in drie verschillende uitvoeringen verkrijgbaar. Een verchroomde uitvoering koste 10 RM extra, maar die kom je bijna niet tegen. Dit exemplaar ziet er uit als nieuw.

Conditie: mooi
Taxatie:: 75 - 100 euro

Ihagee Kine-Exakta (1938-'40)

Camera:
Serienummer:
Model:
Productie:
Film:
Land:
Bouwjaar:
Lens:


Conditie:
Taxatie:
Ihagee Kine-Exacta
529921
Richard Hummel: 004
23.400 stuks
35 mm
Duitsland
1938
Carl Zeiss Jena
Nr. 2073779
Biotar 1:2 f=5.8 cm
mooi
150 - 200 euro

Toen Hitler in 1936 aan de macht kwam, verplichte Nazi Duitsland de Ihagee-fabriek om jaarlijks 35.000 toestellen te leveren. Ondanks deze druk op de productie lukte het Ihagee om in 1938 op de Leipziger Früjahrsmesse een nieuw model te introduceren: de Kine Exakta. Het was de eerste kleinbeeld spiegelreflexcamera ter wereld.

Johan Steenbergen moest hiervoor verschillende technische problemen overwinnen. Bij bestaande kleinbeeldcamera's kan niet op een matglas worden scherpgesteld, daarom combineerde hij het matglas met een vergrotend lenselement en een uitklapbaar loepje. Er waren ook lichtsterkere objectieven nodig om goed scherp te kunnen stellen, die door Carl Zeiss werden geleverd.

De Kine Exakta werd o.a. gebruikt door de Duitse (oorlogs-)verslaggever.

De lens stamt uit 1937, de camera is van 1938.


Ihagee Kine-Exacta (1937) - exportversie

Camera:
Serienummer:
Model:
Bouwjaar:
Lens:


Conditie:
Taxatie:
Ihagee Kine-Exacta
618392
Richard Hummel: 003
1937
Carl Zeiss Jena
Nr. 2825314
Biotar 1:2 f=5.8 cm
gebruikt
175 - 250 euro

Voor de export kwam er een versie op de markt waarbij de naam niet met een K, maar met een C werd geschreven. De productie hiervan werd in 1944 gestopt, maar na de oorlog voortgezet.

Na de oorlog moest Ihagee een groot deel van haar productie afstaan aan de Sovjet-Unie als herstelbetaling. Vanaf 1945 werden er weer camera's gemaakt, met onderdelen uit oude voorraden. Deze camera's dragen dus ook de naam ExaCta, met een C. Een klein deel van deze productie werd geleverd aan westerse landen. Vanaf de jaren negentig zijn veel van deze Exacta's vanuit Rusland naar Europa gekomen.

Vooroorlogse modellen hebben een verchroomde naamplaat, op de achterzijde 'Jhagee' in het leer gedrukt en de zelfontspanknop (links op de foto) is met dubbele kartelring uitgevoerd. Dit model is dus van voor de oorlog, waarschijnlijk 1937.

Kodak Eastman

Kodak kennen we vooral van de klap- en boxcamera's en de in de jaren zestig in massa geproduceerde goedkope Brownies en instamatics. Voor verzamelwaardige Kodaks moeten we terug naar de tijd dat Kodak haar camera's liet ontwerpen en bouwen bij Nagel Camerawerks in Stuttgart Duitsland (Kodak AG). Kodak kocht de Nagel Compagnie in 1931 en stelde de oprichter August Nagel aan als directeur om er 35mm-camera's te gaan maken. Deze Retina's waren in hun tijd zeer vooruitstrevend en introduceerde de nu zo bekende 35mm-filmrol. Tijdens de Tweede Wereldoorlog nam Nazi-Duitsland de touwtjes weer in handen. Van 1941 tot 1945 werden er geen camera's, maar onderdelen voor 88mm luchtafweergeschut gemaakt. Kodak verhuisde tijdens WO2 de productie van camera's naar Amerika, waar ze de Kodak-35 en Kodak Medalist ging produceren. In haar Nagel-fabriek zou Kodak na de oorlog nog tot 1969 camera's produceren. De naoorloges productie vond plaats in Stuttgart-Wangen.


Kodak A.G. Dr. Nagel-Werk - Vollenda 48 (1932-'37)

De Vollenda-serie werd onder de naam van Kodak opnieuw uitgebracht. De hier getoonde Vollenda 48 is een overgangsmodel en was met verschillende lensen leverbaar. Historisch gezien dus een leuke verzamelcamera, een echte klassieker.

Modellen uitgerust met een Tessar, Radionar of Xenar lens brengen ongeveer 50 - 70 euro op. Modellen met een Leitz Elmar-lens zijn aanzienlijk meer waard: 250 - 350 euro.

Het hier getoonde model is uitgerust met de Radionar van Schneider - Kreuznach.

Conditie: mooi
Taxatie: 50 - 75 euro


Kodak Vollenda Junior 620 (1933-'37)

Ook deze Vollenda Junior werd ontworpen door August Nagel en door Kodak onder eigen naam uitgebracht. Hij ziet er strak en mooi uit, en is daarmee een goedkope, verzamelwaardige camera.

Op de foto zien we oorlogsfotograaf Tony Vacarro in 1944,
met langs zijn been hangend een Kodak Vollenda zoals hieronder is afgebeeld.

Taxatie: 35 - 50 euro


Kodak Duo Six-20 (1934-'37)

De Duo Six-20-lijn bestaat uit drie modellen, welke werden ontworpen door August Nagel en gemaakt door Kodak AG in haar Nagel-fabriek in Duitsland.

Het eerste model kwam gelijktijdig met de Kodak Retina op de markt. Een tweede model volgde in 1937 en kreeg een andere bovenplaat en sluiter. Het derde model (1939-1940) werd uitgerust met een meetzoeker en automatische filmteller en kreeg een geheel nieuw ontworpen bovenkant.

Deze eerste Art Deco-uitvoering was leverbaar van 1934 tot 1937 en heeft een Kodak-Anastigmat f3.5 / 7 cm lens en een compur-rapid sluiter. De prijs in 1936 bedroeg 52.50 Dollar.

Conditie: mooi, gebruikt
Taxatie: 50 - 75 euro

Kodak Duo Six-20 II (1937-'39)

Camera:
Film:
Land:
Bouwjaar:
Lens:


Sluiter:
Nieuwprijs:
Conditie:
Taxatie:
Duo Six-20 II
620 rolfilm

1937 - '39
Kodak Anastigmat
f: 3,5 F= 7.5 cm
No 1224644
Compur-Rapid 5512347
RM
mooi, gebruikt
50 - 75 euro

Kodak Duo Six-20 RF (1939-'40)

Deze Duo Six-20 RF kwam in september 1939 op de markt en kwam naast de Duo Six-20 serie II te staan. In deze zelfde maand viel Nazi-Duitsland Polen binnen en begon de oorlog. De Duitse overheid gaf Kodak AG opdracht over te schakelen op de productie van onderdelen (ontstekers) voor de krijgsmacht. Kodak mocht op kleine schaal tot 1941 camera's blijven produceren, waarschijnlijk totdat oude voorraden op waren. Het betrof hier de modellen Retina (167) en deze Duo Six-20 RF. De Retina was bestemd voor de Duitse markt, maar Kodak USA gaf opdracht de RF naar Amerika te verschepen. Nu Duitsland in oorlog was kon Kodak niet meer rekenen op haar belangrijke productiecapaciteiten in Stuttgart.

De Duo Six-20 RF werd in Amerika te koop aangeboden voor $85.00, wat anno 2017 overeenkomt met een dikke 1200 euro. Het was dus een dure camera. De hoekige bovenkant van deze RF lijkt zo van het prototype te zijn overgenomen en is ook niet gepolijst of anders na bewerkt. Er is ook geen naam of typeaanduiding in gegraveerd, alleen op de achterkant is in het leer een modelnummer gedrukt. Bij een aantal ontbreekt de aanduiding 'Series II' op het toestel, zo ook bij het hier getoonde model. Ze zijn waarschijnlijk haastig in elkaar gezet, gebruikmakend van de op voorraad zijnde achterwand van het voorgaande model. Het waren immers onrustige tijden, de productie van onderdelen en camera's moest worden stopgezet i.v.m. het ombouwen van de productielijn voor militaire doeleinden.

Van deze RF-uitvoering zijn er slechts ruim 2000 gemaakt, die kom je dus niet zo gauw tegen.
Taxatie: 300 - 400 euro

Kodak Suprema (1938-'39)

De Kodak Suprema was een van de laatste modellen die Kodak in haar Nagelfabriek in Nazi-Duitsland kon produceren. Het toestel is slechts een jaar in productie geweest, vanaf april 1938 tot midden ’39. Er zijn er slechts 1791 van gemaakt, wat voor een Kodak-begrippen erg weinig is. Tijdens de oorlog zijn er veel verloren gegaan. Het is een erg zeldzame camera, maar het toestel heeft niet de hoge verzamelwaarde die passend zou zijn bij dit geringe productieaantal. Onbekend maakt onbemind, zal hier van toepassing zijn.

Wat opvalt is dat het een grote camera is, die helemaal met schroefjes in elkaar is gezet. Rechts op het camerahuis bevinden zich de filmtransportknop, de ontspanknop en een negatiefteller. Het toestel heeft twee aansluitingen voor een draadontspanner, een naast de ontspankop en een bij sluiter. De forse Compur-Rapid-sluiter moet handmatig worden gespannen. Het rode schuifvenster in de achterwand kan worden gebruikt bij het doordraaien van een nieuwe film. Links op het camerahuis zit een draaiknop waarmee afstanden kunnen worden berekend.

Al met al een rijk uitgerust toestel dat gebruikmaakt van rolfilm nr. 620 met een negatiefmaat van 6 x 6 cm. Dit type film is wat filmmaat betreft gelijk aan type 120, maar heeft een iets kleinere diameter en andere bevestigingspunten.

Compur-Rapid
De sluiter zat vast, dus ik heb hem opengemaakt. Het is een mooi stukje, mechanische techniek.

A - De hefboom die door de ontspanknop op het camarahuis in te druken de sluiter bediend
B - Hendel om de sluiter te spannen
C - Instellen brandpuntafstand
D - Sluiterbladen (diafragma)
E - Instellen diaframa

Achter de sluiterbladen zit nog zo's zelfde setje bladen die open gaan bij het maken van de foto. Met de vooste bladen stel je vooraf het diaframa in met schuifje E en bepaal je dus hoeveel licht je naar binnen laat als de sluiter wordt ontspannen.

Het toestel wordt wel de Gulliver Retina genoemd.

Taxatie in vitrinestaat: 150 - 200 euro


Kodak Retina 117 (1934-'35)
. . . A Quality Buy

August Nagel ontwierp de Retina als betaalbaar alternatief voor de Leica van Oskar Barnack. De Kodak Retina zou een belangrijke bijdrage leveren aan het succes van de kleinbeeldfotografie, die tot dan voorbehouden was aan de fotograaf met een goed gevulde beurs. Deze Retina uit 1934 was Kodak's eerste 35mm-camera en tevens de camera die de '135' (35 mm) filmcassete introduceerde. Een flimcassette die bij daglicht kon worden gewisseld, wat toen alleen bij filmcamera's mogelijk was. Dit filmrolletje zou de standaard worden in het analoge tijdperk en door alle merken worden overgenomen. Historisch gezien dus een belangrijke camera.

Camera:
Type:
Film:
Land:
Bouwjaar:
Oplage:
Lens:

Sluiter:
Nieuwprijs:
Conditie:
Taxatie:
Retina (117)
Balgcamera
35 mm

1934
60.000 stuks
Schnieder-Kreuznach
Xenar No. 664577
Compur
§ 57.50
mooi, compleet
100 - 150 euro

Deze eerste uitvoering is herkenbaar aan de zwarte bovenplaat met platte knoppen en een vernikkelde lensplaat. De camera werd geleverd in een leren tasje.

De Retina's zijn volgens velen de enige Kodak's die verzamelwaardig zijn. Deze stelling onderschijf ik niet langer, want mijn verzameling telt inmiddels nog meer mooie en verzamelwaardige Kodak klassiekers.



Mount-Everest-Retina 118 (1935-'36)

De opvolger, model 118, was de eerste camera die bovenop de Mount-Everest is geweest en het bewijs leverde dat Sir Edmund Hillary en Tenzing Norgay als eersten de top hadden bereikt.

Edmund Hillary bereikte als lid van een Britse expeditie op 29 mei 1953 als eerste mens de top van 's werelds hoogste berg. Hillary maakte met een Kodak Retina 118 deze historische foto van zijn begeleider, sherpa Tenzing Norgay. Dit toestel zou later bekend worden als de Mount-Everest-Retina. Volgens de Society of Retina Cameras (HSRC) werden er ongeveer 40.000 van gemaakt. De productie liep van juli 1935 tot april 1936.

Conditie: gebruikt
Taxatie: 75 - 100 euro

Kodak Retina I type 119 (1936-'38)

Het derde model in de Retina-reeks is type 119. Dit toestel werd in 1936 gelijktijdig met type 126 uitgebracht. De toestellen zijn identiek aan elkaar, maar de 126 werd in chroom uitgevoerd.

Conditie: gebruikt
Taxatie: 75 - 100 euro


Kodak Retina I type 141 (1937-'39) en type 148 (1939-'41)

Camera:
Film:
Land:
Bouwjaar:
Lens:


Sluiter:
Nieuwprijs:
Conditie:
Taxatie:
Retina 1 (148)
35 mm

1939 - 1941
Kodak Anastigmat Ektar
f: 3,5 F= 5 cm
No 1416722
Compur Rapid
75 RM
mooi
50 - 75 euro
Camera:
Film:
Land:
Bouwjaar:
Oplage:
Lens:


Sluiter:
Conditie:
Taxatie:
Retina 1 (141)
35 mm

1937 - 1939
31.749 stuks
Kodak Anastigmat Ektar
f: 3,5 F= 5 cm
No 1089171
Compur Rapid
mooi
50 - 75 euro

Type 141 (links) is de eerste Retina met een ontspanknop op het camerahuis i.p.v. op de lens. De opvolger, Type 148, is o.a. herkenbaar aan de dikkere bovenplaat, rechts van de zoeker.

Kodak Retina II (1937 - '39)
Precision Beauty




Taxatie: 50 - 75 euro


In 1936 werd de Retina II (type 122) uitgebracht, de eerste Kodak met een rangefinder. De filmtransporthendel op dit model beviel niet en werd een jaar later vervangen door een eenvoudige doordraaiknop. Het typenummer werd gewijzigd in 142.

Deze meetzoekercamera was leverbaar met een Kodak Ektar f/3.5 50mm of Schneider Xenon f/2.0 or f/2.8 50mm lens. Het hier getoonde model (142) is uitgerust met de Ektar lens. Opvallend bij deze uitvoering zijn de ronde vensters van de gekoppelde meetzoeker. Na het scherpstellen moet je je oog verplaatsen naar het rechthoekige zoekvenster. Latere modellen kregen rechthoekige vensters. Bij de opvolger, type 150 van 1939, werden de systemen in elkaar geschoven en zie je in de zoeker tevens het deelbeeld van de meetzoeker. Bij Leica kan dat pas in 1954 met de M3.

Nieuwprijs in 1940: 120 Dollar, bijna driemaal de prijs van de Retina I, die 48.50 Dollar kostte.

Kodak 35 (1938-'48) - Modern, Economical

Camera:
Film:
Land:
Bouwjaar:
Serie-nr:
Lens:

Sluiter:
Nieuwprijs:
Kodak 35
35 mm

1938 - 1948
28468
Kodak Anastigmat
f: 4,5 / 51 mm
Kodak NO1 DIOMATIC
16.50 Dollar

De Kodak 35 werd in 1938 door de Eastman Kodak Company uitgebracht in Rochester, New York. Het was de eerste 35mm-camera die in Amerika werd geproduceerd. Door de opkomst van het Derde Rijk kon Kodak immers niet meer rekenen op import vanuit haar (Nagel-)fabriek in Duitsland. De Eastman Kodak Company was sterk afhankelijk van de ontwerpen van Dr. August Nagel en de in Duitsland geproduceerde, succesvolle Retina's.

Foto links: de militaire versie, de Kodak 35 PH-324

Het camerahuis is gemaakt van zwart bakeliet, de top- en bodemplaat van verchroomd metaal, waardoor het een toestel degelijk en zwaar aanvoelt. Er werd ook een militaire uitvoering van dit model uitgebracht. Deze is te herkennen aan de groene kleur van het camerahuis en de zwart metalen onderdelen. Vanaf 1940 werd onder dezelfde naam ook een model uitgebracht met meetzoeker, nu bekend als Kodak 35 RF (RangeFinder) Tussen 1942 en 1945 werden er geen toestellen voor consumenten gemaakt.

De naoorlogse modellen werden uitgerust met accessoireschoen naast de filmterugdraaiknop. Tussen 1947-1949 zijn er ook modellen gemaakt met witte, kunststof knoppen in plaats van metaal. Het model hiernaast heeft metalen knoppen en een accessoireschoen, dus zal waarschijnlijk in 1945 of 1946 zijn gemaakt.

Bij de duurdere Anastigmat Speciallenzen is de leeftijd te bepalen door het lensnummer. Het serienummer van een Kodak- lens begint altijd met twee hoofdletters, die het bouwjaar aangeven. (Zie uitleg bij Kodak Medalist)

Taxatie: 40 - 70 euro

De Kodak 35 was van 1940 tot '48 ook leverbaar als rangefinder (meetzoeker), als reactie op de succesvolle Argus C-serie. Deze Kodak is ook bekend als 35 RF, hoewel dit niet de officiële type-aanduiding is.

Afgaande op het lensnummer komt het hier getoonde model uit 1947. De lens is uitgerust met een extra geelfilter. Het ontwerp wijkt flink af van de twee voorgaande modellen. De Kodak 35RF is een groter en zwaarder toestel, meer in lijn van de Kodak Medalist.

De 35RF werd gemaakt in Amerika. Voor een paar tientjes kun je hem aan je verzameling toevoegen, ze worden nog regelmatig aangeboden.

Taxatie: 40 - 70 euro


Kodak Medalist (1941-48')

Camera:
Film:
Land:
Bouwjaar:
Serie-nr:
Lens:


Sluiter:
Nieuwprijs:
Kodak Medalist
620 rolfilm, 6 x 9 cm

1944
11532
Kodak Ektar
f3.5 100 mm, gecoat
Serienr: EE5031
Kodak Supermatic No.2
165 Dollar

Een door Kodak Eastman tijdens de Tweede Wereldoorlog ontworpen camera waarvan vrijwel de gehele productie bedoeld was voor het Amerikaanse leger. Dit eerste type werd vanaf 1941 in Amerika gemaakt en zou tot 1948 in productie blijven. Deze degelijk gebouwde, zware camera werd o.a. intensief gebruikt door de Amerikaanse Marine.

Afgaande op het serienummer van de lens komt deze uit 1944. Kodak hanteert voor het dateren van haar lenzen het woord: C A M E R O S I T Y. Het lensnummer begint met een dubbele E, wat de vierde letter in dit woord is.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de aluminium schroeflens van de Medalist voorzien van een zwarte coating, zoals bij dit exemplaar het geval is. Modellen uit de eerste serie en modellen van na de oorlog hebben deze coating niet.

De nieuwprijs van dit eerste type bedroeg 165 dollar. Vanaf 1946 stond de Medalist II in de prijslijsten te koop voor 215 Dollar. Het was vrijwel dezelfde camera, maar nu voorzien van flitssynchronisatie. Deze tweede uitvoering zou tot 1953 in productie blijven.

De Ektar-lens van de Kodak Medalist is een hoogwaardige lens en bevat 5 elementen, verdeeld over drie groepen. De Ektar's staan ook vandaag nog bekend om hun uitstekende kwaliteit. Kodak heeft deze lenzen voorzien van een inwendige, zachte coating. Het coaten van lenzen stond nog in de kinderschoenen. Pas vanaf 1946 zou het coaten van lenzen veelvuldig worden toegepast en ook de kwaliteit van de coating toenemen.

Deze foto werd gemaakt in oktober 1944. King George VI brengt een bezoekt aan de manschappen. De militair met de Kodak Medalist met flitser in zijn hand is legerfotograaf Edward G. Malindine.

De flitser bedient tevens de (draad)ontspanner op de lens, want de camera beschikte toen nog niet over flitssynchronisatie.

Taxatie: 200 - 250 euro


Ciné-Kodak Eight, Model 25 (1933-'46)

Camera:
Type:
Land:
Bouwjaar:
Lens:

Nieuwprijs:
Conditie:
Taxatie:
filmcamera
8 mm
Amerika
1933 - 1946
Kodak Anastigmat
13mm f/2.7
42 Dollar
mooi
35 - 50 euro

Deze 8mm-filmcamera werd gemaakt door de Eastman Kodak Company in Rochester, New York. De Ciné-Kodak was de eerste, betaalbare camera voor consumenten. Hij is gemaakt van metaal en met zwart leer afgewerkt. De camera wordt aangedreven door een opwindbare veer.

Deze onverslijtbare camera wordt nog regelmatig aangeboden. Een mooi exemplaar kan voor een paar tientjes aan de verzameling worden toegevoegd.

Kamera Werkstätten Charles A. Noble

Kamera Werkstätten Guthe & Thorsch (KW) is in 1919 opgericht door Paul Guthe en Benno Thorsch. Beiden waren van Joodse afkomst en verlieten Nazi-Duitsland eind jaren dertig. Paul emigreerde in 1938 naar Zwitzerland en Benno zocht een veilig heenkomen in Amerika, waar hij KW verruilde voor Charles' Detroit Photographic business. KW ging in Duitsland verder onder de naam Kamera-Werkstaetten Charles A. Noble. Het bedrijf werd vanaf 1939 bekend met de productie van SLR-camera's (Single Lens Reflex) van het merk Praktiflex. Na de oorlog zou de naam gewijzigd worden in Praktica.

Tijdens het bombardement op Dresden, van 13 op 14 februari '45, gingen veel productiefaciliteiten van camerafabrikanten verloren. De productiehallen van KW in Niedersedlitz liepen echter nagenoeg geen schade op. Duitsland werd na de Tweede Wereldoorlog opgedeeld in Oost- en West-Duitsland. KW lag in het oosten en kwam onder bewind van de Russen te staan. Charles en zijn zoon John werden gearresteerd en opgesloten in een Russische gevangenis, het voormalige concentratiekamp Buchenwald. De productie werd daarna door de 60 overgebleven personeelsleden weer langzaam opgestart. KW moest voor eind '45 als herstelbetaling 25.000 camera's verschepen naar Rusland, wat gezien de materiaalschaarste, slechte tekeningen en beperkte voorraden onmogelijk was. Er werden er slechts 1420 afgeleverd, die bovendien van slechte kwaliteit waren.

Charles kwam na zeven jaar vrij en ging terug naar Amerika. Zijn zoon werd in 1950 door de Russen veroordeeld tot 15 jaar strafkamp in Siberië. Hij werd daar in 1955 vrijgelaten na persoonlijke inmenging van president Eisenhower.

Na de oorlog, in 1958, ging KW samen met Zeiss Ikon op in het Oost-Duitse VEB Kamera- und Kinowerke, dat vanaf 1964 verder ging onder de naam VEB Pentacon. In 1990 kreeg John de oude fabriek van zijn vader terug en richtte daar Kamera Werk Dresden op. Het nieuwe bedrijf richtte zich op de productie van Noblex panoramacamera's. John H. Noble stierf op 17 november 2007.



Praktiflex (1939-'49)

KW was de derde fabrikant die een 35mm (negatiefmaat 24x36mm) spiegelreflexcamera op de markt bracht. Dit naar voorbeeld van de in 1936 verschenen Kine-Exakta van Ihagee en de GOMZ Sport uit Rusland. De Kine-Exakta was nog moeilijk verkrijgbaar en te duur voor de amateurfotograaf. De Praktiflex was eenvoudiger en dus voordeliger te produceren, meer geschikt voor de 'gewone man'. De productie ervan liep van 1939 tot '49 en kende verschillende uitvoeringen. De Praktiflex was werelds eerste kleinbeeld spiegelreflex met een wegklappende spiegel en een 40mm-schroefdraadvatting voor verwisselbare lenzen. Bij het indrukken van de ontspanknop klapt de spiegel naar boven, bij het loslaten weer naar beneden.

Het hier getoonde model is van de eerste, vooroorlogse generatie (model 6) en werd alleen geproduceerd van april tot december 1940. Deze uitvoering is herkenbaar aan de draagriemogen die voor op het camerahuis zijn bevestigd. Deze werden alleen in 1939/'40 zo aangebracht. In twee jaar tijd werden 8 verschillende versies uitgebracht. Versie 1 en 2 waren de prototypes uit 1939. Versie 3 de eerste productieserie (eind '39/ begin '40). Versie 6 en 7 zijn ook van 1940 en versie 8 werd in '41/'42 in elkaar gezet. Van deze 'eerste generatie' werden er in totaal ongeveer 35.000 stuks gemaakt.

De prijzen varieerden van 98 RM voor het instapmodel met Victar 3,5/5cm lens tot 290 RM voor een toestel met Carl Zeiss Biotar 2/5,8cm. Het hier getoonde model is uitgevoerd met de Victar-lens.

Camera:
Type:
Film:
Land:
Bouwjaar:
Conditie:
Taxatie:
Praktiflex versie 6
Spiegelreflex
35mm

1940
gebruikt
100 - 150 euro

Leitz

Ernst Leitz Optische Werke werd opgericht in 1869 te Wetzlar als fabrikant van microscopen. In 1924 begon men met de productie van kleinbeeldcamera's, hetgeen in die tijd een enorme revolutie op fotografisch gebied was. De Leica-camera's kregen in de jaren dertig concurrentie van de Contax-meetzoekercamera's van het Duitse Zeiss. Na de Tweede Wereldoorlog werden alle Duitse patenten vrijgegeven en werd het ontwerp van de populaire camera straffeloos gekopieerd door het Japanse Canon en het Russische FED en Kiev. Er zijn nu zoveel vervalsingen in omloop, dat het voor een leek bijna ondoenlijk is om vast te stellen of het een 'echte Leica' betreft.

In 1965 kwam de eerste kleinbeeld-spiegelreflexcamera van dit merk op de markt, de Leicaflex, het begin van het Leica R-systeem, dat in samenwerking met Minolta werd ontwikkeld. Leitz had echter geen antwoord op de autofocusrevolutie, eind jaren tachtig en ging later, in 2005, bijna failliet door de opkomst van de digitale camera.



Leica IIIa (1935-'50)

Camera:
Type:
Film:
Land:
Bouwjaar:
Conditie:
Taxatie:
Leica IIIa
Meetzoeker
35 mm

1935 - 1950
gebruikt
200 - 250 euro

Erwin Rommel met een Leica IIIa.

Veel leica's werken zonder batterijen, zijn robuust en betrouwbaar, waardoor ze veel gebruikt worden voor reportages in ontoegankelijke gebieden en bij extreme omstandigheden.

Deze camera werd o.a. gebruikt door Group Captain C R Caldwell, DSO, DFC and bar (RAAF) en eenheden van: 80 Wing RAAF, No. 250 Squadron (RAF), No. 452 Squadron.

The Morse Instrument Co

16 mm CAMERA GUN AN-N6

Merk:
Land:
Property:
Type:
Spec.No.:
Serial No.:
Order No.:

Lens:



Taxatie:
The Morse Inst.Co
Hudson, Ohio
US ARMY AIR FORCES
AN-N6
31353
AF44-155835
W33-038 ac 2423
The Lackner Co. Ing.
Kodak Anastigmat f:3.5 35mm
Eastman Kodak Co.
Rochester N.Y.
50 - 75 euro

De AN-N6 was de standaard filmcamera van de Amerikaanse luchtmacht tijdens de Tweede Wereldoorlog en werd gebruikt voor het maken van opnames van luchtgevechten. Het is een 16mm-filmcamera met Kodak 35mm 3.5 lens. De camera werd onder gevechtsvliegtuigen zoals de P-51, P-47 en P-38 gemonteerd en filmde alleen wanneer de trekker van de boordmitrailleur werd overgehaald, zodat precies werd vastgelegd hoeveel vijandelijke toestellen werden neergehaald. De camera werd daarnaast ook gebruikt onder de zware bommenwerper B-29 van Boeing, voor het filmen van de bombardementen op vijandelijke doelen.

Dr. August Nagel

August Nagel is waarschijnlijk de belangrijkste camerabouwer die Duitsland heeft voortgebracht. Hij begon in 1908, op 26-jarige leeftijd, samen met zijn vriend Carl Drexler met het produceren van camera's onder de naam Drexler & Nagel. Een jaar later werd de naam veranderd in Contessa-KameraWerke Stuttgart en vanaf 1919 werden er samen met Nettel KW camera's gemaakt onder de naam Contessa-Nettel. Na 1926 werden er vennootschappen aangegaan met beroemde namen zoals: Erneman, Goertz, ICA en Zeiss, om uiteindelijk met meer dan 1500 werknemers op te gaan in Zeiss Ikon AG.

De fabriek van August Nagel werd in 1932 verkocht aan Kodak AG.



Dr. August Nagel - Bovier (1928)

Een gaaf exemplaar van een Nagel-platencamera, genaamd Bovier.



Conditie: bijzonder goed
Taxatie: 75 - 100 euro


Kodak A.G. Dr. Nagel-Werk
Vollenda 48 (1932-'37)

Dr. August Nagel
Vollenda 48 (1931-'32)

August Nagel werd begin jaren '30 geïnspireerd door Oskar Barnack, die de Leica camera ontwierp. Door de hoge prijs en beperkte oplage ervan, tot 1933 werden er ongeveer 16.700 Leica's wereldwijd verkocht, was de kleinbeeldfotografie nog voorbehouden aan de vermogende amateur- en professionele fotograaf. August Nagel's kwam met een ambitieus plan om een minicamera te ontwikkelen die voor een breed publiek toegankelijk zou zijn. De opdracht werd gegund aan het financieel sterke Kodak AG. Deze betaalbare en kwalitatief goede camera zou als Kodak Retina door het leven gaan en een belangrijke bijdrage leveren aan het succes van de kleinbeeldfotografie.

Vanaf 1939 was er ook een goedkope versie, genaamd Retinette, verkrijgbaar. Naast het uitbrengen van verbeterde versies van de Retina, ontwierp Nagel veel varianten en nieuwe modellen. Het meest bekend zijn de populaire 'Vollenda' rolfilmcamera's.

Links zien we het model van Nagel vlak voordat Kodak de fabriek overnam. Rechts het model dat door Kodak na de overname op de markt werd gebracht onder de naam Kodak A.G. Dr. August Nagel-Werk.

August Nagel stierf in 1943 op de leeftijd van 61 jaar. De nagelfabriek, inmiddels in gebruik voor wapenproductie, werd in 1944 bij luchtaanvallen door de geallieerden grotendeels verwoest.

Camera:
Lens:

Taxatie:

Camera:
Lens:

Taxatie:
Nagel Vollenda 48
Schneider-Kreuznach Radionar f: 4.5 F= 5 cm
50 - 75 euro

Kodak-Nagel Vollenda 48
Schneider-Kreuznach Radionar f: 3.5 F= 5 cm
50 - 75 euro



Ze worden niet zo vaak aangeboden. Een mooi exemplaar mag zeker 50 euro opbrengen. Modellen met een Elmar-lens zijn meer waard, daar betaal je al gauw 200 euro voor.


Dr. August Nagel Vollenda 68 (1932)


Conditie: mooi
Taxatie: 50 - 75 euro

De handflitser in de doos bevat nog de originele gebruiksaanwijzing en is verkocht door N.V. FOTO & KINOHANDEL ''LUX'' AMSTERDAM.

De synchroon-pen die de draadontspanner moet vervangen, ontbreekt helaas. Bij het indrukken van de bakeliten knop (A) wordt de sluiter in werking gesteld en contact gemaakt tssen de metalen ring (B) en de beide schroefboutjes (C), waardoor de lamp ontbrandt.

Bij deze set heb ik een vacublitz flitslamp met aluminium vulling van Osram met E27-fitting gezet (1932), maar de set bevat ook een verloopstukje naar kleine fitting. Deze kon worden gebruikt om met kleine lampjes de camera goed af te stellen (te synchroniseren). Osram en Philips waren toen de toonaangevende flitslampmerken. De handleiding toont een klapcamera uit begin jaren dertig. De set bevat verder een verbindingsstrip met dikke bevestigingsschroef, geschikt voor camera's uit deze periode, zoals bovenstaande Nagel Vollenda 68 uit 1932.

In 1935 kwam Ihagee als eerste merk met een camera met ingebouwde elektrische contacten voor flitsynchronisatie: de Exakta B.

Rollei

Het Duitse Rollei bestaat sinds 1920 en is bekend geworden met de productie van de tweeoog spiegelreflexcamera, de Rolleiflex. Het bedrijf maakte voornamelijk middenformaat camera's en vestigde in korte tijd een wereldwijde reputatie als precisiefabrikant. In de jaren '50 en '60 werd Rollei een echt cult-merk met een eigen fotostijl. Vandaag de dag produceert het merk high-end fotografische apparatuur en digitale compactcamera's.



Rolleiflex Automat (1937-'39)
'Mistaken-Proof' Features

Camera:
Type:
Film:
Land:
Bouwjaar:
Serienummer:
Lens:

Sluiter:
Nieuwprijs:
Conditie:
Taxatie:
Rolleiflex Automat
Spiegelreflex
6 x 6 cm 120 rolfilm

1937 - 1939
616044
Carl Zeiss Jena nr.2114291
Tessar 1:3.5 f= 7.5 cm
Compur Rapid
§129,60
gebruikt
200 - 250

Deze klassieker was decennia de standaard camera voor pers- en studiofotografen. Pas met de komst van kwaliteitscamera's van Nikon, Canon en Hasselblad kreeg hij geduchte concurrenten. Deze tweeoog spiegelreflexcamera is eenvoudig in gebruik en kan zeer scherpe foto's maken, die in groot formaat kunnen worden afgedrukt zonder dat er kwaliteit verloren gaat. Omdat hij vierkante foto's maakt, is het niet nodig de camera te draaien. Het was de eerste Rollei met automatisch filminleg. Dit model zou in ontwerp en functionaliteit de stijl van latere Rollei-camera's bepalen.

De ondergedoken camera

De Ondergedoken Camera was een groep Nederlandse fotografen die tijdens de Tweede Wereldoorlog in het geheim foto's maakten van Duitse bunkers, arrestaties van verzetsmensen en de barre leefomstandigheden tijdens de Hongerwinter. De foto's werden door het verzet gebruikt en doorgegeven aan de geallieerden. Om niet op te vallen, werden de toestellen verborgen onder de jas of ingebouwd in boodschappentassen of aktetassen. Men ging dus zeer voorzichtig te werk. Zo werden er uit voorzorg schuilnamen gebruikt.

De groep werd in 1943 opgezet door de fotograaf Fritz Kahlenberg en verzetsman Tonny van Renterghem en bestond uit zowel professionele als amateur fotografen. Ondanks de beperkte beschikbaarheid van fotografisch materiaal, lukte het hen om veel gebeurtenissen uit de oorlog vast te leggen.

AFPU:
Army Film & Photographic Unit of the Britisch Army

Deze spiegelreflexcamera deed dienst bij de AFPU en werd in 1943 door Robert Capa gebruikt om gewonde soldaten mee te fotograferen die aan boord van oorlogsschepen werden verzorgd na de eerste landingen tijdens D Day . Ook Lee Miller gebruikte een Rolleiflex in WW2.


Militairen van de Canadian Army Film and Photo, verbonden aan de 1st Canadian Parachute Battalion.

Wissel, Duitsland, 27 maart 1945.

De rechter fotograaf gebruikt de Rolleiflex zoals hierboven is afgebeeld.


Therese Bonny werd tweemaal onderscheiden voor haar werk als oorlogsfotograaf - februari 1942

Haar foto's van dakloze kinderen en volwassenen in de kapotgeschoten straten van Europa bereikte miljoenen kijkers in de Verenigde Staten en andere landen

Voigtländer

Voigtländer werd in 1756 in Wenen opgericht door Johann Christoph Voigtländer en is daarmee de oudste naam in de fotografische industrie. Na een respectabele staat van dienst in het midden van de 20e eeuw kreeg het bedrijf verschillende eigenaren (waaronder Carl Zeiss en Rollei). In 1999 werd de merknaam overgenomen door het Japanse bedrijf Cosina. Sindsdien worden er traditioneel geïnspireerde producten gemaakt, met inbegrip van 35 mm en middenformaat meetzoeker camera's en lenzen.

Voigtländer (uitspaak: fooktlendah) produceerde 1840 al de snelste lens van dat moment en een jaar later de eerste volledig metalen camera. In 1959 introduceerde het merk o.a. als eerste een zoomlens voor 35mm-camera's.



Voigtländer Avus (1914-'27)

Camera:
Type:
Film:
Bouwjaar:
Serienummer:
Lens:
Sluiter:
Conditie:
Taxatie:
Avus
Platen
9 x 12 cm


Skopar f 4.5/135 mm
Compur
bijzonder goed
75 - 100 euro

De Avus was vooral in de jaren twintig van de vorige eeuw een goed verkopend toestel van Voigtlander. Er werden er in totaal 100.000 van gemaakt. De Avus is vooral bekend als platencamera, maar is ook voor rolfilm uitgebracht. Hij was er in de maten 9 x 12 cm (1914-1927), 10 x 15 cm (vanaf 1923) en 6.5 x 9 cm (1925-1936).

Naast het hier getoonde hoge model was er ook een vierkante uitvoering, die nu iets meer verzamelwaarde heeft. De negatiefmaat is 9 x 12 cm. Taxatie: 75 - 100 euro

Voigtländer Bessa (1929-'56)
The lowest priced camera ever . . .

Camera:
Film:
Bouwjaar:
Nieuwprijs:
Productie:
Conditie:
Taxatie:
Voigtländer Bessa
120 rolfim 6x9/6x4.5
1929 - 1956
§ 12.50
575.000 stuks
bijzonder goed
35 - 50 euro

De Bessa werd geproduceerd van 1929 tot 1956. Het is een middenformaat balgcamera voor 120 mm film, 6x9 cm (8 foto's) of 6x4.5 cm (16 foto's). Het is het bekendste en meest verkochte model uit de Bessa-familie. Er werden er in verschillende uitvoeringen maar liefst 575.000 van gemaakt. Het is Voigtlãnder's eerste camera met zelfontspanner en een leuke klassieker om je verzameling mee te beginnen.

De Bessa was verkrijgbaar met vier verschillende lenzen: Voigtar, Vaskar, Skopar en de duurdere Color Skopar. Ook kon men kiezen uit drie verschillende sluiters: Prontor, Compur, Compur Rapid.

Foto: Duitse militair met Voigtländer Bessa

Deze Bessa was de meest basic camera die in gebruik was bij de Army Film & Photographic Unit of the Britisch Army (AFPU)

Op de advertentie staat deze vroege versie van de Bessa te koop voor 12.50 US dollar. Deze camera was zijn tijd ver vooruit met sluiterstanden voor landschaps-, groeps- en portretfoto's.


Voigtländer Superb (1933)





(TLR 120 rolfilm)

Taxatie Skopar: 250 - 350 euro
Taxatie Heliar: 300 - 500 euro


Voigtländer Bessa RF (1936-'51)

Camera:
Film:
Bouwjaar:
Nieuwprijs:
Productie:
Lens:
Sluiter:
Conditie:
Taxatie:
Bessa RF
120 rolfim
1948
§
60.000 stuks
Heliar 1:3.5 f = 10.5 cm
Compur Rapid
mooi
125 - 175 euro

De Bessa RF werd in 1936 gepresenteerd als antwoord op de Super Ikonta C van Zeiss Ikon en is de voorloper van de in de jaren vijftig populair geworden Bessa II. Tussen 1936 en 1951 werden er ongeveer 60.000 van deze gekoppelde meetzoeker gemaakt. Men had de keuze uit drie lenzen: Hekomar (3 elementen), Skopar (4 elementen) en Heliar (5 elementen).

Na de oorlog werd de Bessa RF alleen nog zonder geelfilter en met Heliar-lens geleverd, zoals bij het hier getoonde exemplaar het geval is. Deze uitvoering was vanaf 1948 weer verkrijgbaar. De ongecoate Heliar lens staat bekend als een van de beste lenzen die op klapcamera's verkrijgbaar was.

Taxatie: De waarde is sterk afhankelijk van de leeftijd en staat van de camera. De prijzen lopen uiteen van 120 tot 350 euro. Dit naoorlogse exemplaar ziet er bijzonder netjes uit en mag bij verkoop 125 tot 175 euro opbrengen.

Vanaf 1949 werd de camera uitgevoerd met de nieuwe Color-Heliar lens en met echt leer bekleed. Dit bijzondere model werd nog datzelfde jaar vervangen door de Bessa II, veel zijn er dus niet van gemaakt. Taxatie: 500 - 600 euro

Voigtländer Vito (1939-'50)

Camera:
Bouwjaar:
Conditie:
Taxatie:
Vito
1945-1946
gebruikt
35 - 50 euro





Van deze eerste Vito werden vier series gemaakt. De productie van de eerste uitvoering (1939-'41) werd gestopt in verband met het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Na de oorlog werden kleine wijzigingen doorgevoerd. Het hier getoonde model is van de tweede serie, die liep van 1945-'46. De twee knopjes waarmee de klep gesloten kan worden, werden niet meer van metaal maar van zwart kunststof gemaakt. De Vito zou veel opvolgers krijgen en uitgroeien tot een belangrijke serie voor Voigtlãnder.


Welta

Het Duitse Welta uit Freital, nabij Dresden, werd in 1914 opgericht door Walter Waurich en Theodor Weber, als Weeka-Kamera-Werk. In 1919 werd de naam gewijzigd in Welta-Kamera-Werk. Voor de Tweede Wereldoorlog produceerden ze een aantal gunstig geprijsde balgcamera's, vergelijkbaar met de toestellen van Balda en Certo. Ze introduceerden een tweetal Twin Lens Reflex camera's (TLRs), de 6x6 Perfekta en de 6x9 Superfekta, die nooit erg succesvol werden.

Na de oorlog ging Welta als staatsbedrijf verder met de productie van camera's onder de naam VEB Welta-Kamera-Werk. In 1950 werd Kamera-Werk Tharandt overgenomen en in 1959 ging Welta verder als onderdeel van het grotere VEB Kamera- und Kinowerk Dresden. In 1964 kwam het onder de paraplu van het Oost-Duitse VEB Pentacon


Welta Perfekta (1934-'39)

Camera:
Bouwjaar:
Lens:
Sluiter:
Conditie:
Taxatie:
Welta Perfekta
1934 - 1939


mooi
400 - 500 euro





Deze Welta Perfekta is een prachtig ontworpen camera, die ik tot een van de topstukken uit mijn verzameling reken.

De foto van de Duitse militair kwam ik op Marktplaats tegen en was voor mij de aanleiding om met verzamelen te beginnen. De camera die hij in zijn handen heeft, bleek echter moeilijk vindbaar te zijn. Hij wordt gemiddeld eenmaal per jaar aangeboden, dus je vindt niet makkelijk een tweede die er zo goed uitziet als deze. Het is gelijk ook de duurste camera uit de verzameling. De staat van de camera heeft immers grote invloed op de waarde ervan. Door de complexheid van het ontwerp, was hij ook duur om te produceren.

De Welta Perfekta is een tweeoog reflexcamera (Twin-lens Reflex, ook wel TLR genoemd), vergelijkbaar met toestellen zoals de Rolleiflex van Rollei en de Ikoflex van Zeiss Ikon. Het unieke van deze camera is echter dat het ook een klapcamera is, die ingeklapt weinig ruimte inneemt.

Welta Welti (1935-'50)
Speedy, Compact

Camera:
Film:
Land:
Bouwjaar:
Lens:

Sluiter:
Conditie:
Taxatie:
Welta Welti
35 mm

1936 -
Carl Zeiss Jena 4407132
Tessar 2.8 / 50 mm
Vebur
mooi
50 - 75 euro

De Welti is een mooie camera met een klassieke uitstraling. Hij is lang in productie gebleven, van 1935 tot 1950. Het hier getoonde model is uitgerust met een sluiter van VEBUR, wat een DDR-merkt is. Het toestel is dus van na de oorlog.

De nieuwprijs voor deze uitvoering met f:2.8 lens bedroeg 72,50 Dollar. De f:2.9 kostte 48,50 en was dus aanzienlijk voordeliger. De f:2.0 ging voor 74,50 Dollar over de toonbank. Een paraattas koste 3.95 Dollar.

Welta Weltini (1937-'41)
. . . Coupled Range Finder

Camera:
Film:
Bouwjaar:
lens:

sluiter:
Nieuwprijs:
Conditie:
Taxatie:
Welta Weltini
35 mm
1937
Schneider Kreuznach Xenar f:2.8 F = 5 cm
Compur-Rapit
110 Dollar
gebruikt
75 - 100 euro

De Weltini is een 35mm-camera die geproduceerd werd van 1937 tot 1941. Er zijn twee varianten gemaakt, een model met hoekige bovenkant (1937-1938) en een met afgeronde hoeken (1938-1941). Ze droegen beide de naam Weltini, maar worden nu ook wel Weltini I en II genoemd. Het hier getoonde model is gemaakt tussen 1938 en 1941.

De Weltina was ongeveer net zo duur als de Retina II, uit diezelfde periode. Beide toestellen waren leverbaar met dezelfde lens, een Schneider-Kreuznach Xenon.

De Weltini is er met een Xenar 2.8 of Xenon 2.0 lens. De camera heeft een gecombineerde afstandsmeter en zoeker in één venster(Single view range finder) Afgaande op de advertentie uit 1940 was de Welta Weltini met een aanbiedingsprijs van 99 dollar een dure camera (anno 2017 ongeveer 1600 euro).

In de advertentie kunnen we lezen dat je geen afstand tot het te fotograferen onderwerp hoeft te schatten, dat gaat allemaal vanzelf! Een dergelijke opmerking geeft goed weer in welke tijd deze camera op de markt kwam. De techniek van de huidige digitale camera's verschilt dusdanig veel met die uit de jaren dertig dat de makers van de Weltini zich daar waarschijnlijk geen voorstelling van hadden kunnen maken.

Welta Weltax (1938)
For larger size pictures

De Welta Weltax kwam in 1938 op de markt, maar werd tijdens de Tweede Wereldoorlog uit productie genomen. Het eerste model had de filmtransportknop aan de onderkant van de kamera zitten. In de catalogus uit 1940 is deze verplaatst naar de bovenplaat, zoals bij dit exemplaar het geval is. Vanaf 1947 werd hij gemaakt door VEB Welta-Kamera-Werke.

Taxatie: 50 - 75 euro


Welta Weltix (1939)

Camera:
Film:
Land:
Bouwjaar:
Lens:
Sluiter:
Conditie:
Taxatie:
Welta Weltix
6x6 of 4.5x6 cm

1939
Steinhel Cassar 1:2.9 5cm
Compur
mooi, sluit niet goed
50 - 75 euro

Nadat Kodak de Duitse camerabouwer Nagel had overgenomen, presenteerde het in 1934 de Retina, een kleine 35mm-balgcamera die erg succesvol werd. Al gauw kwamen merken als Balda en Welta met Retina-klonen op de markt, zoals de Welta Weltix er een is.

Ook de Wetix was succesvol. Het is een compacte, degelijk gebouwde camera, die voordeliger geprijsd was dan zijn grote voorbeeld. Net als bovenstaande Weltax heeft ook de Weltix een kantelbare en in twee formaten instelbare zoeker. De ontspanknop voor de sluiter bevindt zich bovenop het camerahuis, maar je moet de sluiter spannen bij de lens. Net als de Retina's heeft ook deze camera nog geen standaard flitsschoen.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden er bij Welta geen camera's geproduceerd. De Weltix is daarom alleen in 1939 gemaakt. Welta zou na de oorlog opgaan in het Oost-Duitse cameramerk Pentacon.


(Er is ook een Weltix met platte knoppen, die nog meer op de Retina lijkt)

Kodak Retina (1934) en Welta Weltix (1939)

Zeiss Ikon A. G. - Duitsland

Zeiss Ikon ontstond in 1926 uit een fusie tussen de grote cameramerken Contessa-Nettel, Goerz, Ernemann en ICA. Veel bestaande modellen werden opnieuw uitgebracht onder de naam Zeiss Ikon, dat is Dresden was gevestigd.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de fabriek in Dresden door brandbommen verwoest, en daarmee ook de plannen voor het nieuwe vlaggenschip van het bedrijf, de Contax-meetzoekercamera.

De productie van de Contax werd na de tweede Wereldoorlog verplaatst naar Kiev, dat destijds in de Sovjet-Unie lag. Het glaswerk werd, onder Russische bezetting, gemaakt in de Duitse stad Jena, waar ook gestart werd met de productie van de Contax spiegelreflexlijn. In 1947 gaf Zeiss drie volledig nieuwe productielijnen voor de Contax aan de Russen. Na vele juridische gevechten kreeg uiteindelijk het "westerse" Zeiss weer de rechten op het merk Zeiss Ikon.

Het waren moeilijke tijden, maar vanuit de resterende locaties, de oude Contessa-Nettel fabriek in stutgart, verrees een nieuw Zeiss Ikon. Ondanks het succes van de Contax, Contaflex en de Contarex, werd Zeiss Ikon nooit meer echt winstgevend. Voigtländer, waarin Zeiss Ikon sinds 1940 al een belang had van 20%, werd in 1956 helemaal overgenomen. Toch duurde het nog ruim tien jaar voordat men begon met het integreren van de bedrijven en het consolideren van de productlijnen. De fusie werd pas in 1969 afgerond.

Op haar hoogtepunt had het bedrijf 104 verschillende camera's in de catalogus staan, met keuze uit bijna 1000 verschillende uitvoeringen van modellen, formaten, lenzen en sluiters. Het toestel met de meeste opties was met 9 formaten en 30 verschillende lensen de Deckrullo perscamera. Dit was in 1927, nog voor beroemde Ziess Ikon-cameras als de Contax, Contarex, Contaflex, Kolibri en Super Ikonta's. Concurrerende cameralijnen binnen Zeiss en tussen Zeiss en Voigtländer, plus de Japanse overheersing op de markt, zorgden ervoor dat Zeiss Ikon in 1971 ten onder ging. Tot 1972 werd nog een beperkt aantal camera's met de hand geassembleerd uit losse onderdelen.

Zeiss Ikon is een merk met een rijke historie. Het heeft vele beroemde toestellen voortgebracht. Wil je gaan verzamelen, dan zou dit een goede keuze zijn: Zeiss Ikon, Contessa-Nettel, Goerz, Ernemann, ICA, Voigtländer en Dr. August Nagel.

Bijgaande kaft van het bedrijfsblad van Zeiss uit 1941 toont een foto van een werkbezoek van bevriende regeringsleiders uit Italie, Benito Mussolini, de leider van de Partito Nazionale Fascista, in vol uniform. De plaat geeft een goed beeld van de invloed van Nazi-Duitsland op het bedrijfsleven. De telescoop was waarschijnlijk een prototype, maar werd nooit in productie genomen.


Zeiss Ikon Box Tengor (54/2 en 54/15)
1931-'39

Camera:
Type:
Film
Bouwjaar:
Lens:
Conditie:
Taxatie:
Box Tengor 54/15 (rechts)
box
116 D (6.5 x 11 cm)
1932
Goerz Frontar 135 mm
mooi
50 - 75 euro
Camera:
Type:
Film
Bouwjaar:
Lens:
Conditie:
Taxatie:
Box Tengor 54/2
box
120 BII (6 x 9 cm)
1931
Goerz Frontar 110 mm
mooi
50 - 75 euro

De Box-Tengor camera werd door Zeiss Ikon in verschillende uitvoeringen geproduceerd in de periode 1928 tot 1939. In deze tijd gold een boxcamera als een beginnercamera. De van metaal gemaakte Box-tengor met zijn leren bekleding en relatief goede lens stond wel bekend als een van de betere boxcamera's uit die tijd. Veel militairen gebruikten deze camera om privé foto's mee te maken. Gave exemplaren zoals deze worden niet vaak aangeboden.


Zeiss Ikon Super Ikonta C (530/2)
1934-'36

Camera:
Film:
Bouwjaar:
Lens:


Sluiter:
Conditie:
Taxatie:
Super Ikonta C
120 rolfim, 6 x 9 cm
1934
Carl Zeiss Jena
nr 1285544
Tessar f: 4.5, 10.5 cm
Compur
mooi
200 - 250 euro

Afgaande op het lensnummer komt deze uit 1931. Meestal kun je er dan vanuit gaan dat de camera een jaar later op de markt kwam. In dit geval niet, want de 530/2 zou pas in 1934 worden uitgebracht.

Dit eerste model heeft de ontspanknop nog op de lens zitten en is ook bekend onder de naam Super Ikomat. Vanaf 1937 kwam er een versie met de ontspanknop op de bovenkant van het camerahuis.

De Super Ikonta's beschikken over een bijzondere manier om de afstand tot het voorwerp te meten en het beeld scherp te stellen. Een optisch element van de rangefinder zit voor op de lens gemonteerd, wat kenmerkend is voor deze modellenreeks. Na het scherpstellen moest het voorwerp worden uitgekaderd middels de uitklapbare zoeker op het camerahuis. Het mag nu omslachtig lijken, maar in die tijd was dit een vooruitstrevend stukje techniek.

De modellenreeks begint bij de 530 en eindigt bij de 534. Er werden ook nog een Super Ikonta III en IV uitgebracht. Dit zouden de laatste klapcamera's worden die door Zeiss Ikon werden geproduceerd.



Zeiss Ikon Super Ikonta C (531/2)
1936-'50

Camera:
Film:
Bouwjaar:
Lens:


Sluiter:
Conditie:
Taxatie:
Super Ikonta C
120 rolfim, 6 x 9 cm
1939
Carl Zeiss Jena
nr 2294201
Tessar f: 4.5, 10.5 cm
Compur
mooi
200 - 250 euro

Van deze vroege Super Ikonta bestaat ook een Russische variant, de Moskva-2 genaamd. De Russen bouwden bijna 200.000 exacte kopieën van dit topmodel van Zeiss Ikon.

Deze camera is ontworpen voor 6 x 9 cm opnames (8 stuks), maar kan dankzij een inlegmasker en extra kaders op de zoeker ook foto's maken in het formaat 4.5 x 6 cm (16 stuks). De ontspanknop zit op het camerahuis.

Dit model zou lang in productie blijven, van 1936 t/m 1953. Vooroologse modellen zijn o.a. hekenbaar aan de ongecoate Novar of Tessar lens in een Compur of Compur-Rapid sluiter. Na de oorlog werden ze uigerust met flitssynchronisatie, een Schneider Xenar of Tessar lens in een Compur, Compur-Rapid of Synchro-Compur sluiter. De lens van dit exemplaar komt uit 1938, dus de camera zelf zal van 1939 zijn.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden de fabrieken van Zeiss Ikon gebombardeerd, waardoor er na de oorlog geen lenzen konden worden geproduceerd. Vandaar dat dit model na de oorlog ook met een Schneider Xenar lens werd uitgerust, wat een niet-Zeiss Ikon lens is.

Zeiss Ikon Super Nettel (536/24)
1934-'37

Bouwjaar:
Film:
Serienummer:
Nieuwprijs:
Lens:


Sluiter:
Conditie:
Taxatie:
1936
35 mm
Y.60210
21,12- US Dollar
Triotar f:3.5 5 cm
Carl Zeiss Jena
No. 1651212
Focal plane shutter
gebruikt
200 - 250 euro

Deze verbeterde versie van de Super Nettel kwam in 1936 op de markt en is het 35mm-alternatief voor de duurdere Contax I. Afgaande op het lensnummer werd de lens in 1935 gemaakt, wat past bij het bouwjaar van de camera.

Op de foto zien we een Duitse militair met de Super Nettel, een verrekijker en een handgranaat. De foto is waarschijnlijk in Rusland genomen, want ik vond hem op een Russische site.


De camera heeft een gekoppelde meetzoeker en er kan worden scherpgesteld door het wieltje te verdraaien dat linksboven op de lensplaat zit. Net als bij de Super Ikonta heeft deze camera dus twee zoekvensters. Eén voor het scherpstellen van het beeld en een om het te fotograferen onderwerp uit te kaderen. Na het scherpstellen moet je dus je oog van de ene naar de andere zoeker verplaatsen. De Super Nettel heeft net als de Contax een metalen spleetsluiter.

Er zit nog wel wat werk aan deze camera, want onder de bekleding is het metalen huis gaan corroderen. Er zijn bij de rand duidelijk bobbeltjes zichtbaar. Het kunstleer zal er voorzichtig moeten worden afgehaald, zodat de roestvorming kan worden verwijderd. Dit is een veel voorkomend probleem bij camera's van deze leeftijd.

Deze Super Nettel I werd geïntroduceerd in 1934 en is herkenbaar aan de zwarte lak. Er kon gekozen worden uit drie verschillende lenzen: de Zeiss Triotar f:3.5, de Zeiss Tessar f:3.5 en de Zeiss Tessar f:2.8. Dit model is uitgevoerd met de voordeligste lens, de Zeiss Triotar.


Zeiss Ikon Super Nettel II
(537/24) 1936-'38

In 1936 kwam er een verchroomde versie op de markt, de Super Nettel II. Het betrof een gelimiteerde oplage van slechts 2000 stuks, wereldwijd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog, bij bombardementen op Duitsland, zijn veel camera's verloren gegaan. Het is onduidelijk hoeveel er bewaard zijn gebleven.

Het hier getoonde exemplaar ziet er netjes uit. Rondom de zoeker wat kleine dutjes en op het chroom wat slijtplekken, maar de bekleding, de lens en het lakwerk hebben de tand des tijds goed doorstaan.

Met de komst van de Contax II kwam er ook een voordelig alternatief op de markt. De opvolger van deze Super Nettel kreeg niet de naam Super Nettel III, maar werd op het laatste moment omgedoopt naar Nettax.

Taxatie 300 - 400 euro


Zeiss Ikon Super Ikonta B (530/16)
1935-'37

Camera
Film:
Bouwjaar:
Serie-nr.:
Film:
Lens:


Sluiter:
Conditie:
Taxatie:
Super Ikonta B
120 rolfilm
1935
72051
BII8 - 6 x 9 cm
Carl Zeiss Jena
nr. 1576666
Tessar f:2.8, 80 mm
Compur Rapid
mooi
150 - 200 euro






Deze Super Ikonta's werden door Zeiss-Ikon kort na elkaar uitgebracht. De van metaal gemaakte meetzoekcamera’s zijn stevig gebouwd en behoorden in de jaren dertig tot de top van het segment.

Door het hoge gewicht ligt hij prettig en stabiel in de hand. De modellen A, B, C gebruikten 120 rolfilm, in de negatiefmaten 6x4.5 cm (A), 6x6 cm (B) en 6x9 cm (C). Model D gebruikte 616-film met een negatiefmaat van 8x11.5 cm. De lens komt uit 1934.

De Super Ikonta (B) 530/16 beschikt over de toen opzienbarende functie AUTOSPACE. De fotograaf hoefde hierdoor slechts het eerste frame goed te zetten, waarna de rest van de negatieven automatisch werd uitgelijnd. Hierdoor ging wel het eerste negatief verloren en konden er nog 11 van de 12 foto’s worden benut.

De camera heeft twee zoekvensters. Eén voor het scherpstellen van het beeld en nog een om het te fotograferen onderwerp uit te kaderen. Na het scherpstellen moet je dus je oog van de ene naar de andere zoeker verplaatsen.

De Super Ikonta’s gebruikten de door Zeiss-Ikon ontwikkelde roterende wig-prisma, waardoor met de linker hand op de lens kon worden scherpgesteld.

De Super Ikonta modellen 530/16 en 532/16 behoorden tot de standaard uitrusting van de Army Film & Photographic Unit of the Britisch Army. In het AFPU-handboek staan ze vermeld als: 'proved to be the best and handlest in action'. Deze camera is onder andere gebruikt door sergeant Peter Norris tijdens de invasie in Normandie.


Zeiss Ikon Contax II (543/24)
1936-'42

Camera:
Film:
Bouwjaar:
Lens:


Sluiter:
Nieuwprijs:
Conditie:
Taxatie:
Contax II
35mm
1939
Carl Zeiss Jena
Nr. 2406016
Tessar f:3.5 5cm
gordijnsluiter
189 Dollar
gebruikt
200 - 250 euro






In de jaren dertig brachten Leitz, Zeiss en Rollei toonaangevende modellen op de markt die bijna dertig jaar lang de Europese persfotografie zouden domineren. De Leica's waren eenvoudig geconstrueerd, robuust en betrouwbaar en daardoor zeer succesvol. Zeiss Ikon ontwikkelde als antwoord op het ontwerp van Leitz de Contax.

Dr. Weber vacublitzauslöser
Nadat de eerste flitslampen werden geïntroduceerd, verschenen er ook de eerste lamphouders, zoals deze.
Dr. Weber uit Kiel was toen een toonaangevende fabrikant van flitsers. Het bedrijf ontwierp houders voor de Leica en de Contax. Zeiss Ikon zou later zelf de houder voorzien van een koppeling naar de ontspanknop op de camera, waarmee de flits werd gesynchroniseerd. In de metalen buis zit een batterij die de lamp moet ontsteken.

Contax versus Leica
Het plaatsen van een nieuwe film in een Leica is niet eenvoudig. Zo is er een speciale sjabloon nodig om een lange lip aan de film te snijden. Bij de Contax kun je zowel links als rechts een filmcassette plaatsen, zodat je de belichte film niet hoeft terug te draaien.

Het gordijn van de gordijnsluiter is bij de Contax in metaal uitgevoerd, terwijl die van de Leica van stof is gemaakt. Als je met een Leica in de zon loopt, moet je dus steeds een kapje op de lens plaatsen om te voorkomen dat de lens niet als brandglas gaat fungeren en een gaatje in het gordijn brandt. Zeiss Ikon gaf de verwisselbare lenzen een bajonetsluiting mee, zodat ze sneller gewisseld konden worden dan de met schroefdraad uitgevoerde lenzen van de Leica. De Contax was technisch dus meer geavanceerd, maar daardoor ook minder betrouwbaar dan de Leica. In 1936 bracht Zeiss Ikon daarom de Contax II uit, die aanzienlijk beter was dan zijn voorganger.

WO2
De Contax II werd o.a. gebruikt door de oorlogsverslaggevers Robert Capa, Bert Hardy en Lee Miller. De AFPU stond dit toe, maar verleende geen service op de toestellen.

Robert Capa (links) met Contax II in gesprek met George Rodger - Napels 1943.



Zeiss Ikon Tenax II (580/27) 1937-'40
35mm Auto-Focusing PRECISION Miniature

Camera:
Film:
Serienr:
Bouwjaar:
Lens:


Sluiter:
Conditie:
Taxatie:
Tenax II
35mm (24x24)
H74765
1938
Sonnar 1:2 f=4cm
Carl Zeiss Jena
Nr 2142080
Compur Rapid
mooi
300 - 400 euro

In de jaren dertig ontwierp Hubert Nerwin voor Zeiss Ikon een aantal kleine camera's voor de 35mm-film. De meeste van deze modellen gebruiken negatiefmaten van 24x36 mm. De Tenax 1 en 2 gebruiken echter een kortere framemaat van 24x24 mm, zodat er sneller achterelkaar en meer foto's kunnen worden genomen. Dit naar voorbeeld van de populaire camera's van Robot, die over een veermechanisme beschikken om de film snel te kunnen doordraaien. Door de hefboom naar beneden te drukken wordt niet alleen de film getransporteerd, maar gelijk ook de speciaal ontwikkelde Compur-sluiter gespannen. Je kon daarbij de camera aan het oog houden, zodat je in serie actiefoto's kon maken. Het toestel heeft verder een ingebouwde zelfontspanner, verwisselbare lenzen in bajonetvatting en een meetzoeker, waarbij afstandsmeter en beeldzoeker in één venster zijn verenigd. De Tenax II kan 50 opnames maken op een standaard filmrolletje en gebruikt daarbij dezelfde spoelen als de Contax.

WO2
De productie van camera's werd vanaf 1938 stopgezet. Zeiss Ikon was in aanloop naar en tijdens de oorlog actief betrokken bij diverse militaire projecten. Zo werd de Tenax II aangepast voor het maken van X-ray opnamen en ingezet bij de ontwikkeling van raketmotoren door Werner von Braun. Nieuwe camera prototypen en tekeningen van o.a. de Tenax, Contax en Super Nettel werden zolang opgeslagen in de kelders van de voormalige Ica-fabriek in Dresden, waar alle 35mm-camera's van Zeiss Ikon werden geproduceerd. Bij bombardementen op Dresden, in de nacht van 13 op 14 februari 1945, gingen o.a de tekeningen en mallen van de Tenax II verloren. Het Ica-gebouw dat uit meerdere verdiepingen bestond, storte volledig in. De productiefaciliteiten voor de Tenax I overleefde de oorlog wel. Het Oost-Duitse Zeiss bracht na de oorlog nog verschillende varianten van dit toestel uit. De Tenax II kwam niet meer terug. Doordat de Tenax II maar kort in productie is geweest, zijn er ook weinig vervangingslenzen gemaakt. Deze setjes kom je dus niet vaak tegen en zijn zeldzaam (lees: duur). Ook van de camera zelf zijn beperkte aantallen geproduceerd, waardoor ze nu gezocht en flink aan de prijs zijn. De Tenax I ( 1939) kwam overigens een jaar later op de markt dan de Tenax II (1938). Het hier getoonde model is van het eerste productiejaar, de lens komt uit 1937.

De Tenax II heeft een origineel en innovatief ontwerp, wat het een echte verzamelcamera maakt. Het is een toestel van hoge kwaliteit en het staat bekend als de gebruiksvriendelijkste 35mm-camera van voor de oorlog.

Miniatuurcamera's van Zeiss Ikon: Tenax II, Contax II en Super Nettel.

De Tenax II was leverbaar met 4 verschillende lenzen, een Tessar, een Sonnar 1:2, een Sonnar telelens en een Orthometar groothoeklens. De lens beschikt over een bajonetsluiting, waardoor hij eenvoudig en snel te demonteren is. Het hier getoonde model heeft de Sonnar f 1:2 lens. De lensopening (diafragma) is in te stellen door aan de ring rondom de lens te draaien. De sluiter is van het type Compur Rapit en is in het camerahuis net achter de lens ingebouwd. Hierdoor kan de lens als complete eenheid snel worden gewisseld. Deze meetzoeker heeft geen flitssynchronisatie, maar kent wel een zelfontspanner en is beveiligd tegen het dubbel belichten van een opname.

De Tenax II werd speciaal ontwikkeld om snel in serie foto's te kunnen maken, net zoals de camera's van Robot. De grote filmtransporthendel zit rechts van de lens (aan de voorkant van de camera), zodat je niet je vingers hoeft te verplaatsen bij het doordraaien van de film.

Zowel de Robot als ook deze Tenax II werden tijdens de Tweede Wereldoorlog door het Duitse leger gebruikt.


Zeiss Ikon Super Ikonta B (532/16)
1937-'56 - Perfect control . . .

Camera:
Film:
Bouwjaar:
Serie-nr:
Film:
Lens:


Sluiter:
Nieuwprijs:
Conditie:
Taxatie:
Super Ikonta B
120 rolfilm
1937 - 1956
P14008
6 x 9 cm
Zeiss Opton
nr. 510302
Tessar f:2.8, 80 mm
Compur Rapit
207 dollar
mooi
100 - 150 euro

De 530/16 (zie boven) heeft twee zoekvensters. Eén voor de afstandsmeting en een om het te fotograferen onderwerp uit te kaderen. Deze 532/16 kwam in 1937 op de markt en combineerde de afstandsmeter en zoeker in één venster. De naoorlogse productie liep tot 1956 en is herkenbaar aan de gecoate lens. In 1937 was lenscoating nog niet mogelijk, maar naderhand liet men de lenzen soms alsnog coaten.

AFPU:
Army Film & Photographic Unit of the Britisch Army

De Super Ikonta modellen 530/16 en 532/16 behoorden tot de standaard uitrusting van de AFPU. In het AFPU-handboek staan ze vermeld als: 'proved to be the best and handlest in action'.


Zeiss Ikon Nettar A (515/2)
1937

De Nettar-serie van Zeiss Ikon is ontworpen voor de gebruiker die een kwalitatief goede, eenvoudig te bedienen en voordelige camera zoekt.

Taxatie: 35 - 50 euro


Zeiss Ikon Nettar (515/16)
1938 - 1951

Twee Amerikaanse soldaten uit Tacoma, Washington. Links op de foto oorlogsfotograaf Arnold E. Samuelson, met een Nettar 515/16 en rechts Marvin R. Carter, een artillerist die is toegevoegd aan dezelfde eenheid.

Taxatie: 35 - 50 euro


Zeiss Ikon Ikonta B (521/16)
1938-'53

Een leuke kwaliteitscamera met een mooie, klassieke uitstraling. Het toestel maakt 12 opnames in het formaat 6x6 cm en gebruikt daarvoor rolfilm type 120.

De 521/16 was voor de oorlog leverbaar in drie verschillende uitvoeringen:
Tessar f:3.5 / Compur-Rapit (74.00 Dollar)
Novar-Anastigmat f:3.5 / Compur (56.00 Dollar)
Novar-Anastigmat f:4.5 / Klio (44.00 Dollar)

Het hier getoonde model is uitgevoerd met een Novar-Anastigmat f:3.5 lens en Prontor-S sluiter en is dus van na de oorlog. Deze Ikonta was ook alleen na de oorlog leverbaar met flitssynchronisatie.

Een zelfde toestel werd onlangs voor 180 euro verkocht. Tel daar de veilingkosten nog bij en je zit op 200 euro. Ook op andere websites kom ik dergelijke hoge prijzen tegen. Zelf betaalde ik aanzienlijk minder voor dit fraaie exemplaar. Ikonta's zijn wel meer waard dan Nettar's, maar helemaal verklaren kan ik het niet. Taxatie: 50 - 80 euro


Zeiss Ikon Ikoflex III (853/16) 1939-'40

In 1934 voegde Zeiss Ikon een nieuw model Twin-lens Reflex camera (TLR) toe aan haar Ikoflex-reeks. Concurrent Rollei had net daarvoor de Rolleiflex Standard uitgebracht. Dit type kwaliteitscamera's werd veel gebruikt door professionele fotografen.

Door de onderste lens (het objectief) wordt de film belicht. Met de bovenste lens kan worden scherpgesteld (viewfinder). Je kijkt hierbij bovenop de camera, op een matglas. De spiegel in de camera staat onder een hoek van 45 graden en reflecteert het beeld voor de camera op het matglas, vandaar de naam spiegelreflexcamera. Bij het scherpstellen schuift de voorkant in zijn geheel naar voren. Je kunt heel precies scherpstellen en mooie scherptediepte resultaten behalen en daarbij meekijken op het matglas.

De Ikoflex zou in verschillende uitvoering tot 1960 in productie blijven. Het hier getoonde model III staat bekend als een van de beste uit deze serie. Hij gebruikt 120 rolfilm en maakt 12 foto's in de negatiefmaat 6 x 6 cm. Dit model is uitgerust met gekoppelde 75mm-lenzen (vooroorlogs, dus zonder coating). De zoeker bevat een Teronar Anastigmat lens en het objectief een Zeiss Jena Tessar.

Conditie: mooi
Taxatie: 250 - 350 euro

Zeiss Ikon Movikon 16 - 1935-'

Onderstaande filmcamera werd begin 1935 door Zeiss Ikon uitgebracht en was bestemd voor de professionele cameraman. Het is een kwalitatief goed gemaakte 16mm-filmcamera met verschillende opties: scherpstellen tijdens het filmen, slow-motion en instelbare belichting. Met een gewicht van 2 kg niet bepaald een lichtgewicht, een statief is dan ook geen overbodige luxe.

Zoals op de foto is te zien, werd de Movikon 16 ook door het Duitse leger gebruikt. Het betreft hier een tweede versie, afgaande op de extra accessoireschoen op het deksel.

De camera wordt aangedreven door een opwindbare veer met snelheden van 12 tot 64 beelden per seconde en is uitgerust met een gekoppelde afstandsmeter. Op de accessoiresschoen kon een Turret-zoeker worden gemonteerd.



In nette staat verkerende set met originele verpakking, redelijk zeldzaam.

Taxatie: 150 - 200 euro

Flash Bulp welke door de luchtmacht werd gebruikt bij het fotograferen bij nacht. Er werden 24 van deze lampen in een flitskast onder het vliegtuig geschroefd en tegelijkertijd ontstoken

Taxatie: 75 euro

Een Ihagee Exakta B, een Agfa Billy Clack en opvallend veel klapcamera's bij deze amateurfotografen.
Finse militaire parade in de stad Petroskoi op 1-10-1942

Enkele naoorlogse modellen

Voigtlãnder Bessa I en Bessa II (1950-')

Twee beroemde modellen van Voigtlãnder, de Bessa I (links) en Bessa II meetzoekcamera (rechts).

Bessa I
De Bessa I verving in 1950 de vijfde generatie klapcamera, die vanaf 1937 verkrijgbaar was. Het model werd volledig nieuw ontworpen. De grootste wijziging was dat dit model niet langer naar links (of naar voren), maar naar rechts openklapte. Dit was nodig omdat de ontspanknop nu doorliep tot in de onderplaat. Het hier getoonde model is uitgerust met een originele afstandsmeter en zonnekap.

Conditie: bijzonder goed
Taxatie set: 70 - 100 euro


Hoewel de Bessa I en II veel op elkaar lijken, zijn het toch echt verschillende camera's. De Bessa II is dan ook niet de opvloger van de Bessa I, maar van de Bessa RF.



Bessa RF

De Bessa II kwam een jaar voor de Bessa I op de markt en verving in 1949 de meetzoeker/klapcamera met de zwarte bovenkant, de Bessa RF (hiernaast afgebeeld).

Bessa II
Dit model week af van de vorige Bessa's, die al vanaf 1929 zonder bovenplaat werden geproduceerd. De Bessa II, een niet-gekoppelde meetzoeker, was leverbaar met een Color-Skopar en de duurdere Color-Heliar lens. Eerst met Compur-Rapid en vanaf 1952 met Synchro-Compur sluiter. Vanaf 1954 kwam er nog een uitvoering met Apo-Lanthar lens bij, welke gelijk de duurste camera werd die Voigtlander deze eeuw zou produceren.

De eerste reeks heeft een rechthoekig en rond zoekvenster. Latere versies hebben allemaal rechthoekige vensters, zoals bij dit model het geval is. Met de linker draaiknop kan de lens naar voor of achter worden gedraaid en het brandpunt worden aangepast. Het hiernaast getoonde model is uitgerust met de Color-Skopar lens. Op de foto's links is duidelijk het verschil te zien tussen een lens met en zonder coating (Bessa RF).

De Bessa II is een dure, maar ook een waardevaste verzamelcamera.

Taxatie:
Lens Color-Skopar : 300 - 400 euro
Lens Color-Heliar: 500 - 800 euro
Lens Ultragon: 800 - 1200 euro
Lens Apo-Lanthar: 1200 - 2000 euro


Voigtländer Prominent (1950-'58)

De Prominent was een van de meest geavanceerde en gecompliceerde camera's uit de jaren vijftig. Het kwalitatief hoogwaardige toestel moest concurreren met camera's uit het topsegment van Leica, Zeiss Ikon, Canon en Nikon. Voigtlander rustte de Prominent echter uit met een bladsluiter (leaf shutter), met daarin opgenomen een bajonetvatting voor het objectief, in plaats van een gordijnsluiter (focal plane shutter) achter in het camerahuis. Hierdoor is er meer afstand nodig tussen de sluiter en de film, waardoor de Prominent groter en zwaarder is dan haar concurrenten. Het toestel kende ook een aantal eigenaardigheden. Zo zat de terugdraaiknop voor de film niet onderop, maar bovenop het camerahuis. Een venster om het filmtype te kunnen zien zat niet in de achterwand, maar in de bodemplaat. De aansluiting voor de draadontspanner zat niet op de sluiter, maar bovenop het camerahuis.

De Prominent was standaard uitgerust met de 50mm Nokton, die nu bekend staat als een van de beste en snelste lenzen uit de jaren vijfig. De vooroorlogse Nokton werd tijdens de Tweede Wereldoorlog al ingezet bij nachtfotografie en stond bekend als scherpe en lichtsterke lens. Voigtländer bracht daarnaast een serie fraaie kwaliteitslenzen voor de Prominent uit, die luisteren naar namen als Ultron, Color Skopar, Skoparon, Dynaron en Super-Dynaron. Vandaag de dag zijn deze lenzen gezocht en moeilijk te vinden.

Lenzen
Deze set is naast de standaard Nokton (nr. 3816059) uit 1956 ook uitgerust met een 35mm groothoek Skoparon (nr 3561781) uit 1953 en een minddenformaat telelens, de 100mm Dynaron (nr. 4024773) uit 1956. De camera zelf zal van het laatste productiejaar zijn, uit 1957 (type 128). Er bestonden nog geen zoomlenzen voor kleinbeeldcamera's, dus je had extra lenzen nodig als je dichterbij of verderweg objecten of personen wilde fotograferen. Het zou nog tot 1960 duren voordat Voigtländer als eerste cameramerk een zoomlens voor 35mm-camera's zou uitbrengen: de Zoomar 36 - 82 mm. (zie onder)

Er zijn verschillende type's uitgebracht van deze Prominent voordat hij in 1958 werd vervangen door de Prominent II. Deze set is overigens meegebracht uit Amerika en beschikt ook over een Turnit zoeker, een geel filter en zonneklep.

Productieaantallen:
Type 127 - 23.000 stuks
Type 128 - 47.000 stuks
Type 130 - 6.500 stuks

Taxatie:
Prominent met Nokton 50mm: 250 - 350 euro
Lens Skoparon 35mm: 100 - 140 euro
Lens Dynaron 100mm: 120 - 160 euro
Filter/zonneklep: 60 - 90 euro

Setprijs: 400 - 600 euro


Voigtländer Perkeo (1951-'55)

Taxatie: 30 - 50 euro


Voigtländer Zoomar f/2.8 36-82 mm (1959)

In 1959 introduceerde Voigtländer het allereerste zoomobjectief voor 35mm-fotocamera's. Het objectief werd ontworpen door het Amerikaanse Zoomar en in opdracht van Voigtänder geproduceerd door de Duitse objectievenbouwer Kilfitt.

De optische constructie bestaat uit veertien lenselementen, verdeeld over vijf groepen (twee vaste en drie verschuifbare). Het vaste element heeft een doorsnede van maar liefst 95 mm. Het objectief weegt 900 gram. Het zoomen gaat met behulp van een schuifmechanisme en is naar moderne maatstaven zeer beperkt te noemen. Het objectief werd gelijktijdig met de Bessamatic geïntroduceerd en zit hier gemonteerd op een Bessamatic de Luxe uit 1962. De Zoomar 36-82 werd overigens pas leverbaar in 1960.

Historisch gezien is dit een leuke en waardevaste aanvulling op je verzameling.

Conditie: mooi
Taxatie lens: 300 - 500 euro
Bessamatic de Luxe: 50 - 75 euro


Zeiss Ikon Ikonta (524/16) Mess-Ikonta
1951-'54

Tweemaal een nette Ikonta ongekoppelde meetzoeker met PRONTOR-SV-sluiter en Novar Anastigmat-lens.
Links met lichtsterkte 1:3.5 en rechts met 1:4.5. Geschikt voor 120 rolfilm, 12 opnames 6 x 6 cm. Een kwalitatief hoogwaardige camera met een goede lens (f: 75 mm), met flitssynchronisatie en tijdontspanner.

Conditie: netjes, gebruikt
Taxatie: 50 - 80 euro


Zeiss Ikon Super Ikonta III (531/16)
1954-'58

Lens: Novar-Anastigmat 1:3.5 f= 75 mm

Conditie: mooi, met geel filter
Taxatie: 160 - 200 euro


Zeiss Ikon Nettar IIc (517/2)
1951-53'

Zeiss Ikon Nettar (518/2)
1952-'58

De Nettar-serie van Zeiss Ikon is ontworpen voor de gewone man, de amateur fotograaf. Veel onderdelen komen echter overeen met de duurdere Ikonta-camera's. Het zijn echte klassiekers van Zeiss Ikon, die eigenlijk niet in je verzameling mogen ontbreken. Erg zeldzaam zijn ze niet.

De eerste serie 517/2 had een ovale bovenkant, die later werd vervangen door een bovenplaat met rechte hoeken. De 517/2 kom je dus in twee variaties tegen. De camera is ook bekend onder de naam Nettar IIc. Zijn opvolger, de 518/2 (rechts), is er dus alleen met rechte hoeken.

Geschikt voor 120 rolfilm, 6 x 9 cm. Lens: Novar-Anastigmat 1: 6.3 / 105 mm - Sluiter: Vero.

Conditie: mooi in de lak
Taxatie: 40 - 60 euro


Zeiss Ikon Signal Nettar (518/16)
1953 - '58

Deze 518/16 is de standaard klapcamera uit de jaren vijftig. Hij is er alleen met rechthoekige bovenkant en is ook wel bekend onder de naam Nettar IIb. De uitvoering met rode indicator op de bovenplaat werd verkocht als Signal Nettar.

Deze klapcamera is lang populair gebleven, ook nadat de 35mm-kleinbeeldcamera haar intrede deed. Het grotere 6x6 cm beeldformaat van deze 518/16 gaf een betere beeldkwaliteit. Dit veranderde pas toen de 35mm-film fijnkorreliger werd, waardoor grotere afdrukken van goede kwaliteit konden worden gemaakt.

De 518/16 is een verbeterde uitvoering van de 517/16. Het camerahuis, objectief en klapdeksel zijn echter hetzelfde, waardoor ze erg op elkaar lijken. De 518 is herkenbaar aan de ontspanknop, die aan de bovenkant een verdikking (kraagring) heeft. Dit model beschikt ook over een aansluiting voor een draadontspanner.

De sluiter moet gespannen worden bij de lens. Het ontspannen gaat met de ontspanknop op de bovenplaat.

Het is een echte klassieker, die nog vaak wordt aangeboden. De zwarte lak op de randen laat echter makkelijk los. Het vinden van een gaaf exemplaar is dus een uitdaging.

Conditie: mooi in de lak
Taxatie: 40 - 60 euro

Zeiss Ikon Nettax (513/16)
1955 - '57

De variant met lichtmeter kom je iets minder vaak tegen. Hij gaat niet als Nettar, maar als Nettax door het leven.

Conditie: mooi in de lak
Taxatie: 45 - 70 euro

Kodak Retina IIIC (028)

De Retina IIIC was het vlaggeschip van Kodak eind jaren vijftig en moest concureren met de Leica. Het is het laatste model klapcamera in de Retina-reeks. De Retina IIIC is de opvolger van de Retina IIIc (kleine letter c). Het hier getoonde model (met hoofdletter C) is herkenbaar aan de grote lichtmeter met daarnaast twee grote vensters voor de gekoppelde meetzoeker. Hij heeft aan de achterkant dus maar 1 kijkgaatje.

Het type met de hoofdletter C is aanzienlijk duurder, ik kom vraagprijzen van 450 euro tegen. Het is dan ook een echte verzamelcamera.

De Retina IIIC werd gemaakt van 1957 tot 1960 en was verkrijgbaar met een Retina-Xenon of Rodenstock Heligon lens. De sluiter was voor beide modellen hetzelfde, een Compur Synchro. Door de jaren heen zijn er tal van kleine wijzigingen doorgevoerd.

Het hier getoonde model werd gemaakt door Kodak AG in Duitsland en was bestemd voor de Amerikaanse markt, herkenbaar aan het serienummer dat met EK begint.

Bouwjaar:
Serie-nr:
Film:
Lens:

Sluiter:
Nieuwprijs:
Conditie:
Taxatie:
1957
EK806081
35 mm
Schneider-Kreuznach 5768895
Retina-Xenon f 2.0/50 mm
Compur Synchro
§ 190,-
bijzonder goed
150 - 250 euro