Introductie

Wanneer je met het verzamelen van oude camera's begint, doe je er goed aan eerst te bedenken wat je wilt gaan verzamelen. Voor je het weet heb je een kast vol staan met toestellen die niet verzamelwaardig zijn. Camera's zijn er immers in overvloed. Door te kiezen voor een bepaalt merk, type of periode, kun je gericht gaan zoeken en een leuke verzameling aanleggen.

Omdat ikzelf geïnteresseerd ben in de Tweede Wereldoorlog heb ik gekozen voor de periode 1933 - 1945. We kennen allemaal de foto's wel uit deze roerige tijd, de opkomst van het Derde Rijk (Deze periode duurde van het einde van de Weimarrepubliek op 30 januari 1933 tot de val van de Flensburgregering op 23 mei 1945 ) en de Tweede Wereldoorlog, maar kennen we ook de toestellen waarmee de foto's zijn gemaakt? Ik ben in eerste instantie op zoek gegaan naar foto's van fotograferende militairen, zodat ik er zeker van ben dat de camera in de oorlog is gebruikt. Het vinden van deze foto's is echter moeilijker dan het vinden van de camera's zelf. Ik heb er inmiddels wel een aantal, maar heb dit principe moeten loslaten en verzamel nu ook andere toestellen uit deze periode.

Na de oorlog werden camera's in grote aantallen geproduceerd, waardoor ze minder zeldzaam zijn. Ook de kwaliteit ging achteruit door het gebruik van goedkopere materialen.

Gezocht: WO2-foto's van militairen met camera.

Voor vragen en opmerkingen ben ik bereikbaar via: info@eindespoor.nl

Wouter van den Berg

Amerikaanse, Britse, Canadese, Franse en Nederlandse oorlogsfotografen verslaan het binnentrekken van de Britse troepen in Berlijn.

contact ( info@eindespoor.nl )

Agfa Kamerawerk AG - Duitsland

Aktiengesellschaft für Anilinfabrikation (AGFA) werd in 1867 in Berlijn opgericht als producent van kleurstoffen. Agfa werd later bij het grote publiek vooral bekend als producent van fotorolletjes en andere producten voor amateur- en professionele fotografen. Na een aantal overnames en fusies telde de onderneming in 2011 wereldwijd ruim 11.000 werknemers. Met de opkomst van de digitale camera verdween het filmrolletje naar de achtergrond en ging AgfaPhoto in 2005 failliet. Tegenwoordig richt het bedrijf zich op de ontwikkeling en verkoop van informatiesystemen voor laboratoria en ziekenhuizen.



Agfa Billy Clack 74 (1934-'40)

De militaire film- en fotografie-eenheden van het leger gebruikten vooral kwaliteitscamera's van Zeiss Ikon, Graflex, Leitz en Rollei. De militaire amateurfotograaf nam van thuis meestal een eenvoudiger toestel mee om privéopnamen mee te maken.

Op deze uitsnede zien we Finse officieren en kapiteins met toestellen zoals onderstaande Agfa Billy Clack en balgcamera's van Kodak en Voigtlander. De foto is genomen op 1 oktober 1942, tijdens een militaire parade in de stad Petroskoi (Finse naam voor russo-carelian city of Petrozavodsk). De parade herinnert aan de verovering van de stad een jaar eerder.

De Agfa Billy Clack 74 (6 x 9 cm) is wat uiterlijk betreft vrijwel gelijk aan de Billy Clack nr. 51 (6 x 4.5 cm), die iets smaller is. Ze vertonen grote gelijkenis met de Kodak Jiffy camera's.

Conditie: mooi
Taxatie: 40 - 60 euro

Deze en andere Finse amateuropnamen zijn te vinden op: WarSampo (met dank aan Jouko Leskinen).


Agfa Jsolette (1937) - 'Soldatenkamera'

Camera:
Land:
Film:
Bouwjaar:
Lens:
Sluiter:
Nieuwprijs:
Agfa Jsolette
Nazi-Duitsland
rolfilm 120
1937
AGFA Apotar 4.5/8.5 cm
Compur
38,- Reichsmark

Nog vòòr de Tweede Wereldoorlog werd deze "Jsolette" op de markt gebracht. Dit vroege model werd alleen in 1937 gemaakt en kreeg de naam Jsolette (met een J). Vanaf 1938 tot 1942 werd de camera uitgebracht onder de naam Isolette. Dit model werd in de "Agfa Amateur Katalog uit 1938" neergezet als de "Soldatenkamera" en kostte toen 38,- Reichsmark.

De camera wordt gezien als de moeder van alle latere Isolettes. Het verschil met de latere modellen zit hem vooral in de zwarte bovenkant, die bij dit model van plastic ("Trolit") is gemaakt. Latere modellen hebben allemaal een aluminium bovenplaat. Met dit model kon men ook in het economisch 4.5x6cm-formaat fotograferen.

De vroegste modellen hebben de naam op de voorkant van de lederen paraattas staan.

Conditie: mooi, gebruikt
Taxatie: 70 - 100 euro

Vanaf 1940 werd in Amerika door Agfa Ansco de Speedex geproduceerd, die grote gelijkenis vertoont met de Agfa Jsolette. Vanaf 1953 zou deze camera gelijk zijn aan de Isolette-reeks van Agfa Duitsland


Agfa Box 45 (1938-'41)

Camera:
Land:
Type:
Film:
Bouwjaar:
Lens:
Sluiter:
Agfa Box 45
Nazi-Duitsland
boxcamera
rolfilm 120 (6x9)
1937
Meniscus 16/95
Moment 1/30 sec.




De boxcamera was een veelgebruikte, eenvoudige camera. Dit model van Agfa werd o.a. gebruikt door Sergeant Francis (Frank) Lawrence, geboren op 4 maart 1923 in Sydney, New South Wales. Lawrence trad als militair in dienst bij de Australian Imperial Force (AIF) op 18 november 1943.

Deze camera kon door Agfa nog tot 1941 worden geproduceerd.

Taxatie: 15 - 20 euro


Agfa Karat 3.5 (1938-'41)

Camera:
Land:
Type:
Film:
Bouwjaar:
Lens:
Nr.
Sluiter:
Agfa Karat 35
Nazi-Duitsland
balgcamera
35 mm 12 opnamen
1938
AGFA Solinar 3.5/5 cm
644420
Compur-Rapid

Deze Agfa Karat 3.5 kwam net voor de Tweede Wereldoorlog op de markt, maar kon maar tot 1941 in productie blijven. Het hier getoonde model is in een mooie staat en heeft de originele, metalen lensdop nog. Er zijn drie versies gemaakt: twee vooroorlogs en een naoorlogs. Het belangrijkste verschil tussen beide was de lens: alle vooroorlogse modellen hebben een Solinar lens (4 elementen), terwijl alle naoorlogse modellen zijn uitgerust met een Apotar lens (3 elementen).

Het getal 3.5 geeft het grootste diafragma van de lens aan. De camera's hebben een kenmerkend bol design met geborsteld aluminium bovenkant. Hij is er met en zonder draagriemogen.

De Karat-serie heeft een eigen cassettesysteem, waarbij een volle en een lege cassette moeten worden geplaatst. De film wordt tijdens het fotograferen van de volle in de lege cassette gedrukt. Je hoeft de film dus niet terug te spoelen als hij vol is. Een nadeel is dat de film niet te lang mag zijn. Er kunnen per rol niet meer dan 12 opnames worden gemaakt.

Conditie: bijzonder goed en compleet
Taxatie: 60 - 80 euro


Agfa Karat 6.3 (1937-'40)

Camera:
Land:
Film:
Bouwjaar:
Lens:

Sluiter:
Agfa Karat 6.3
Nazi-Duitsland
35 mm
1939
Agfa Anastigmat Jgestar
1:6.3

De Karat 6.3 (1937) met Art Deco lensplaat was het eerste model in deze serie. De 3.5 volgde iets later. De karat 4.5 (1938) was een vereenvoudigde uitvoering van de eerste 3.5, met o.a. minder hoge sluitersnelheden. In 1939 volgde het tweede model 3.5 en werd ook de 6.3 vervangen. In een korte periode werden dus veel uitvoeringen uitgebracht, wat het bepalen van het model en leeftijd naderhand niet eenvoudig maakt. Deze 6.3 is van de tweede generatie en gemaakt in 1939.

De van blik gemaakte paraattas is met grijs leer bekleed. De losse delen zijn met messing pianoscharnieren aan elkaar gemonteerd.

Conditie: netjes
Taxatie: 35 - 50 euro


Agfa Billy Record 8.8 (1939) A. FISCHER BERLIN C.2

Camera:
Land:
Bouwjaar:
Lens:

Sluiter:
Agfa Billy Record 8.8
Nazi-Duitsland
1939
AGFA Anastigmat-Jgestar
f:8.8
AGFA

Een van de eerste camera's die ik kocht is deze Agfa Billy Record, die in 1939 in opdracht van Nazi-Duitsland werd geproduceerd voor het Duitse leger. De firma A. Fischer uit Berlijn leverde de leren paraattas. De tas is voorzien van een militair merkteken: Wa A820 en een Duitse adelaar. Deze bekende Duitse lederfabrikant maakte ook pistoolholsters, riemen en patroontassen.

Een bugertoestel zal 15 tot 20 euro opbrengen, een militaire versie zoals deze algauw het tienvoudige. Het is een origineel WO2-voorwerp en dat is van grote invloed op de waardebepaling.

Conditie: als nieuw
Taxatie paraattas met camera: 150 euro





A. FISCHER
BERLIN C.2
1939

Wa A820

Adalbert Fischer was van oorsprong (1912) een groothandel in zadels, wagenbouw en stoffering. Met een fabriek voor koffers, tassen, schoolmappen, enz. in Guttstadt en een hoofdkantoor en fabriek voor fijne leerproducten in Berlijn.

De Agfa Billy Record werd geproduceerd tussen 1928 en 1960 en was verkrijgbaar met de lensopeningen 8.8, 7.7, 6.3 en 4.5. Ze gebruiken allemaal 120 rolfilm in het formaat 6 x 9 cm. Het toestel van Agfa is de tegenhanger van de Voigtlander Bessa klapcamera. Deze 8.8 werd gemaakt van 1933 tot 1942 en is uitgevoerd met een Agfa Anastigmat Igestar 1:8.8/105mm lens. De sluiter is een Agfa Automat. De 6.3 is ook na de oorlog nog gemaakt, in 1948, voor de USA en UK. Daar is hij bekend onder de naam Speedex Record.

Billy Record 6.3 en 7.7 bouwjaar 1933-1942
Billy Record 8.8 1936-1942
Billy Record 4.5 1936-1950

Argus Camera Company - Amerika

Het Amerikaanse Argus werd in 1936 opgericht in Ann Arbor, Michigan als producent van radio's. In dat zelfde jaar liep ook de eerste camera van de band, de Argus A. In de hoogtijdagen van het merk werkten er 1300 mensen bij het bedrijf. De bekendste camera is de C3 meetzoeker camera, die 27 jaar in productie zou blijven. Er werden er meer dan een miljoen van gemaakt. De C3 is daarmee een van de meest verkochte camera's in de geschiedenis. Het merk bestaat nog steeds en richt zich tegenwoordig op de goedkope digitale camera's



Argus C3 (1939-'66 )
. . . High Priced Features

Camera:
Land:
Type:
Film:
Bouwjaar:
Productie
Nieuwprijs:
Argus C3
Amerika
gekoppelde meetzoeker
35 mm
1939 - 1942
1.000.000
§ 29,79

De Argus C3 kreeg de bijnaam 'The Brick', omdat hij zo hoekig en zwaar als een baksteen is. Het is een degelijk gebouwde metalen camera die tot ver na de oorlog in productie zou blijven.

Deze camera werd o.a. verstrekt aan Amerikaanse soldaten om de activiteiten van hun onderdeel mee vast te leggen. Een bekende gebruiker is Tony Vaccaro, die foto's maakte van de 83'ste infanterie divisie in Europa, in mei 1944.

De C3 is gelijk aan zijn voorganger, de C2, maar uitgerust met een gesynchroniseerde flitsaansluiting. Na de oorlog kreeg de C3 een gecoate lens, een zwarte ontspanknop en naamplaatje op het camerahuis. Het hier getoonde model is dus van voor de oorlog.

De ronde draaiknop van de meetzoeker is met een tussentandwiel verbonden met het objectief.

Conditie: gebruikt. Taxatie: 50 - 70 euro

Tijdens de Tweede Wereldoorlog verminderde Argus de productie van consumentenproducten en legde zicht toe op de productie van militair materieel. Argus won vijf keer de Army-Navy "E" onderscheiding voor de hoge kwaliteit van haar producten.

Women's Army Corps Photographer - 1940-1945

Balda Kamera-Werk - Duitsland

Oprichter Max Baldeweg was als monteur werkzaam in Dresden en richtte in 1908 zijn eigen bedrijfje op in fotografische accessoires en noemde het: "Fabrik photographischer Artikel Max Baldeweg " Max kreeg naamsbekendheid met een door hem ontwikkelde jalousiesluiter en opende in 1912 een tweede fabriekje. Een jaar later werd de naam 'Balda' als handelsmerk geregistreerd, waarna de naam werd gewijzigd in 'Balda-Werk Max Baldeweg'. Pas in 1925 begon zijn bedrijf met de productie van toestellen voor de consumentenmarkt. De Balda boxcamera werd goed verkocht.

In 1935 presenteerde Balda de miniatuurcamera "Baldina" en een jaar later de Super Baldina. Vanaf 1940 moest de productie van camera's echter plaatsmaken voor het produceren van hoogte- en snelheidsmeters voor de oorlogsindustrie van Nazi-Duitsland. Tijdens de oorlogsjaren werd de fabriek met brandbommen gebombardeerd en flink beschadigd. Na de oorlog ging Balda verder als producent van eetlepels en kinderspeelgoed.

Balda zat zowel in Dresden in het oosten, als in Bünde in het westen. Vanaf de DDR-tijd mocht de naam Balda in Dresden niet meer worden gebruikt en werd die vervangen door Belca. De eerste Belca Beltica was praktisch identiek aan de naoorlogse Balda's uit Bünde. Net als Certo, Welta en Ihagee ging Belca later op in Pentacon.



Balda Super Baldina (1936 - 1938)

Camera:
Land:
Film:
Bouwjaar:
Lens:

Sluiter:
Nieuwprijs:
Balda Super Baldina
Nazi-Duitsland
35 mm
1937
Schneider-Kreuznach
2.8/5 cm 1382353
Compur
58,50 US

De eerste 1936-modellen hadden een zwarte, met leer beklede bovenkant. Het hier getoonde model komt uit 1937. Het toestel is uitgerust met een aan het objectief gekoppelde afstandmeter en combineert afstandsmeting en uitkaderen van het onderwerp in één venster. De Super Baldina maakt gebruik van 35mm-rolfilm en is uitgerust met een fraaie, afsluitbare opnameteller. Het is een kwalitatief mooi gebouwde en compleet uitgeruste verzamelcamera, die alleen vóór de oorlog is geproduceerd. In de jaren vijftig is de naam opnieuw gebruikt.

Conditie: bijzonder goed
Taxatie: 60 - 90 euro

Passend bij deze camara zijn deze 35mm-filmkokers van AGFA, de Isopan F uit 1936
Feinkorn film, 36 Aufnahme, met houdbaarheidsdata 1940 - 1942.

I.G. FARBENINDUSTRIE A.G.
AGFA BERLIN SO 36.

Bell & Howell - Amerika

Bell & Howell - Eyemo (1926)
The Hand-sized Professional Standard Camera

De Eyemo werd gebruikt door het Amerikaanse leger en staat bekend als de combat-camera uit de Tweede Wereldoorlog. Het is een eenvoudig te bedienen, compacte, robuuste 35mm-filmcamera, die veel aan het front werd gebruikt. Het meerendeel van de filmbeelden die we kennen uit WO2 is met dit toestel geschoten. Je hebt geen statief nodig en hij is eenvoudig te bedienen. Zoals op bijgaande foto's is te zien, werd hij ook gebruikt door het Duitse leger. Historisch gezien een mooie aanwinst voor de verzameling.

Robert Capa met een Bell & Howell Eyemo

Het hier getoonde model is na de oorlog nog lang in gebruik geweest bij de NPO voor het maken van animatiefilms, in een studio-opstelling. Deze toestellen werden ook ingezet bij het filmen van stuntwerk, waar het er vaak ruw aan toe gaat.

De Eyemo kan 100 feet (30.5 m) film bevatten, wat bij een snelheid van 24 beelden per seconde genoeg is voor 1 minuut film. De Eyemo wordt aangedreven door een veermotor, die je met een hendel kunt opwinden. Je moet daarbij wel flink kracht zetten, want er zit een zware veer in. Je kunt hierna ongeveer 20 seconden filmen. Hij heeft ook een vrijloopstand, waarbij je de veermotor buiten werking stelt. Met een hendel kun je dan zelf de film doordraaien.

Voor een mooi exemplaar moet je rekening houden met een prijs boven 500 euro.

Taxatie: 150 - 200 euro.

Candid Camera Corporation - Amerika

Na het enorme kassucces van Argus, die in Amerika honderdduizenden gunstig geprijsde Leica-cloons verkocht, richtten Carl and Joseph Price en Benjamine Edelman in 1938 de Candid Camera Corporation op.

Ondanks een mooie lijst met specificaties, zaten er veel ontwerpfouten in het eerste Perfex-model. De constructie en betrouwbaarheid lieten duidelijk te wensen over. Fotograferen met een Perfex was een avontuur op zich. De eerste Perfex was de Speed Candid uit 1938 en werd gemaakt van metaal en bakeliet, met een verwijderbare achterwand van Argus. Deze camera beschikte als eerste 35mm-camera over een spleetsluiter en deed niet onder voor de veel verkochte Argus A.



Perfex Forty-four (1939-'40)

Camera:
Land:
Film:
Bouwjaar:
Lens:
Sluiter:
Nieuwprijs:
Perfex Forty-four
Amerika
35mm
1939

Focal Plane shutter
37.50 US Dollar



In 1939 werd de Forty-four uitgebracht, die in veel opzichten een flinke verbetering was in vergelijking met zijn voorganger, de Speed Candid. Het toestel beschikt over een gekoppelde meetzoeker en aparte vensters voor scherpstellen en uitkaderen.

Dit ontwerp zou als basis dienen voor nog zeven modellen uit de Perfex-lijn. Met het fraai vormgegeven camerahuis leek het bijna een comparatieve camera te zijn. Opmerkelijk is wel dat de camera, in tegenstelling tot de Leica en Contax, al over een flitsschoen beschikte.

De Forty-four werd in 1940 vervangen door de Perfex Thirty-three, die slechts in detail werd aangepast. Deze gekoppelde meetzoekers zijn niet veel waard, maar worden in Nederland niet vaak aangeboden.

Conditie: gebruikt. Taxatie: 40 - 60 euro

Certo Kamera Werk - Duitsland

Het Duitse Certo werd in 1902 in Dresden opgericht door Alfred Lippert and Karl Peppel. Het bedrijf produceerde verschillende soorten balgcameras. In 1928 werkten er ongeveer 150 personen bij de onderneming. In 1935 introduceerde het bedrijf een 35mm-camera, genaamd Dollina. De camera werd goed ontvangen en binnen een jaar opgevolgd door de Dollina II en III, welke voorzien was van een meetzoeker (rangefinder), en later door o.a. de Super Dollina.

Tijdens WOII werd het machinepark geconfisqueerd door de Russen. Het personeel had uit voorzorg enkele machines thuis opgeborgen, zodat na de oorlog de productie van camera's snel kon worden hervat.

In 1959 nam de staat een belang van 30% in het bedrijf. In 1972 werd Certo Camera-Werk door de Oost-Duitse regering (FDA) genationaliseerd. in 1980 werd Certo een onderdeel van het Pentacon, waarna het snel bergafwaarts ging. Na 1982 werd de naam Certo niet langer gebruikt en hield het merk op te bestaan.



Certo Dollina (1935-'38)

Camera:
Land:
Serie-nr.
Film:
Bouwjaar:
Lens:

Nr.
Sluiter:
Certo Dollina 1
Nazi-Duitsland
35319
35mm
1935 - 1939
Steinhel Munchen
Cassar 2.9/5 cm
373690
Compur

De Dollina's volgden als een van de eerste camera's het door Kodak in 1934 geïntroduceerde 35mm-filmformaat. De Dollina was de eerste kleinbeeldcamera van Certo en werd geproduceerd van 1935 tot 1939/1940. De eerste serie loopt van 0 tot en met III. Model 0 volgde na de lancering van model 1 en werd het instapmodel met een minder dure lens. Model 1 heeft een draaiknop midden op het camerahuis waarmee kan worden scherpgesteld door het objectief naar voor of achter te verplaatsen. Model 0 heeft deze knop niet, maar doet dat bij de lens.

Alle metalen delen van deze compacte camera werden vernikkeld of zwart gelakt. Latere toestelen werden ook in chroom uitgevoerd. Het toestel heeft met de grote knoppen een mooie klassieke uitstraling. De sluiter wordt gespannen bij de lens, maar ontspannen door een knop op het camerahuis. Op de rug van de metalen camera bevindt zich een omrekentabel met afstanden van 1 meter tot oneindig.

De camera scharniert aan de bodemplaat. Onder de camera zit een uitklapbaar plaatje, zodat het hoogteverschil wordt opgevangen. Het is een toestel dat niet vaak wordt aangeboden en ik ook niet gauw zal verkopen.

Conditie: goed
Taxatie: 70 - 90 euro

Certo Dollina II (1936-'40)
The Precision Miniature

Camera:
Land:
Serie-nr.
Film:
Bouwjaar:
Lens:

Nr.
Sluiter:
Certo Dollina II
Nazi-Duitsland
8163
35mm
1936
DRP Schreider-Kreuznach
Xenon 2/4.5 cm
925753
Compur-Rapid

Het tweede model in de serie was deze duurdere uitvoering met een aan het objectief gekoppelde afstandmeter, die ook kon worden gebruikt met ingeklapt objectief. Voor een ontspanknop op het camerahuis was bij deze eerste uitvoering geen ruimte meer.

Conditie: bijzonder goed. Taxatie: 80 - 120 euro
met Leitz Elmar: 500 - 800 euro.

Dit tweede exemplaar uit mijn verzameling is wel uitgerust met een ontspanknop op het camerahuis. Deze wijziging is waarschijnlijk in 1939 doorgevoerd, want op advertenties uit 1938 kom ik deze nog niet tegen. De Dollina II werd in 1940 nog geleverd aan Amerika. De lens is een Xenon 2.8/5cm (1733813) en komt uit de periode 1939-1942. De modellen 0 t/m III waren in 1938 naast elkaar leverbaar.

De rand van de bovenplaat is niet vernikkeld, maar zwart gelakt. Tevens is de tekst 'Dresden 46' van de naamplaat verdwenen.

Certo Dollina III (1937)

Camera:
Land:
Serie-nr.
Film:
Bouwjaar:
Lens:

Nr.
Sluiter:
Certo Dollina III
Nazi-Duitsland
30072
35mm
1939
Steinhell Munchen
Cassar 2.9/5 cm
372712
Compur

De zeldzaamste uit de Dollina-serie is de Dollina III, een gekoppelde meetzoeker die slechts kort in productie zou blijven. In tegenstelling tot voorgaande modellen heeft dit toestel een plat klapdeksel en geen plaatje aan de onderkant om het hoogteverschil op te vangen. Om het objectief te kunnen huisvesten kreeg het camerahuis meer volume, waardoor het een dik toestel is geworden. Vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog werd dit toestel vervangen door de slankere Super Dollina.

Conditie: gebruikt. Taxatie: 160 - 200 euro

Certo Super Dollina (1939 - '50)

Camera:
Land:
Serie-nr.
Film:
Bouwjaar:
Lens:

Nr.
Sluiter:
Certo Super Dollina
Nazi-Duitsland
28495
35 mm
1937
Schneider-Kreuznach
Xenon 2/5 cm
1464660
Compur-Rapid

In 1939 kwam deze Super Dollina op de markt, die de wat lompe Dollina III verving. Het toestel heeft een aan het objectief gekoppelde afstandmeter, maar nog geen gecombineerd venster voor het scherpstellen en uitkaderen. De meetzoeker wordt bediend door de draaiknop aan de zijkant van de camera. Na de oorlog verdween het uitklapbare plaatje aan de onderkant en werd de draaiknop van de meetzoeker kleiner uitgevoerd.

De Super Dollina is een compacte, stevige camera die gemakkelijk door militairen kon worden meegenomen.

Conditie: gebruikt.
Taxatie: 70 - 100 euro

Houghton-Ensign - Groot-Brittannië

George Houghton en Antoine Claudet begonnen in 1834 in London samen een winkel in glaswerk, onder de naam Claudet & Houghton. Enkele jaren later zette George het bedrijf voort met zijn zoons onder de naam George Houghton & Sons Ltd. Het hoofdkantoor stond omstreeks 1900 bekend onder de naam 'Ensign House' Vanaf 1903 werd hier begonnen met de productie van rolfilmcamera's . In 1904 werd Holmes Bros overgenomen, waar de Sanderson camera werd gemaakt. In 1908 was George Houghton & Sons de grootste camerabouwer van Groot-Brittannië.

In 1915 ging Houghtons in zee met W. Butcher & Sons, die tot het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog camera's importeerde uit Duitsland. Ze hadden geen eigen productie en bleven als handelsmaatschappij naast elkaar bestaan tot in 1926 beide merknamen werden samengevoegd tot Houghton-Butcher Ltd. Vanaf 1930 gingen ze verder onder de naam Ensign Ltd. De productiemaatschappij bleef echter tot 1945 werken onder de naam Houghton-Butcher Manufacturing Co.

Het hoofdkantoor van handelsmaatschappij Ensign Ltd. werd in september 1940 bij een Duitse luchtaanval vernietigd.



Ensign Midget 33 (1934-'41)

Camera:
Land:
Bouwjaar:
Pat.nr.:
Ensign Midget 33
Groot-Brittannië
1934 - 1941
271186

In de oorlogsjaren was er in Groot-Brittannië een nijpend gebrek aan camera's. Er werden zelfs oproepen geplaatst om camera's af te staan voor gebruik in het leger. De camera's gemaakt in Nazi Duitsland konden immers niet voorzien worden van een 'Broad Arrow', het Britse merkteken dat gebruikt wordt om rijkseigendom te merken. Houghton-Butcher Ltd kreeg daarom opdracht om een oorlogscamera te ontwerpen. Dit werd de Ensign Commando, die pas tegen het einde van 1945 beschikbaar kwam. De hier afgebeelde Ensign Midget kwam er in drie uitvoeringen en was bedoeld voor de consumentenmarkt. Door de zeer kleine afmetingen was hij makkelijk op te bergen en mee te nemen. Een camera die makkelijk in een handtas kan worden gestopt. Ensign richtte zich bij de introductie ervan dan ook op de vrouwelijke gebruikers. Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog kwam ook de Britse militair als doelgroep in beeld.

De catalogus uit 1940 vermeldt 'Keep an Ensign Midget war-time diary'.

Conditie: mooi. Taxatie: 80 - 100 euro

Bovenstaande advertenties zijn afkomstig uit The Amateur Photographer. De linker is van 31 mei 1944, de rechter uit 1943. Er is een groot gebrek aan kwaliteitscamera's zoals de Leica, de Contax en Super Ikonta van Zeiss Ikon en de Rolleiflex van Rollei. De burger wordt opgeroepen dergelijke modellen af te staan voor gebruik in het leger. De nood is hoog!

Ensign Ful-Vue (1939 en 1946)

Camera:
Land:
Bouwjaar:
Ensign Ful-Vue
Groot-Brittannië
1939

Begin 1939 introduceerde het Engelse Ensign Ltd een metalen boxcamera die zou uitgroeien tot een van Englands populairste camera's. Het toestel werd door veel ouders aan hun kinderen cadeau gegeven en is voor veel fotograven de eerste camera waarmee werd gefotografeerd.

Na de ontberingen van de Tweede Wereldoorlog ontstond de wens om het publiek te laten kennismaken met het naoorlogse Groot-Brittannië. Sir Stafford Cripps , voorzitter van de Board of Trade, stelde daarom voor een tentoonstelling van nieuwe Britse producten te organiseren. Barnet Ensign Ltd ontwierp hiervoor twee toestellen: een burgeruitvoering van de Ensign Commando en een volledig nieuw ontworpen Ful-Vue (links). Het naoorlogse model verschilt dan ook duidelijk van dit model uit 1939.

De hier getoonde exemplaren verkeren in een hele mooie staat, wat sterk van invloed is op de waarde ervan. Een verzamelaar zal meer willen betalen voor een gaaf exemplaar.

Conditie: mooi. Taxatie: 40 - 60 euro


Ensign Commando (1945 - 1950)
For superfine focusing

Camera:
Land:
Film:
Bouwjaar:
Lens:

Nr.
Sluiter:
Nieuwprijs:
Ensign Commando
Groot-Brittannië
120 rolfilm
1949
Ensar Anastigma
3.5/75 mm
5889
Epsilon
50 pond

De Ensign Commando werd speciaal ontworpen voor gebruik in de Tweede Wereldoorlog, net zoals de Kodak Medalist. Ook dit is een groot en robuust toestel dat tegen een stootje kan. De Commando kwam pas eind 1945 beschikbaar, toen de oorlog al op haar einde liep. Er werden er ongeveer 500 van gemaakt, waardoor ze erg zeldzaam zijn.

De advertentie laat niets aan duidelijkheid te wensen over: de Duitse camerabouwers zullen na de oorlog het nakijken hebben. Ensign schiet terug met hoogwaardige Ensar-lenzen. Ook deze Commando is er mee uitgerust.

Na de oorlog werd de Commando als burgertoestel uitgebracht en zou hij tot 1950 in productie blijven. Het hier getoonde model is van de laatste, vierde generatie en komt uit 1949. Ten opzicht van versie 3 (1947) beschikt deze over snellere sluitertijden, voor de rest is hij gelijk. De modellen van na de oorlog zijn iets mooier afgewerkt. De camera beschikt over een gekoppelde meetzoeker, een automatische opnameteller en kan in twee formaten foto's maken. Twaalf opnames in 2.1/4 x 2.1/4 of zestien in 2.1/4 x 1.5/8 inch. Hij is verder beveiligd tegen dubbel belichten van het negatief. Dit alles voor de prijs van 50 Britse ponden (1947).

Conditie: mooi. Taxatie: 150 - 200 euro

In 1950 werd de Commando vervangen door de Ensign Selfix.


Met dank aan John Palmer voor de mooie advertenties

Ernemann-Werke A.G. - Duitsland



Ernemann Klapp-camera (1920-'26)

Land:
Lens:

Nr.:
Maat:
Bouwjaar:
Duitsland
G.P. Goerz Berlin
Dormar 4.5/21 cm
475 166 DRP
13 x 18 cm
1921

Deze Erneman Klapp-camera was in de jaren twintig hét toestel voor het maken van sportopnamen. Hoewel het een wat oudere camera betreft, vond ik toch een foto die aantoont dat er vlak voor de Tweede Wereldoorlog nog mee werd geoefend. Onderstaande foto van de Royal Naval School of Photography werd gemaakt door James Jarché in maart 1937. James was toen nog werkzaam voor de Daily Herald, maar zou tijdens de oorlogsjaren uitgroeien tot een bekende Britse oorlogsverslaggever.

We zien hier een mooi exemplaar van een Ernemann Klapp-camera, in de grootste maat die er is gemaakt. Het is echt een joekel van een toestel dat je met twee handen moet vasthouden. De grote ring rondom de lens is waarschijnlijk bedoeld om de camera vlot te kunnen opentrekken. De grote zoeker wordt netjes afgedekt door twee klapdekseltjes. De camera is voorzien van een gordijnsluiter. Afgaande op het lensnummer komt dit exemplaar uit 1922.

Conditie: mooi.
Taxatie: 120 - 160 euro


Bernhard Sommer - Somento (1927)

Een perscamera van Bernhard Sommer, die zich in 1911 in Dresden-Uebigau verstigde en tot ongeveer 1930 actief bleef als producent van gordijnsluiters. Ihagee paste gordijnsluiters van Sommer toe in haar Klapp-Reflex camera's. Ihagee zou deze sluiters later verbeteren en zelf gaan maken. Er is maar weinig te vinden over Bernard Sommer. Voor zover bekend heeft hij zelf ook een camera uitgebracht, maar dat werd geen succes. Dit exemplaar heeft ook een gordijsluiter van Bernard Sommer en is gemerkt met de letters 'BS'. Het toestel zelf is naamloos. Het toestel is uitgerust met een objectief van Jos Schneider & Co Kreuznach uit 1923. (No 52859, Xenar 4.5/15 cm)

Conditie: bijzonder goed.
Taxatie: 100 - 150 euro

Eumig - Oostenrijk

Het Oostenrijkse Elektrizitðts und Metallwaren Industrie Gesellschaft (Eumig), werd in 1912 in Wenen opgericht als producent van o.a. aanstekers en sigarettenhouders. In 1924 telde het bedrijf 65 werknemers en begon men met de productie van radio's en opnameapparatuur. In 1932 liep de eerste filmprojector van de band, de Eumig P1. In 1935 had het bedrijf twee 9.5mm-camera's in het programma zitten, de C1 en C2. In 1937 volgde de Eumig C3 met veeropwindmechanisme, waar er ongeveer 300.000 van gemaakt zouden worden.

Deutscher Kleinempfänger
1938

Eumig nam enkele vooraanstaande ontwerpers in dienst en produceerde verschillende modellen van de bekende 'Volksempfðnger' (volksradio), die door de Nazi's gebruikt werden voor propagandadoeleinden. In 1938 werd ter gelegenheid van de 41'ste verjaardag van Joseph Goebbels door de districtmanager voor propaganda, Werner Wachter, een 500-tal radio's uitgedeeld.

In 1941 telden het bedrijf 1000 werknemers. Tijdens de oorlogsjaren werd er naast geluidsapparatuur ook oorlogsmaterieel voor de Nazi's geproduceerd. In 1945 werd de fabriek gebombardeerd, een jaar nadat de machinerie was verhuisd naar een bedrijfshal in Micheldorf.



Eumig C3 (1937-'59)

Camera:
Land:
Type:
Film:
Bouwjaar:
Oplage:
Eumig C3
Oostenrijk
filmcamera
8 mm
1937
300.000 stuks

De C3 is een 8mm-filmcamera met opwindmechanisme uit Oostenrijk, waarvan er van 1937 tot 1939 en van 1948 tot 1959 in totaal 300.000 werden gemaakt.

Deze onverslijtbare camera wordt nog regelmatig aangeboden en kan voor een paar tientjes aan de verzameling worden toegevoegd.










Conditie: goed.
Taxatie: 40 - 70 euro

FED - Rusland

FED staat voor Felix Edmundovich Dzerzhinsky (IJzeren Felix), vernoemd naar een van Lenin's handlangers, oprichter van de OGPU-NKVD-KGB - overleden op 49 jarige leeftijd in het jaar 1926. NKVD staat voor Narodny Komissariat Vnutrennih Del - de organisatie die verantwoordelijk was voor de arrestatie, marteling en executie van miljoenen onschuldigen tijdens het bewind van Stalin, midden jaren dertig



FED 1d (1939-'41)

Camera:
Land:
Film:
Bouwjaar:
Conditie:
Taxatie:
FED 1d
Soviet Unie
35 mm
1939 - 1941
mooi
75 - 100 euro

De FED was de eerste in de Soviet Unie nagemaakte Leica. Het is een exacte kopie van de Leica II (D). De productie ervan liep van 1934 tot 1955, met een onderbreking tijdens de Tweede Wereldoorlog. Nadat de Nazi's de fabriek in Kharkov hadden veroverd, werd de productie verplaatst naar Siberia. Er zijn zeven verschillende versies bekend. Het is historisch gezien de belangrijkste camera die in de USSR is gemaakt.

Dit model (1d), ook bekend als FED-NKVD (CCCP), is een vroeg, vooroorlogs exemplaar, gemaakt van 1939 tot 1941.

Fuji Kogaku - Japan

Fuji Kôgaku Kikai Seisakusho was een Japanse camerabouwer uit Tokyo, die vooral actief was vanaf 1936 tot ongeveer het einde van de Tweede Wereldoorlog. De eerste camera's, de Dianette en Pionette, waren kopieën van de Piccolette, van Contessa-Nettel/Zeiss Ikon. In 1936 bracht het onder de naam Lyra een serie camera's uit naar voorbeeld van de Ikonta van Zeiss Ikon. Er werd gekozen voor een naam die in uitspraak veel op Leica lijkt, wat geen toeval zal zijn geweest. Omstreeks 1939 ging het bedrijf verder onder de naam Fuji Kôgaku Kôgyô (Fuji Optical Industries) Het bedrijf heeft overigens geen relatie met het bekende merk Fuji van de filmrolletjes. Na de oorlog is het opgesplitst in Taisei Kõki en Katsuma Kõgaku. De merknaam Lyra werd daarna alleen nog door Katsuma gevoerd. Beide merknamen stopten eind jaren vijftig met de productie van camera's. Katsuma zou zich hierna toeleggen op de productie van verrekijkers.



Fuji Kogaku Lyra Six (1939)

Camera:
Land:
Film:
Bouwjaar:
Conditie:
Taxatie:
Lyra Six
Japan

1939
gebruikt
50 - 75 euro

Graflex, Inc. - Amerika

William F.Folmer was als eigenaar van de Folmer en Schwing Manufacturing Company o.a. betrokken bij het produceren van gaslampen. Nadat het gebruik van gaslampen terugliep, ging men zich toeleggen op de productie van fietsen en fotografische benodigdheden, wat in 1898 leidde tot de eerste Graflex camera. De onderneming werd succesvol en al gauw nam men afscheid van alle nevenactiviteiten en legde men zich toe op het maken van camera's. In 1905 werd het bedrijf overgenomen door George Eastman, waarna het in 1907 toetrad tot de Folmer Graflex Division of Eastman Kodak. Na een aantal naamswijzigingen ging men in 1945 verder onder de naam 'Graflex, Inc.'

Eastman Kodak vervaardigde alle Graflex camera's in hun moderne fabriek in Rochester NY.



Graflex Speed Graphic Anniversary (1940-1945)

Camera:

Land:
Film:
Bouwjaar:
Lens:

Sluiter:
Graflex Speed Graphic
Anniversary
U.S.A.
Vlakfilm/rolfilm
1944
Kodak Anastigmat F-4.5
EE32 - 386K No.32
Grapic No.3
Kodak Supermatic

De Speed Graphic is een ikoon op cameragebied, dé 4x5 perscamera voor de fotojounalist. Deze Speed Graphic, de Super Ikonta's van Zeiss Ikon en de Eyemo filmcamera waren de werkpaarden van de fotografie-eenheden tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Een legereenheid bestond uit drie korpsen van elk drie divisies met 15.000 man en beschikte over 13 tot 14 fotografie-eenheden, in totaal ongeveer 200 man. Een fotografie-eenheid bestond uit een 2e luitenant, twee filmcameramannen en twee vlakfilmfotografen. De eenheid had een eigen ontwikkelafdeling en kende eigen reparateurs. Alle leden ondersteunden tevens het leger met administratieve taken, koken, postbezorging en/of medische verzorging. Tegenover elke 25 Speed Graphics stond één 35mm filmcamera, omdat filmen aan het front nog nieuw was.

Uitvoering: WO2, matzwart met flitser, zeldzaam
Conditie: uitstekend
Taxatie: 350 - 500 euro

Deze Anniversary-uitvoering werd snel populair door zijn lage gewicht en brede inzetbaarheid. Gedurende de oorlog werden de chromen delen steeds meer in matzwart uitgevoerd, zodat hij minder opviel bij het fotograferen aan het front. Dit exemplaar komt uit Engeland. maar heeft extra een rolfilmachterwand uit Amerika. Het toestel verkeert in een hele mooie staat en functioneert nog goed. De flitser bedient ook de sluiter. Het toestel beschikte in die tijd nog niet over flitssynchronisatie.

The start of a legend

Met de Speed Grahic werden veel beroemde foto's gemaakt, die vandaag de dag bewonderd worden door hun artisticiteit en schoonheid. De foto 'Iwo Jima Flag Raising on Mount Suribachi' van Joe Rosenthal is o.a. met een Graflex Speed Graphic gemaakt, de toen courante camera in de fotojournalistiek.

De Speed Graphic is géén technische camera, maar een loopbodemcamera. In het Engels spreekt men wel van Technical Camera of Field Camera

De Speed Graphic ziet er gecompliceerd uit, maar is eenvoudig in gebruik. Alles gaat handmatig. Het Amerikaanse leger bestelde een eigen uitvoering van dit model. Deze camera figureerde in vele films, waaronder het Nederlandse Zwartboek en Pietje Bel.



  Link naar mooie website met modellen van Graflex


OP de foto links zien we een cameraman van de Army Film & Photographic Unit of the Britisch Army (AFPU) aan het werk in 1944.

Rechts:
Luitenant Frank L. Dubervill van de Canadian Army Film and Photo Unit met een Anniversary-uitvoering van Speed Graphic. Engeland, 11 mei 1944.

Onder: Cpl Heslop van de 167th Signal Photographic Company met de militaire uitvoering van de Speed Graphic, de PH-47

Deze camera werd tijdens de Tweede Wereldoorlog ook gebruikt door de Royal Australian Air Force (RAAF) en vele anderen.

ICA A.G. - Duitsland

ICA A.G. Dresden werd in 1926 overgenomen door Zeiss-Ikon



ICA Icarette 495 (1912-'25)

Deze Icarette heb ik voorzien van een flitser die als een van de eerste over een synchronisatieoptie beschikt. Hij is gemaakt door Hipwell Manufacturing Company uit Pittsburch en draagt de toepasselijke naam: Hipco SYNCHRO-MATIC Flash Synchronizer.

We bevinden ons in een tijdperk waarbij de platencamera langzaamaan wordt vervangen door de rolfimcamera. Deze Icarette kan handmatig, maar ook met een draadontspanner bij de lens worden bediend. Het toestel beschikt echter nog niet over een flitsschoen en synchronisatie.

Deze flitser bedient zowel de lamp alsook de ontspanner bij de lens.

Bij de platencamera's was de belichtingstijd vaak zo lang dat er met een losse (magnesium) handflitser kon worden gewerkt. Synchronisatie was dus niet nodig. Men haalde de dop van de lens, flitste en deed de dop weer op de lens.

De opvolger van de magnesiumflitser is de flitser met flitslamp.

Deze staafflitser is voorzien van een batterij en heeft een drukschakelaar aan de onderkant.
De lamp is gevuld met fijn staaldraad en kan maar eenmalig worden gebruikt.

ICA Teddy 146 (1914 - 1922)

Ook met dit soort toestellen werd gefotografeerd aan het front. Deze Ica Teddy is mooi door zijn eenvoud.

Taxatie: 50 - 75 euro

Ihagee - Duitsland

Johan Steenberger werd in 1886 geboren en woonde in Meppel. Hij was de zoon van een Nederlandse vader en een Duitse moeder. Hij begon na de middelbare school een handeltje in grammofoons en fotografische artikelen en vertrok, na de plotselinge dood van zijn vader, naar Duitsland, waar het centrum van de optische en fotografische industrie was gevestigd.

In 1912 richtte Johan Steenberger in Duitsland de firma 'Industrie- und HandelsGesellschaft' op. De beginletters hiervan, IHG, worden uitgesproken als 'ee-hah-gay ', oftewel: Ihagee. Vier jaar later voegden 6 houtbewerkers zich bij de firma en gingen ze samen verder onder de naam 'Ihagee Kamerawerk Steenbergen & Co'

Ihagee is vooral bekend van de Exakta's, welke tussen 1933 en 1976 werden geproduceerd. Naast de Exakta werd nog een kleiner en eenvoudiger model gezet, genaamd Exa.

Het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog had grote invloed op de bedrijfsvoering bij Ihagee. De fabriek werd door de Nazi's overgenomen om er wapens te gaan produceren. Omdat Steenberger niet wilde meewerken, verliet hij in 1942 Dresden en keerde er niet meer terug. De Ihagee-fabriek werd later bij Russische bombardementen volledig verwoest. Na de oorlog werd Dresden onderdeel van de Russische zone en de Russen gingen door met de productie van ondermeer de Exakta-camera's. In 1951 werd het bedrijf overgenomen door Pentacon, de fabrikant van de succesvolle Praktica-camera's



Ihagee Patent-Klapp-Reflex (1924-'39)

Camera:
Land:
Bouwjaar:
Lens:
Nr.
Nieuwprijs:
Spiegelreflex
Nazi-Duitsland
1930
Carl Zeiss Jena
924780
415 RM

Een fraai geconstrueerde spiegelreflex-platencamera van Ihagee. Door zijn bijzondere ontwerp is het een echte blikvanger, een grote camera die duidelijk uit een andere tijd stamt.

Geschikt voor glasplaten en vlakfilmcassetes, verkrijgbaar in de maten 6.5 x 9, 9 x 12 en 10 x 15 cm. Afgaande op het lensnummer komt dit exemplaar uit 1930.

Conditie: gebruikt. Taxatie: `180 - 240 euro

Ihagee Photoklapp-Patent-Duplex 720 (1927-'39)

Camera:
Land:
Film:
Jaar:
Lens:

Nr.
Sluiter:
Loopbodemcamera
Nazi-Duitsland
9 x 12 cm
1938/'39
Ihagee Doppel-Anastigmat
f:4.5
39333
Compur

Deze late versie heeft geen houten, maar een aluminium behuizing en is rondom afgewerkt met fraaie chroom-accenten. Het is duidelijk een luxe uitvoering.

De lens kan horizontaal en verticaal worden uitgelijnd door aan de gekartelde knoppen te draaien. Halverwege de balg zitten oogjes die aan het frame van de lens kunnen worden vastgehaakt. Zo blijft de balg mooi strak staan als de slede niet naar voren wordt uitgedraaid.

Een echte blikvanger, die er in de kast nog mooier uitziet dan op de foto.

Conditie: bijzonder goed.
Taxatie: 90 - 120 euro


Ihagee Parvola (1931-'39)

Nog zo'n fraai ontwerp van Ihagee: de Parvola. Deze balgloze kleinbeeldcamera was in drie verschillende uitvoeringen verkrijgbaar. Een verchroomde uitvoering kostte 10 RM extra, maar die kom je bijna niet tegen. Dit exemplaar ziet er uit als nieuw.

Conditie: bijzonder goed.
Taxatie: 90 - 120 euro

Ihagee Kine-Exakta 1, versie 2.2 (1938-'40)

Camera:
Land:
Serienummer:
Versie:
Productie:
Film:
Bouwjaar:
Lens:

Nr.
Ihagee Kine-Exakta
Nazi-Duitsland
529921
1.2.2
23.400 stuks
35 mm
1938
Carl Zeiss Jena
Biotar f:2/5.8cm
2073779

Toen Hitler in 1936 aan de macht kwam, verplichte Nazi Duitsland de Ihagee-fabriek om jaarlijks 35.000 toestellen te leveren. Ondanks deze druk op de productie lukte het Ihagee om in 1938 op de Leipziger Früjahrsmesse een nieuw model te introduceren: de Kine Exakta. Het was de eerste kleinbeeld spiegelreflexcamera ter wereld.

Johan Steenbergen moest hiervoor verschillende technische problemen overwinnen. Bij bestaande kleinbeeldcamera's kan niet op een matglas worden scherpgesteld, daarom combineerde hij het matglas met een vergrotend lenselement en een uitklapbaar loepje. Er waren ook lichtsterkere objectieven nodig om goed scherp te kunnen stellen, die door Carl Zeiss werden geleverd.

De Kine Exakta werd o.a. gebruikt door de Duitse (oorlogs-)verslaggever. Vanaf 1938 kwam er ook een model voor de export op de markt waarbij de naam met een C werd geschreven (ExaCta).

De lens van het hier getoonde model stamt uit 1937, de camera is van de eerste serie, met rechthoeking zoekvenster (vanaf versie 2.1) en drie contactpunten voor de flitser (vanaf versie 2.2), gemaakt van 1938 tot 1940. Deze uitvoering is verder herkenbaar aan de met dubbele ring uitgevoerde zelfontspanknop (rechts) en het naamstempel op de achterzijde. Er werden er 23.400 van gemaakt.

Conditie: goed. Taxatie: 240 - 280 euro


Ihagee Kine-Exacta 1, versie 2.3 (1945-'49) - export

`

Na de oorlog moest Ihagee een groot deel van haar productie als herstelbetaling afstaan aan de Sovjet-Unie. Voor deze export werden beide naamvarianten gebruikt, dus met C en K geschreven. De productie hiervan werd in 1944 gestopt, maar na de oorlog voortgezet.

Camera:
Land
Serienummer:
Versie:
Productie:
Bouwjaar:
Lens:

Nr.
Ihagee Kine-Exacta
Nazi-Duitsland
618392
1.2.3
35.000 stuks
1945
Carl Zeiss Jena
Biotar f:2/5.8cm
2825314

Vanaf 1945 werd de zelfontspanknop uitgevoerd met een enkele kartelring. Het hier getoonde model heeft nog een dubbele groef. De achterwand is ook van voor de oorlog, want die is voorzien van de merknaam Ihagee. De lens komt uit 1942. Het serienummer zou echter van na de oorlog zijn. Dit toestel is waarschijnlijk na de oorlog met oude voorraden in elkaar gezet. Vanaf 1945 werden er weer camera's gemaakt, met onderdelen uit oude voorraden. Slechts een klein deel van deze productie werd aan westerse landen geleverd. Vanaf de jaren negentig zijn wel veel export Exacta's vanuit Rusland naar Europa gekomen.

Conditie: goed. Taxatie: 240 - 280 euro

Kodak Eastman - Amerika

Kodak kennen we vooral van de klap- en boxcamera's en de in de jaren zestig in massa geproduceerde goedkope Brownies en instamatics. Voor verzamelwaardige Kodaks moeten we terug naar de tijd dat Kodak haar camera's liet ontwerpen en bouwen bij Nagel Camerawerks in Stuttgart Duitsland (Kodak AG). Kodak kocht de Nagel Compagnie in 1931 en stelde de oprichter August Nagel aan als directeur om er 35mm-camera's te gaan maken. Deze Retina's waren in hun tijd zeer vooruitstrevend en introduceerde de nu zo bekende 35mm-filmrol. Tijdens de Tweede Wereldoorlog nam Nazi-Duitsland de touwtjes weer in handen. Van 1941 tot 1945 werden er geen camera's, maar onderdelen voor 88mm luchtafweergeschut gemaakt. Kodak verhuisde tijdens WO2 de productie van camera's naar Amerika, waar ze de Kodak-35 en Kodak Medalist ging produceren. In haar Nagel-fabriek zou Kodak na de oorlog nog tot 1969 camera's produceren. De naoorloges productie vond plaats in Stuttgart-Wangen.


Kodak A.G. Dr. Nagel-Werk - Vollenda 48 (1932-'37)

De Vollenda-serie werd onder de naam van Kodak opnieuw uitgebracht. De hier getoonde Vollenda 48 is een overgangsmodel en was met verschillende lensen leverbaar. Historisch gezien dus een leuke verzamelcamera, een echte klassieker.

Modellen uitgerust met een Tessar, Radionar of Xenar lens brengen ongeveer 50 - 75 euro op. Modellen met een Leitz Elmar-lens zijn aanzienlijk meer waard: 250 - 350 euro.

Het hier getoonde model is uitgerust met de Radionar van Schneider - Kreuznach.

Voor rolfilm type 127
1938 catalogusprijs: $ 68,-
Taxatie: 50 - 75 euro


Kodak Vollenda Junior 620 (1933-'37)

Kodak omschreef de Vollenda Junior, een ontwerp van August Nagel, als sierlijk, compact, modern en licht van gewicht. Een camera met zorgvuldig ontworpen lenzen en sluiters en met eerste kwaliteit leer bekleed. Het toestel ziet er dan ook strak en mooi uit en is daarmee een goedkope, verzamelwaardige camera. Hij was leverbaar met Kodak Anastigmat lens en Compur S (fl 58,-) of Compur Rapid sluiter (fl 68,-). De Vollenda Junior was ook leverbaar met Xenar lens (fl. 68,-/78,-) en met Zeiss Tessar lens (fl. 85,-/95,-)

Op de foto zien we oorlogsfotograaf Tony Vacarro in 1944, met langs zijn been hangend een Kodak Vollenda zoals hierboven is afgebeeld.

Conditie: bijzonder goed. Taxatie: 35 - 50 euro

Kodak Regent (1935-'39)

Camera:
Land:
Film:
Bouwjaar:
Lens:

Nr.
Sluiter:
Regent
Nazi-Duitsland
620 rolfilm
1936
Carl Zeiss Jena
Tessar f:4.5/10.5 cm
1713034
Compur-Rapid

De Kodak Regent werd van 1935 tot aan het begin van de Tweede Wereldoorlog geproduceerd in de Kodak-Nagelfabriek in Stuttgart Duitsland. Het kenmerkende, gestoomlijnde ontwerp is met fijn leer bekleed en voorzien van een afstandsmeter. Het toestel was verkrijgbaar met een Schneider Xenar of Tessar-lens in een Compur-S of Compur-Rapit sluiter. Het hier getoonde exemplaar is uitgerust met de ongecoate Tessar uit 1936.

De gekoppelde afstandsmeter kan worden bediend door aan de uittrekbare knop op het klapdeksel te draaien. Het objecief verplaatst zich daarbij over een slede, waardoor de afleesbare brandpuntsafstand kan worden aangepast.

Deze meetzoeker gebruikt rolfilm van het type 620 en kan in twee formaten foto's maken, in 6x9 en 4.5x6 cm. Het klapmechanisme is erg complex en telt veel onderdelen. Dit exemplaar is waarschijnljk zo goed bewaard gebleven omdat het inklappen van de camera defect is geraakt en de camera weinig is gebruikt. Het is dus een fraai vitrine-exemplaar, die voor een redelijke prijs kon worden aangeschaft (70 euro plus 30 euro verzendkosten). De Kodak Regent is mede door zijn ronde vormgeving een echte verzamelcamera en mag in werkende staat tussen de 175 en 250 euro opbrengen.

Van deze Kodak Regent zijn er ongeveer tienduizend gemaakt, voordat hij in 1939 door de Regent II werd vervangen. Deze opvolger kreeg een rechthoekig ontwerp en bleef door het uitbreken van WO2 maar kort in productie. De prijzen varieren van 800 tot 1200 euro.


Kodak Duo Six-20 (1934-'37)

De Duo Six-20-lijn bestaat uit drie modellen, welke werden ontworpen door August Nagel en gemaakt door Kodak AG in haar Nagel-fabriek in Duitsland.

Het eerste model kwam gelijktijdig met de Kodak Retina op de markt. Een tweede model volgde in 1937 en kreeg een andere bovenplaat en sluiter. Het derde model (1939-1940) werd uitgerust met een meetzoeker en automatische filmteller en kreeg een geheel nieuw ontworpen bovenkant.

Deze eerste Art Deco-uitvoering was leverbaar van 1934 tot 1937 en heeft een Kodak-Anastigmat f3.5 / 7 cm lens en een compur-rapid sluiter. De prijs in 1936 bedroeg 52.50 Dollar.

Conditie: mooi, gebruikt. Taxatie: 50 - 75 euro


Kodak Duo Six-20 II (1937-'39)

Camera:
Land:
Film:
Bouwjaar:
Lens:

Nr.
Sluiter:
Nieuwprijs:
Duo Six-20 II
Nazi-Duitsland
620 rolfilm
1937 - '39
Kodak Anastigmat
f:3.5/7.5 cm
1224644
Compur-Rapid 5512347
fl 70,-

De Kodak Duo Six-20 heeft een verchroomd bovenstuk en is bekleed met eerste kwaliteit leder. Het toestel wordt geladen met Kodak film No. 620, een film voor 8 opnamen. Hierop kunnen 16 opnamen worden gemaakt in het formaat 4.5 x 6 cm.

De prijs in 1938 bedroeg voor een uitvoering met Kodak Anastignmat f 3.5 fl. 70,- en voor de f 4.5 uitvoering fl. 62.50. Met Xenar lens fl 77,50 en voor uitvoering met de Zeiss Tessar moest 90 gulden worden betaald.

Voor rolfilm 620
1938 catalogusprijs: $ 86,-
Conditie: mooi, gebruikt. Taxatie: 60 - 90 euro

Kodak Duo Six-20 RF (1939-'40)

Deze Duo Six-20 RF kwam in september 1939 op de markt en kwam naast de Duo Six-20 serie II te staan. In deze zelfde maand viel Nazi-Duitsland Polen binnen en begon de oorlog. De Duitse overheid gaf Kodak AG opdracht over te schakelen op de productie van onderdelen voor haar krijgsmacht. Kodak mocht op kleine schaal tot 1941 camera's blijven produceren, waarschijnlijk totdat oude voorraden op waren. Het betrof hier de modellen Retina (167) en deze Duo Six-20 RF. De Retina was bestemd voor de Duitse markt, maar Kodak USA gaf opdracht de RF naar Amerika te verschepen. Nu Duitsland in oorlog was kon Kodak niet meer rekenen op haar belangrijke productiecapaciteiten in Stuttgart.

De Duo Six-20 RF werd in Amerika te koop aangeboden voor $85.00, wat anno 2017 overeenkomt met een dikke 1200 euro. Het was dus een dure camera. De hoekige bovenkant van deze RF lijkt zo van het prototype te zijn overgenomen en is ook niet gepolijst of anders na bewerkt. Er is ook geen naam of typeaanduiding in gegraveerd, alleen op de achterkant is in het leer een modelnummer gedrukt. Bij een aantal ontbreekt de aanduiding 'Series II' op het toestel, zo ook bij het hier getoonde model. Ze zijn waarschijnlijk haastig in elkaar gezet, gebruikmakend van de op voorraad zijnde achterwand van het voorgaande model. Het waren immers onrustige tijden, de productie van onderdelen en camera's moest worden stopgezet i.v.m. het ombouwen van de productielijn voor militaire doeleinden.

Van deze RF-uitvoering zijn er slechts ruim 2000 gemaakt, die kom je dus niet zo gauw tegen.
Taxatie: 300 - 400 euro

Kodak Suprema (1938-'39)

De Kodak Suprema was een van de laatste modellen die Kodak in haar Nagelfabriek in Nazi-Duitsland kon produceren. Het toestel is slechts een jaar in productie geweest, vanaf april 1938 tot midden '39. Er zijn er slechts 1791 van gemaakt, wat voor een Kodak-begrippen erg weinig is. Tijdens de oorlog zijn er bij bombardementen ook toestellen verloren gegaan. Het is dus een zeldzame camera, maar het toestel heeft niet de hoge verzamelwaarde die passend zou zijn bij dit geringe productieaantal. Onbekend maakt onbemind zal hier van toepassing zijn.

Wat opvalt is dat het een grote camera is, die bijna helemaal met schroefjes in elkaar is gezet. Rechts op het camerahuis bevinden zich de filmtransportknop, de ontspanknop en een negatiefteller. Het toestel heeft twee aansluitingen voor een draadontspanner, een naast de ontspankop en een bij sluiter. De forse Compur-Rapid-sluiter moet handmatig worden gespannen. Het rode schuifvenster in de achterwand kan worden gebruikt bij het doordraaien van een nieuwe film. Links op het camerahuis zit een draaiknop waarmee afstanden kunnen worden berekend. Al met al een rijk uitgerust toestel dat gebruikmaakt van rolfilm nr. 620 voor 8 opnamen, waarop men 12 opnamen maakt met een negatiefmaat van 6 x 6 cm. Dit type film is wat filmmaat betreft gelijk aan type 120, maar heeft een iets kleinere diameter en andere bevestigingspunten.

Nieuwprijs 1938: met Schneider Xenar lens en Compur Rapid sluiter fl 125,-

Compur-Rapid
De sluiter zat vast, dus ik heb hem opengemaakt. Het is een mooi stukje, mechanische techniek.

A - De hefboom die door de ontspanknop op het camarahuis in te druken de sluiter bediend
B - Hendel om de sluiter te spannen
C - Instellen brandpuntafstand
D - Sluiterbladen (diafragma)
E - Instellen diaframa

Achter de sluiterbladen zit nog zo's zelfde setje bladen die open gaan bij het maken van de foto. Met de vooste bladen stel je vooraf het diaframa in met schuifje E en bepaal je dus hoeveel licht je naar binnen laat als de sluiter wordt ontspannen.

Het toestel wordt wel de Gulliver Retina genoemd en is aanzienlijk groter dan een gewone Retina.

Conditie: gebruikt, defect
Taxatie: 120 - 150 euro


Kodak Retina, type 117 (1934-'35)
. . . A Quality Buy

August Nagel ontwierp de Retina als betaalbaar alternatief voor de Leica van Oskar Barnack. De Kodak Retina zou een belangrijke bijdrage leveren aan het succes van de kleinbeeldfotografie, die tot dan voorbehouden was aan de fotograaf met een goed gevulde beurs. Deze Retina uit 1934 was Kodak's eerste 35mm-camera en tevens de camera die de '135' (35 mm) filmcassete introduceerde. Een flimcassette die bij daglicht kon worden gewisseld, wat toen alleen bij filmcamera's mogelijk was. Dit filmrolletje zou de standaard worden in het analoge tijdperk en door alle merken worden overgenomen. Historisch gezien dus een belangrijke camera.

Camera:
Land:
Film:
Bouwjaar:
Oplage:
Lens:

Nr.
Sluiter:
Nieuwprijs:
Retina (117)
Nazi-Duitsland
35 mm
1934
60.000 stuks
Schnieder-Kreuznach
Xenar f:3.5/5 cm
664577
Compur
§ 57.50

Deze eerste uitvoering is herkenbaar aan de zwarte bovenplaat met platte knoppen en een vernikkelde lensplaat. De camera werd geleverd in een leren tasje.

De Retina's zijn volgens velen de enige Kodak's die verzamelwaardig zijn. Deze stelling onderschijf ik niet langer, want mijn verzameling telt inmiddels nog meer mooie en verzamelwaardige Kodak klassiekers.

Conditie: mooi, compleet
Taxatie: 100 - 125 euro

Mount-Everest-Retina, type 118 (1935-'36)

De opvolger, model 118, was de eerste camera die bovenop de Mount-Everest is geweest en het bewijs leverde dat Sir Edmund Hillary en Tenzing Norgay als eersten de top hadden bereikt.

Edmund Hillary bereikte als lid van een Britse expeditie op 29 mei 1953 als eerste mens de top van 's werelds hoogste berg. Hillary maakte met een Kodak Retina 118 deze historische foto van zijn begeleider, sherpa Tenzing Norgay. Dit toestel zou later bekend worden als de Mount-Everest-Retina. Volgens de Society of Retina Cameras (HSRC) werden er ongeveer 40.000 van gemaakt. De productie liep van juli 1935 tot april 1936.

Conditie: gebruikt
Taxatie: 70 - 90 euro

Kodak Retina I, type 119 (1936-'38)

Camera:
Land:
Film:
Bouwjaar:
Lens:

Nr.
Sluiter:
Retina 1 (119)
Nazi-Duitsland
35 mm
1936 - 1938
Schneider-Kreuznach
Retina Xenar f:3.5/5cm
959 242
Compur

Het derde model in de Retina-reeks is type 119. Dit toestel werd in 1936 gelijktijdig met type 126 uitgebracht. De toestellen zijn identiek aan elkaar, maar de 126 werd in chroom uitgevoerd.

Conditie: gebruikt
Taxatie: 70 - 90 euro


Kodak Retina I, type 141 (1937-'39) en type 148 (1939-'41)

Camera:
Land:
Film:
Bouwjaar:
Lens:

Nr.
Sluiter:
Nieuwprijs:
Retina 1 (148)
Nazi-Duitsland
35 mm
1939 - 1941
Kodak Anastigmat
Ektar f:3.5/5 cm
1416722
Compur Rapid
75 RM
Camera:
Land:
Film:
Bouwjaar:
Oplage:
Lens:

Nr.
Sluiter:
Retina 1 (141)
Nazi-Duitsland
35 mm
1937 - 1939
31.749 stuks
Kodak Anastigmat
Ektar f:3.5/5 cm
1089171
Compur Rapid

Type 141 (links) is de eerste Retina met een ontspanknop op het camerahuis i.p.v. op de lens. De opvolger, Type 148, is o.a. herkenbaar aan de dikkere bovenplaat, rechts van de zoeker.

1938 catalogusprijs: $ 86,- (Ektar f.3.5)
Conditie: mooi
Taxatie: 60 - 90 euro

Voor rolfilm type 135 (35mm)


Kodak Retina 1, type 149 (1939-'40)

Camera:
Land:
Film:
Bouwjaar:
Lens:

Nr.
Sluiter:
Retina 1 (149)
Nazi-Duitsland
35 mm
1939 - 1940
Schneider-Kreuznach
Retina Xenar f:3.5/5cm
1 440 937
Compur

Mechanisch is type 149 gelijk aan type 148. Het verschil zit hem in de leren bekleding op de bovenkant van het camerahuis en de in zwarte lak uitgevoerde randen.

Conditie: netjes
Taxatie: 50 - 75 euro


Kodak Retina II, type 142 (1937 - '39)
Precision Beauty




Taxatie: 80 - 120 euro


In 1936 werd de Retina II (type 122) uitgebracht, de eerste Kodak met een ingebouwde afstandsmeter (rangefinder). De filmtransporthendel op dit model beviel niet en werd een jaar later vervangen door een eenvoudige doordraaiknop. Het typenummer werd gewijzigd in 142.

Deze meetzoekercamera was leverbaar met een Kodak Ektar f/3.5 50mm of Schneider Xenon f/2.0 or f/2.8 50mm lens. Het hier getoonde model (142) is uitgerust met de Ektar lens. Opvallend bij deze uitvoering zijn de ronde vensters van de aan het objectief gekoppelde afstandsmeter. Latere modellen kregen rechthoekige vensters. Voor het scherpstellen en uitkaderen van het beeld zijn achterop de camera twee aparte vensters geplaatst. Bij de opvolger, type 150 van 1939, werden deze zoekvensters gecombineerd en zie je bij het uitkaderen tevens het deelbeeld van de meetzoeker. Bij Leica kan dat pas in 1954 met de M3.

Nieuwprijs in 1940: 120 Dollar, bijna driemaal de prijs van de Retina I, die 48.50 Dollar kostte.

Kodak Retina IIa, type 150 (1939 - '41)

Camera:
Land:
Film:
Bouwjaar:
Serie-nr:
Lens:

Nr.:
Sluiter:
Kodak Retina IIa
Nazi-Duitsland
35 mm
1939 - 1941
314438K
Schneider-Kreuznach
Retina - Xenon f: 2.8/5 cm
1450851
Compur-Rapid 5993449

De Kodak Retina IIa type 150 was de laatste Retina die Kodak in Nazi-Duitsland kon produceren.

Conditie: bijzonder goed.
Taxatie: 120 - 160 euro

Aan de onderkant van veel camera's kom je bovenstaande schijf tegen. Op de buitenste draairing staan de afstanden in meters weergegeven en op de het vaste deel de diafragmawaarden. In dit voorbeeld staat het te fotograferende object 4 meter van de lens verwijderd. Stel je het diafragma in op 5.6, dan is het beeld scherp van 3 tot 6 meter.


Kodak 35 (1938-'48) - Modern, Economical

Camera:
Land:
Film:
Bouwjaar:
Serie-nr:
Lens:

Sluiter:
Nieuwprijs:
Kodak 35
U.S.A.
35 mm
1938 - 1948
28468
Kodak Anastigmat
4.5/51 mm
Kodak NO1 DIOMATIC
16.50 Dollar

De Kodak 35 werd in 1938 door de Eastman Kodak Company uitgebracht in Rochester, New York. Het was de eerste 35mm-camera die in Amerika werd geproduceerd. Door de opkomst van het Derde Rijk kon Kodak immers niet meer rekenen op import vanuit haar (Nagel-)fabriek in Duitsland. De Eastman Kodak Company was sterk afhankelijk van de ontwerpen van Dr. August Nagel en de in Duitsland geproduceerde, succesvolle Retina's.

Foto: Kodak 35 PH-324

Het camerahuis is gemaakt van zwart bakeliet, de top- en bodemplaat van verchroomd metaal, waardoor het een toestel degelijk en zwaar aanvoelt. Er werd ook een militaire uitvoering van dit model uitgebracht. Deze is te herkennen aan de groene kleur van het camerahuis en de zwart metalen onderdelen. Vanaf 1940 werd onder dezelfde naam ook een model uitgebracht met meetzoeker, nu bekend als Kodak 35 RF (RangeFinder) Tussen 1942 en 1945 werden er geen toestellen voor consumenten gemaakt.

De naoorlogse modellen werden uitgerust met accessoireschoen naast de filmterugdraaiknop, zoals bij het model hieronder. Tussen 1947-1949 zijn er ook modellen gemaakt met witte, kunststof knoppen in plaats van metaal. Het model hiernaast is een vroege versie en is uitgerust met de duurdere Anastigmat Speciallens (nr. 19194). De bevestiging van het objectief op het camerahuis en de accessoireschoen verschillen met het latere model dat hier onder staat afgebeeld.

De Kodak 35 wordt in Europa niet vaak aangeboden. De prijzen liggen tussen de 50 en 100 euro. De latere uitvoering met afstandsmeter (35RF) is iets goedkoper, en meestal van na de oorlog.

Taxatie: 50 - 75 euro

De Kodak 35 was van 1940 tot '48 ook leverbaar als rangefinder (meetzoeker), als reactie op de succesvolle Argus C-serie. Deze Kodak is ook bekend als 35 RF, hoewel dit niet de officiële type-aanduiding is. Net als bij de Argus C3 is ook hier de afstandsmeter door middel van een extern tandwiel met het objectief verbonden. Afgaande op het lensnummer komt deze Kodak 35 rangefinder uit 1947, wat past bij de naoorlogse, kunststof knoppen. Het objectief is voorzien van een afneembaar geelfilter. Het ontwerp wijkt flink af van de twee voorgaande modellen. De Kodak 35RF is een groter en zwaarder toestel, meer in lijn van de Kodak Medalist. De 35RF werd net als de Medalist in Amerika gemaakt. Voor een paar tientjes kun je hem aan je verzameling toevoegen, ze worden nog regelmatig aangeboden.

Taxatie: 50 - 75 euro

Kodak 35 RF afstandmeting
Het objectief bevat een ovale ring (A) waardoor bij het draaien aan de lens de zwarte geleider bij A naar buiten en bij B naar binnen wordt verplaatst. Bij A loopt de ovale ring gelijk met de kartelring, aan de andere kant niet.

Bij B wordt tegen de arm gedrukt waarop de grote spiegel (F) zit bevestigd. Schroef E is een vast punt. Shroef D heeft speling zodat de arm kan bewegen. De veer bij schroef D drukt de arm terug als de ovale ring de andere kant wordt opgedraaid. Doordat de grote spiegel iets kan draaien om schroef E, verandert de beeldhoek met de vaste spiegel (C).

Het hier getoonde gedemonteerde model komt uit 1941. Na de oorlog is de draadveer vervangen voor een rolveer, zoals je ook in balpennen tegenkomt en de vaste spiegel is niet gelijmd, maar met twee schroeven vastgezet.

Let op! Als je de bovenkant demonteert, zet deze dan rechtop weg. In de bovenkap zit een tonlagertje geklonken waar de as van de doordraaiknop doorheen loopt. Hierin zitten drie 'tonnen' en veertjes, die kleiner zijn dan een milimeter en die 'los' zitten. Ze kunnen er dus gemakkelijk uitvallen als je de kap schuin houdt!


Kodak Medalist (1941-48')

Camera:
Land:
Film:
Bouwjaar:
Serie-nr:
Lens:
Nr.
Sluiter:
Nieuwprijs:
Kodak Medalist
U.S.A.
620 rolfilm, 6 x 9 cm
1944
11532
Kodak Ektar 3.5/100 mm
EE5031
Kodak Supermatic No.2
165 Dollar

Een door Kodak Eastman tijdens de Tweede Wereldoorlog ontworpen camera waarvan vrijwel de gehele productie bedoeld was voor het Amerikaanse leger. Dit eerste type werd vanaf 1941 in Amerika gemaakt en zou tot 1948 in productie blijven. Deze degelijk gebouwde, zware camera werd o.a. intensief gebruikt door de Amerikaanse Marine.

Afgaande op het serienummer van de lens komt deze uit 1944. Kodak hanteert voor het dateren van haar lenzen het woord: C A M E R O S I T Y. Het lensnummer begint met een dubbele E, wat de vierde letter in dit woord is.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de aluminium schroeflens van de Medalist voorzien van een zwarte coating, zoals bij dit exemplaar het geval is. Modellen uit de eerste serie en modellen van na de oorlog hebben deze coating niet. De nieuwprijs van dit eerste type bedroeg 165 dollar. Vanaf 1946 stond de Medalist II in de prijslijsten te koop voor 215 Dollar. Het was vrijwel dezelfde camera, maar nu voorzien van flitssynchronisatie. Deze tweede uitvoering zou tot 1953 in productie blijven.

De Ektar-lens van de Kodak Medalist is een hoogwaardige lens en bevat 5 elementen, verdeeld over drie groepen. De Ektar's staan ook vandaag nog bekend om hun uitstekende kwaliteit. Kodak heeft deze lenzen voorzien van een inwendige, zachte coating. Het coaten van lenzen stond nog in de kinderschoenen. Pas vanaf 1946 zou het coaten van lenzen veelvuldig worden toegepast en ook de kwaliteit van de coating toenemen. Kodak gaf met een (L) achter het lensnummer aan dat de lens een coating had gekregen (Luminized).

Deze foto werd gemaakt in oktober 1944. King George VI brengt een bezoekt aan de manschappen. De militair met de Kodak Medalist met flitser in zijn hand is legerfotograaf Edward G. Malindine.

De flitser bedient tevens de (draad)ontspanner op de lens, want de camera beschikte toen nog niet over flitssynchronisatie.

Taxatie: 180 - 220 euro


Ciné-Kodak Eight, Model 25 (1933-'46)

Camera:
Land:
Type:
Bouwjaar:
Lens:

Nieuwprijs:
filmcamera
U.S.A.
8 mm
1933 - 1946
Kodak Anastigmat
2.7/13 mm
42 Dollar

Deze 8mm-filmcamera werd gemaakt door de Eastman Kodak Company in Rochester, New York. De Ciné-Kodak was de eerste, betaalbare camera voor consumenten. Hij is gemaakt van metaal en met zwart leer afgewerkt. De camera wordt aangedreven door een opwindbare veer.

Deze onverslijtbare camera wordt nog regelmatig aangeboden. Een mooi exemplaar kan voor een paar tientjes aan de verzameling worden toegevoegd.

Conditie: mooi. Taxatie: 40 - 60 euro


Ciné-Kodak Special, U.S. NAVY (1933-'48)

Deze eerste uitvoering van de Cine-Kodak Special kwam in 1933 op de markt en zou tot kort na de Tweede Wereldoorlog in productie blijven. Het is een 16mm-filmcamera voor semi-professioneel gebruik, die snel populair werd door de vele geavanceerde, ingebouwde opties. Deze militaire, zeldzame versie (PH-430) werd in zwart uitgevoerd, zodat hij minder opviel aan het oorlogsfront.

De camera is met verwisselbare magazijnen uitgerust en beschikt over twee objectieven die op een rechthoekige draaischijf (turret) zijn geplaatst. Het objectief kan dus snel en eenvoudig worden gewisseld (180° omgedraaid) zonder dat deze hoeft te worden gedemonteerd. Beide objectieven zijn uitgerust met een opklapbare zoeker, die bij de telelens is uitgerust met extra kaderfilters. Boven op de camera zit een gleufje waarin een masker tussen film en objectief kan worden geschoven. Hiermee kan de vorm van het filmbeeld van rechthoekig naar bijvoorbeel rond of ovaal worden gewijzigd. Met de lange hendel kan de veer die de motor aandrijft worden opgedraaid. Met de korte hendel kan de film naar het gewenste framenummer worden teruggedraaid, waarna de film opnieuw, dubbel kan worden belicht. Het is dus mogelijk om een beeld-in-beeld-opname te maken. Hiervoor kan met een inschuifmasker bij de tweede opname een deel van de film worden afgedekt. Onder het leren handvat bevindt zich de frameteller. De filmsnelheid is instelbaar van 8 tot 64 frames per seconde, waardoor een vertraagde opname (slow motion) kan worden gemaakt. Tevens beschikt de camera over de optie om een enkel frame te belichten, waardoor het maken van een animatie of versnelde tijdopname (time lapse) mogelijk wordt. Het toestel is verder uitgerust met opties voor 'fade' en 'dissolves', waarmee beelden in elkaar kunnen overvloeien. Allemaal opties die we tegenwoordig digitaal kennen, maar die in 1933 al mechanisch in deze camera zaten ingebouwd.

Elk magazijn heeft zijn eigen afspeelmechaniek en opklapbare zoeker. Het standaard magazijn kan 50 foot film bevatten, het grote magazijn 100 foot.

De Cine Kodak Special is een echte zwaargewicht en weegt maar liefst 4.6 kg!

Lenzen: Kodak Anastigmat f: 1.9 25 mm en f: 2.7 63 mm

Uitvoering: WO2, U.S. NAVY, zeldzaam
Conditie: mooi, gebruikt
Taxatie: 500-700 euro

Kamera Werkstätten Charles A. Noble - Duitsland

Kamera Werkstätten Guthe & Thorsch (KW) is in 1919 opgericht door Paul Guthe en Benno Thorsch. Beiden waren van Joodse afkomst en verlieten Nazi-Duitsland eind jaren dertig. Paul emigreerde in 1938 naar Zwitzerland en Benno zocht een veilig heenkomen in Amerika, waar hij KW verruilde voor Charles' Detroit Photographic business. KW ging in Duitsland verder onder de naam Kamera-Werkstaetten Charles A. Noble. Het bedrijf werd vanaf 1939 bekend met de productie van SLR-camera's (Single Lens Reflex) van het merk Praktiflex. Na de oorlog zou de naam gewijzigd worden in Praktica.

Tijdens het bombardement op Dresden, van 13 op 14 februari '45, gingen veel productiefaciliteiten van camerafabrikanten verloren. De productiehallen van KW in Niedersedlitz liepen echter nagenoeg geen schade op. Duitsland werd na de Tweede Wereldoorlog opgedeeld in Oost- en West-Duitsland. KW lag in het oosten en kwam onder bewind van de Russen te staan. Charles en zijn zoon John werden gearresteerd en opgesloten in een Russische gevangenis, het voormalige concentratiekamp Buchenwald. De productie werd daarna door de 60 overgebleven personeelsleden weer langzaam opgestart. KW moest voor eind '45 als herstelbetaling 25.000 camera's verschepen naar Rusland, wat gezien de materiaalschaarste, slechte tekeningen en beperkte voorraden onmogelijk was. Er werden er slechts 1420 afgeleverd, die bovendien van slechte kwaliteit waren.

Charles kwam na zeven jaar vrij en ging terug naar Amerika. Zijn zoon werd in 1950 door de Russen veroordeeld tot 15 jaar strafkamp in Siberië. Hij werd daar in 1955 vrijgelaten na persoonlijke inmenging van president Eisenhower.

Na de oorlog, in 1958, ging KW samen met Zeiss Ikon op in het Oost-Duitse VEB Kamera- und Kinowerke, dat vanaf 1964 verder ging onder de naam VEB Pentacon. In 1990 kreeg John de oude fabriek van zijn vader terug en richtte daar Kamera Werk Dresden op. Het nieuwe bedrijf richtte zich op de productie van Noblex panoramacamera's. John H. Noble stierf op 17 november 2007.



Praktiflex - 1e generatie, versie 6 (1940)

Camera:
Land:
Model:
Film:
Framenr.
Lens:

Bouwjaar:
Praktiflex
Nazi-Duitsland
1e generatie, versie 6
35mm
4560
Anastigmat-Victar
1:2.9 F=5cm
1940

KW was de derde fabrikant die een 35mm (negatiefmaat 24x36mm) spiegelreflexcamera op de markt bracht. Dit naar voorbeeld van de in 1936 verschenen Kine-Exakta van Ihagee en de GOMZ Sport uit Rusland. De Kine-Exakta was nog moeilijk verkrijgbaar en te duur voor de amateurfotograaf. De Praktiflex was eenvoudiger en dus voordeliger te produceren, meer geschikt voor de 'gewone man'. De productie ervan liep van 1939 tot '49 en kende verschillende uitvoeringen. De Praktiflex was werelds eerste kleinbeeld spiegelreflex met een wegklappende spiegel en een 40mm-schroefdraadvatting voor verwisselbare lenzen. Bij het indrukken van de ontspanknop klapt de spiegel naar boven, bij het loslaten weer naar beneden.

Het hier getoonde model is van de eerste, vooroorlogse generatie, versie 6, en werd alleen geproduceerd van april tot december 1940. Deze uitvoering is herkenbaar aan de draagriemogen die voor op het camerahuis zijn bevestigd. Deze werden alleen in 1939/'40 zo aangebracht. In twee jaar tijd werden 8 verschillende versies uitgebracht. Versie 1 en 2 waren de prototypes uit 1939. Versie 3 de eerste productieserie (eind '39/ begin '40). Versie 6 en 7 zijn ook van 1940 en versie 8 werd in '41/'42 in elkaar gezet. Van deze 'eerste generatie' werden er in totaal ongeveer 35.000 stuks gemaakt.

De prijzen varieerden van 98 RM voor het instapmodel met Victar 3,5/5cm lens tot 290 RM voor een toestel met Carl Zeiss Biotar 2/5,8cm. Het hier getoonde model is uitgevoerd met de Victar-lens.

Conditie: mooi, gebruikt
Taxatie: 100 - 150 euro

  Link naar website met meer modellen van Praktiflex

`

Praktiflex - 1e generatie, versie 12 (1940-'46)

Camera:
Land:
Model:
Film:
Framenr.
lens:

Nr.
Bouwjaar:
Praktiflex
Nazi-Duitsland
1e generatie, versie 12
35mm
31138
Anastigmat-Victar
1:2.9 F=5cm
geen
1940

Het hier getoonde model is van de eerste, vooroorlogse generatie, versie 12, en werd geproduceerd van december 1940 tot februari 1946.

De Praktiflex is uitgerust met een gordijnsluiter. Deze versie 12 heeft het fabriekslogo en -naam op de achterzijde staan.

Ze zijn redelijk zeldzaam. Dit exemplaar functioneert nog prima en is afkomstig uit de Oekraïne

Conditie: gebruikt
Taxatie: 90 - 120 euro

Leitz - Duitsland

Ernst Leitz Optische Werke werd opgericht in 1869 te Wetzlar als fabrikant van microscopen. In 1924 begon men met de productie van kleinbeeldcamera's, hetgeen in die tijd een enorme revolutie op fotografisch gebied was. De Leica-camera's kregen in de jaren dertig concurrentie van de Contax-meetzoekercamera's van het Duitse Zeiss. Na de Tweede Wereldoorlog werden alle Duitse patenten vrijgegeven en werd het ontwerp van de populaire camera straffeloos gekopieerd door het Japanse Canon en het Russische FED en Kiev. Er zijn nu zoveel vervalsingen in omloop, dat het voor een leek bijna ondoenlijk is om vast te stellen of het een 'echte Leica' betreft.

In 1965 kwam de eerste kleinbeeld-spiegelreflexcamera van dit merk op de markt, de Leicaflex, het begin van het Leica R-systeem, dat in samenwerking met Minolta werd ontwikkeld. Leitz had echter geen antwoord op de autofocusrevolutie, eind jaren tachtig en ging later, in 2005, bijna failliet door de opkomst van de digitale camera.



Leica IIIa (1935-'50)

Camera:
Land:
Type:
Film:
Bouwjaar:
Leica IIIa
Nazi-Duitsland
Meetzoeker
35 mm
1935 - 1950

Erwin Rommel met een Leica IIIa.

Veel leica's werken zonder batterijen, zijn robuust en betrouwbaar, waardoor ze veel gebruikt worden voor reportages in ontoegankelijke gebieden en bij extreme omstandigheden.

Deze camera werd o.a. gebruikt door Group Captain C R Caldwell, DSO, DFC and bar (RAAF) en eenheden van: 80 Wing RAAF, No. 250 Squadron (RAF), No. 452 Squadron.

Conditie: mooi.
Taxatie: 200 - 250 euro

The Morse Instrument Co

16 mm CAMERA GUN AN-N6

Merk:
Land:
Property:
Type:
Spec.No.:
Serial No.:
Order No.:

Lens:



Taxatie:
The Morse Inst.Co
U.S.A. Hudson, Ohio
US ARMY AIR FORCES
AN-N6
31353
AF44-155835
W33-038 ac 2423
The Lackner Co. Ing.
Kodak Anastigmat
3.5/35 mm
Eastman Kodak Co.
Rochester N.Y.
50 - 75 euro

De AN-N6 was de standaard filmcamera van de Amerikaanse luchtmacht tijdens de Tweede Wereldoorlog en werd gebruikt voor het maken van opnames van luchtgevechten. Het is een 16mm-filmcamera met Kodak 35mm 3.5 lens. De camera werd onder gevechtsvliegtuigen zoals de P-51, P-47 en P-38 gemonteerd en filmde alleen wanneer de trekker van de boordmitrailleur werd overgehaald, zodat precies werd vastgelegd hoeveel vijandelijke toestellen werden neergehaald. De camera werd daarnaast ook gebruikt onder de zware bommenwerper B-29 van Boeing, voor het filmen van de bombardementen op vijandelijke doelen.

Dr. August Nagel - Duitsland

August Nagel is waarschijnlijk de belangrijkste camerabouwer die Duitsland heeft voortgebracht. Hij begon in 1908, op 26-jarige leeftijd, samen met zijn vriend Carl Drexler met het produceren van camera's onder de naam Drexler & Nagel. Een jaar later werd de naam veranderd in Contessa-KameraWerke Stuttgart en vanaf 1919 werden er samen met Nettel KW camera's gemaakt onder de naam Contessa-Nettel. Na 1926 werden er vennootschappen aangegaan met beroemde namen zoals: Erneman, Goertz, ICA en Zeiss, om uiteindelijk met meer dan 1500 werknemers op te gaan in Zeiss Ikon AG.

De fabriek van August Nagel werd in 1932 verkocht aan Kodak AG.



Dr. August Nagel - Bovier (1928)

Merk:
Land:
Nr.:
Lens:

Nr.
Bouwjaar:
Nagel
Duitsland
331394
Dr. Aug. Nagel
f: 4.5/13.5 cm
292255
1928

Een gaaf exemplaar van een Nagel platencamera in de maat 9 x 12 cm, genaamd Bovier.

Conditie: bijzonder goed.
Taxatie: 90 - 120 euro

August Nagel werd begin jaren '30 geïnspireerd door Oskar Barnack, die de Leica camera ontwierp. Door de hoge prijs en beperkte oplage ervan, tot 1933 werden er ongeveer 16.700 Leica's wereldwijd verkocht, was de kleinbeeldfotografie nog voorbehouden aan de vermogende amateur- en professionele fotograaf. August Nagel's kwam met een ambitieus plan om een minicamera te ontwikkelen die voor een breed publiek toegankelijk zou zijn. De opdracht werd gegund aan het financieel sterke Kodak AG. Deze betaalbare en kwalitatief goede camera zou als Kodak Retina door het leven gaan en een belangrijke bijdrage leveren aan het succes van de kleinbeeldfotografie.

Vanaf 1939 was er ook een goedkope versie, genaamd Retinette, verkrijgbaar. Naast het uitbrengen van verbeterde versies van de Retina, ontwierp Nagel veel varianten en nieuwe modellen. Het meest bekend zijn de populaire 'Vollenda' rolfilmcamera's.

Dr. August Nagel
Vollenda 48 (1931-'32)

Kodak A.G. Dr. Nagel-Werk
Vollenda 48 (1932-'37)

Links zien we het model van Nagel vlak voordat Kodak de fabriek overnam. Rechts het model dat door Kodak na de overname op de markt werd gebracht onder de naam Kodak A.G. Dr. August Nagel-Werk.

August Nagel stierf in 1943 op de leeftijd van 61 jaar. De nagelfabriek, inmiddels in gebruik voor wapenproductie, werd in 1944 bij luchtaanvallen door de geallieerden grotendeels verwoest.

Camera:
Lens:

Taxatie:

Camera:
Lens:

Taxatie:
Nagel Vollenda 48
Schneider-Kreuznach Radionar 4.5/5 cm
50 - 75 euro

Kodak-Nagel Vollenda 48
Schneider-Kreuznach Radionar 3.5/5 cm
90 - 120 euro



Ze worden niet zo vaak aangeboden. Een mooi exemplaar mag zeker 50 euro opbrengen. Modellen met een Elmar-lens zijn meer waard, daar betaal je al gauw 200 euro voor.


Dr. August Nagel Vollenda 68 (1932)



Conditie: mooi.
Taxatie: 50 - 70 euro

De handflitser in de doos bevat nog de originele gebruiksaanwijzing en is verkocht door N.V. FOTO & KINOHANDEL ''LUX'' AMSTERDAM.

De synchroonpen die de draadontspanner moet vervangen, ontbreekt helaas. Bij het indrukken van de bakeliten knop (A) wordt de sluiter in werking gesteld en contact gemaakt tssen de metalen ring (B) en de beide schroefboutjes (C), waardoor de lamp ontbrandt.

Bij deze set heb ik een vacublitz flitslamp met aluminium vulling van Osram met E27-fitting gezet (1932), maar de set bevat ook een verloopstukje naar kleine fitting. Deze kon worden gebruikt om met kleine lampjes de camera goed af te stellen (te synchroniseren). Osram en Philips waren toen de toonaangevende flitslampmerken. De handleiding toont een klapcamera uit begin jaren dertig. De set bevat verder een verbindingsstrip met dikke bevestigingsschroef, geschikt voor camera's uit deze periode, zoals bovenstaande Nagel Vollenda 68 uit 1932.

In 1935 kwam Ihagee als eerste merk met een camera met ingebouwde elektrische contacten voor flitsynchronisatie: de Exakta B.

Paillard Bolex - Zwitserland

Paillard-Bolex werd in 1930 opgericht als dochteronderneming van het in Zwitserland gevestigde Paillard. Jacques Bogopolsky verkocht toen zijn Bolex patenten aan Paillard, een fabrikant van o.a. typemachines en distributeur van platenspelers.



Paillard Bolex H16 (1942)

Camera:
Land:
Serienummer
Bouwjaar:
Paillard Bolex H16
Zwitserland
17850
1942

Topkwaliteit uit Zwitserland voor professioneel gebruik en de serieuze amateurfilmer. Deze door een veer aangedreven 16mm-filmcamera werd in 1935 geïntroduceerd en bleef in verschillende uitvoeringen tot 1971 leverbaar. Hierna werd de onderneming verkocht aan Eumig uit Oostenrijk. Veel bekende producenten, waaronder David Lynch en Steven Spielberg, hebben gewerkt met een H16 van Paillard Bolex. Het was een dure camera.

Het hier getoonde model is in de Tweede Wereldoorlog in elkaar gezet, ergens tussen 1941 en 1943, en uitgerust met een externe frameteller (achter merknaam), die later standaard werd ingebouwd. Na de oorlog werd onder de merknaam 'Made in Switzerland' toegevoegd.

Conditie: gebruikt
Taxatie: 150 - 250 euro

Otto Berning & Co - Duitsland

In 1934 ontwierp Heinz Kilfitt de eerste gemotoriseerde camera met veermechanisme. waarmee in serie foto's kunnen worden genomen. De camera werd geproduceerd door het in Düsseldorf gevestigde Otto Berning & co.



Robot II (1939-'45) - Luftwaffen -

Camera:
Land:
Bouwjaar:
Productie:
Lens:

Nr.
Robot II

1939
20.000
Carl Zeiss Jena
Biotar 2/4 cm
2514676



Tijdens de Tweede Wereldoorlog gebruikte de Duitse Luchtmacht de Robot II voor verkenningsvluchten en het fotograferen van bombardementen. De Robot-camera was goed bestand tegen trillingen en vrijwel ongevoelig voor lage temperaturen. De camera beschikt over een dubbel veermechanisme, waardoor de film automatisch getransporteerd wordt en er snel achter elkaar veel foto's kunnen worden genomen. De framemaat is 24 x 24 mm, waardoor er 60 vierkante foto's op een filmrol passen. Zeiss Ikon heeft dit idee gepikt en gebruikt voor haar Tenax I en II.

De tweede versie van deze camera, de Robot II, was het 35mm-alternatief voor de Zeiss Contax en Leica camera's, die al door de Duitse luchtmacht werden gebruikt. Er zijn er redelijk veel van gemaakt en bewaard gebleven. Afgaande op het lensnummer komt deze uit 1938. Het hier getoonde model is dus een vroeg exemplaar. De Luftwaffen-uitvoering is herkenbaar aan het serienummer dat met een F begint (Flieger) en aan de op de achterzijde en lens gegraveerde tekst "Luftwaffen Eigentum".

Conditie: gebruikt
Taxatie: 200 - 250 euro

De zwarte verf is kenmerkend voor dit model. Het toestel heeft geen lichtmeter of afstandsmeter.

De Robotcamera werd in een houder in de vleugel van het vliegtuig ingebouwd en vanuit de cockpit bediend. Vaak vloog het toestel bij verkenningsvluchten meerdere keren over het doel en werden er in serie enkele foto's gemaakt.

Rollei - Duitsland

Het Duitse Rollei bestaat sinds 1920 en is bekend geworden met de productie van de tweeoog spiegelreflexcamera, de Rolleiflex. Het bedrijf maakte voornamelijk middenformaat camera's en vestigde in korte tijd een wereldwijde reputatie als precisiefabrikant. In de jaren '50 en '60 werd Rollei een echt cult-merk met een eigen fotostijl. Vandaag de dag produceert het merk high-end fotografische apparatuur en digitale compactcamera's.



Rolleiflex Automat (1937-'39)
'Mistaken-Proof' Features

Camera:
Type:
Film:
Land:
Serienummer:
Lens:

Nr.
Bouwjaar:
Sluiter:
Nieuwprijs:
Rolleiflex Automat
Spiegelreflex
120 rolfilm 6 x 6 cm

616.044
Carl Zeiss Jena
Tessar 3.5/7.5 cm
2 114 291
1937
Compur Rapid
§129,60

Deze klassieker was decennia de standaard camera voor pers- en studiofotografen. Pas met de komst van kwaliteitscamera's van Nikon, Canon en Hasselblad kreeg hij geduchte concurrenten. Deze tweeoog spiegelreflexcamera is eenvoudig in gebruik en kan zeer scherpe foto's maken, die in groot formaat kunnen worden afgedrukt zonder dat er kwaliteit verloren gaat. Omdat hij vierkante foto's maakt, is het niet nodig de camera te draaien. Het was de eerste Rollei met automatisch filminleg. Dit model zou in ontwerp en functionaliteit de stijl van latere Rollei-camera's bepalen.

De Automat-serie was leverbaar van 1937 tot 1956. De toevoeging Automat verwijst naar de automatische filmteller die in 1937 voor het eerst werd ingebouwd. Er zijn drie versies gemaakt. Model 1 (RF 111A) werd in 1939 vervangen door model 2 (K4B) die tot 1945 in productie bleef. Het derde model (K4B2) is van na de oorlog. De juiste versie is aan de hand van het serienummer te bepalen. Model 1: 568.516 - 805.000, model 2: 805.000 - 1.050.000, model 3: 1.050.000 - 1.099.999. Het hier getoonde model 1 is van 1937.

De ondergedoken camera

De Ondergedoken Camera was een groep Nederlandse fotografen die tijdens de Tweede Wereldoorlog in het geheim foto's maakten van Duitse bunkers, arrestaties van verzetsmensen en de barre leefomstandigheden tijdens de Hongerwinter. De foto's werden door het verzet gebruikt en doorgegeven aan de geallieerden. Om niet op te vallen, werden de toestellen verborgen onder de jas of ingebouwd in boodschappentassen of aktetassen. Men ging dus zeer voorzichtig te werk. Zo werden er uit voorzorg schuilnamen gebruikt.

De groep werd in 1943 opgezet door de fotograaf Fritz Kahlenberg en verzetsman Tonny van Renterghem en bestond uit zowel professionele als amateur fotografen. Ondanks de beperkte beschikbaarheid van fotografisch materiaal, lukte het hen om veel gebeurtenissen uit de oorlog vast te leggen.

AFPU:
Army Film & Photographic Unit of the Britisch Army

Deze spiegelreflexcamera deed dienst bij de AFPU en werd in 1943 o.a. door Robert Capa gebruikt om gewonde soldaten mee te fotograferen die aan boord van oorlogsschepen werden verzorgd na de eerste landingen tijdens D Day . Ook Lee Miller (en nog vele anderen) gebruikte een Rolleiflex in WW2.


Conditie: gebruikt. Taxatie: 200 - 250 euro

Militairen van de Canadian Army Film and Photo, verbonden aan de 1st Canadian Parachute Battalion.

Wissel, Duitsland, 27 maart 1945.

De rechter fotograaf gebruikt de Rolleiflex zoals hierboven is afgebeeld.


Therese Bonny werd tweemaal onderscheiden voor haar werk als oorlogsfotograaf - februari 1942

Haar foto's van dakloze kinderen en volwassenen in de kapotgeschoten straten van Europa bereikte miljoenen kijkers in de Verenigde Staten en andere landen

Voigtländer - Oostenrijk

Voigtländer werd in 1756 in Wenen opgericht door Johann Christoph Voigtländer en is daarmee de oudste naam in de fotografische industrie. Na een respectabele staat van dienst in het midden van de 20e eeuw kreeg het bedrijf verschillende eigenaren (waaronder Carl Zeiss en Rollei). In 1999 werd de merknaam overgenomen door het Japanse bedrijf Cosina. Sindsdien worden er traditioneel geïnspireerde producten gemaakt, met inbegrip van 35 mm en middenformaat meetzoeker camera's en lenzen.

Voigtländer (uitspaak: fooktlendah) produceerde 1840 al de snelste lens van dat moment en een jaar later de eerste volledig metalen camera. In 1959 introduceerde het merk o.a. als eerste een zoomlens voor 35mm-camera's.



Voigtländer Avus (1913-'35)

Camera:
Type:
Lens:

Nr.
Bouwjaar:
Sluiter:
Avus
Platen 9 x 12 cm
Voigtländer Anastigmat
Skopar 4.5/135 mm
722 173
1933
Compur

De Avus was vooral in de jaren twintig van de vorige eeuw een goed verkopend toestel van Voigtlander. Er werden er in totaal 100.000 van gemaakt. De Avus is vooral bekend als platencamera, maar is ook voor rolfilm uitgebracht. Hij was er in de maten 6.5 x 9 cm, 9 x 12 cm en 10 x 15 cm.

Het toestel zou zijn vernoemd naar een racecircuit in Berlijn, maar het zijn ook de eerste letters van: Aktiengesellschaft Voigtländer Und Sohn

Naast het hier getoonde hoge model was er ook een vierkante uitvoering, die nu iets meer verzamelwaarde heeft. De negatiefmaat is 9 x 12 cm en de lens komt uit 1933.

Conditie: bijzonder goed.
Taxatie: 180 - 200 euro

Voigtländer Bessa (1929-'56)
The lowest priced camera ever . . .

Camera:
Film:
Bouwjaar:
Nieuwprijs:
Productie:
Conditie:
Taxatie:
Voigtländer Bessa
120 rolfim 6x9/6x4.5
1929 - 1956
§ 12.50
575.000 stuks
bijzonder goed
35 - 50 euro

De Bessa werd geproduceerd van 1929 tot 1956. Het is een middenformaat balgcamera voor rolfilm type 120, negatiefmaat 6 x 9 cm (8 foto's) of 6 x 4.5 cm (16 foto's). Het is het bekendste en meest verkochte model uit de Bessa-familie. Er werden er in verschillende uitvoeringen maar liefst 575.000 van gemaakt. Het is Voigtlãnder's eerste camera met zelfontspanner en een leuke klassieker om je verzameling mee te beginnen.

De Bessa was verkrijgbaar met vier verschillende lenzen: Voigtar, Vaskar, Skopar en de duurdere Color Skopar. Ook kon men kiezen uit drie verschillende sluiters: Prontor, Compur, Compur Rapid.

Foto: Duitse militair met Voigtländer Bessa

Deze Bessa was de meest basic camera die in gebruik was bij de Army Film & Photographic Unit of the Britisch Army (AFPU)

Op de advertentie staat deze vroege versie van de Bessa te koop voor 12.50 US dollar. Deze camera was zijn tijd ver vooruit met sluiterstanden voor landschaps-, groeps- en portretfoto's.


Voigtländer Bessa 66 (1938-'51)

Foto: Een Duitse luitenant op de Moerdijkbrug met een Bessa 66.
Met dank aan Nick van Uden (www.dordrechtindeoorlog.nl)

De Bessa 66 is in verschillende uitvoeringen geproduceerd. Het hier getoonde model komt uit 1938 en is uitgerust met een geïntegreerde zoeker, een negatiefteller en een vast geelfilter. De negatiefmaat is 6 x 6 cm. De ontspanknop zit niet boven op de camera, maar is in het klepdeksel verwerkt. Deze klapt in als je het deksel sluit. De nagatiefteller boven op de camera is uitgerust met twee schuifjes, aan de voor- en achterkant van de bovenplaat. Bij het inleggen van een nieuwe filmrol lijn je het eerste nagatief uit met het rode venster in de achterwand. Na het maken van de eerste foto zet je met de schuifjes de teller op 2, waarna je de film kunt doordraaien tot aan de stop. Dit herhaal je tot de rol vol is. Het rode venster is nu niet meer nodig. Voigtländer noemt deze optie: semi-automatic film advance.

Het toestel was vanaf 1938 ook leverbaar met opklapbare zoeker. In 1941 kwam er een uitvoering op de markt zonder schuifjes. Toestellen van voor de oorlog waren leverbaar met een Skopar, Voigtar of Vaskar lens. Van 1948 tot 1950 werd de camera uitgerust met een gecoate Vaskar of Color-Skopar, verdween het geelfilter en werd de transportknop gewijzigd.

Het toestel was ook leverbaar in de negatiefmaat 4.5 x 6 cm, maar heet dan Bessa 46. Deze Bessa's zijn zeer compact en goed gebouwd en zijn de kleinste Voigtlanders die rolfilm type 120 gebruiken. Ze worden ook wel 'Baby Bessa' genoemd. De laatste Bessa die Voigtländer voor de oorlog uitbracht (1940) kreeg de typeaanduiding 466 mee. Er zijn er minder dan 500 van gemaakt en bijzonder zeldzaam (taxatie 800-1000 euro).

Conditie: bijzonder goed
Taxatie: 50 - 75 euro


Voigtländer Perkeo (1931-'35)

Camera:
Serienummer:
Film:
Bouwjaar:
Productie:
Lens:
Nr.
Sluiter:
Perkeo
72046
127 rolfim 3x4cm
1934
10.000 stuks
Skopar 3.5/5.5 cm
818 474
Compur

Deze Voigtländer Perkeo uit 1934 was eigendom van een agent van het korps Overveen/Bloemendaal, gevestigd aan de Bloemendaalseweg 240 in Overveen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de camera ingezet bij politiewerk en verzetswerk. De vrijgezelle agent was rechercheur in burger en kon daardoor de avondklok negeren. Ook kon hij beschikken over filmmateriaal, wat in de oorlogsjaren slecht verkrijgbaar was. Tijdens zijn werk als politieagent maakte hij o.a. foto's van het gebombardeerde Rotterdam, waar hij zijn loopbaan was begonnen, en aan het einde van de oorlog bijgaande foto van een Duitse militair.

Op de foto zien we een Duitse militair liggen die waarschijnlijk zelfmoord heeft gepleegd. De agent is erop afgestuurd en maakte met bovenstaande camera deze foto. Met het instorten van het Duitse Derde Rijk is de wanhoop onder de Duitsers blijkbaar zo groot geworden dat de man geen andere uitweg meer zag dan zichzelf een kogel door zijn hoofd te schieten. Zijn handvuurwapen ligt naast hem op de grond.

Een andere Duitser gaf zich over en vroeg de agent hem te verbergen voor de steeds naderbij komende geallieerde strijdkrachten. Dit verzoek heeft de agent ingewilligd, waarna hij hem verborgen heeft tot de strijd gestreden was. Na de oorlog hebben de agent en de Duitse militair nog lang contact met elkaar onderhouden.

Ik kocht deze camera in 2019 van de zoon van de agent, die me het verhaal en de foto erbij gaf. De juiste datum en locatie zijn onbekend.

Kenmerkend voor toestellen uit deze tijd zijn de bobbels onder de leren bekleding. Deze worden veroorzaakt door corroderende messing bevestigingspunten. De eerste serie Perkeo was uitgerust met een opklapbare zoeker. Vanaf 1932 werd de zoeker geïntegreerd in het camerahuis. De camera heeft geen aansluiting voor een flitser, maar de sluiter beschikt wel over een zelfontspanner. Het toestel werd geleverd met een fraai gevlochten polsband en in een lederen tasje. Het bandje ontbreekt helaas, maar het tasje is wel aanwezig.

Bij het scherpstellen schuift de lens in zijn geheel over een slede naar voren. Dit kan ook wanneer de klep gesloten is, wat bijzonder is. Na de oorlog werden nog meer modellen onder de naam Perkeo uitgebracht.

Taxatie: 150 - 200 euro

Bij deze camera zaten drie negatiefstroken met foto's van Rotterdam en een bijeenkomst van de politie. Rotterdam is aan het begin van de oorlog door de Duitsers gebombardeerd, maar later ook door de geallieerden. Hierbij vielen de meeste slachtoffers. Op een van de foto's ligt een bord Ortskommandantur op de grond. Deze foto zal dus aan het einde van de oorlog zijn genomen. Op een andere is de zwaar beschadigde St. Laurenskerk te zien. De vier foto's van een bijeenkomst van de politie zijn van vlak na de oorlog, waarschijnlijk de enige die ervan zijn gemaakt.


Voigtländer Superb (1933)





(TLR 120 rolfilm)

Taxatie Skopar: 250 - 350 euro
Taxatie Heliar: 400 - 500 euro


Voigtländer Bessa RF (1936-'51)

Camera:
Film:
Bouwjaar:
Productie:
Lens:
Nr:
Sluiter:
Bessa RF
120 rolfilm
1937-'42
60.000 stuks
Helomar 3.5/10.5 cm
2.440.780
Compur Rapid

De Bessa RF werd in 1936 gepresenteerd als antwoord op de Super Ikonta C van Zeiss Ikon en is de voorloper van de in de jaren vijftig populair geworden Bessa II. Tussen 1936 en 1951 werden er ongeveer 60.000 van deze gekoppelde meetzoeker gemaakt. Men had de keuze uit drie lenzen: Helomar (3 elementen), Skopar (4 elementen) en Heliar (5 elementen). Het hier getoonde model is uitgerust met de Helomar en is gebouwd tussen 1937 en 1942. Na de oorlog werd de Bessa RF alleen nog zonder geelfilter en met Heliar-lens geleverd.

De waarde van deze meetzoeker is sterk afhankelijk van de leeftijd en staat van de camera. Deze ziet er uit als nieuw.

Conditie: bijzonder goed
Taxatie: 160 - 240 euro

De ongecoate Heliar lens staat bekend als een van de beste lenzen die op klapcamera's verkrijgbaar was. Vanaf 1949 werd deze camera kortstondig uitgevoerd met de nieuwe Color-Heliar lens en met echt leer bekleed. Dit bijzondere model werd nog datzelfde jaar vervangen door de Bessa II en is nu erg zeldzaam.

Voigtländer Vito (1939-'50)

Camera:
Bouwjaar:
Lens:
Nr:
Sluiter:
Vito
1939
Skopar f: 3.5/5 cm
2458738
Compur

Van deze eerste Vito werden vier series gemaakt. De productie van de eerste uitvoering (1939-'41) werd gestopt in verband met het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Na de oorlog werden kleine wijzigingen doorgevoerd. Het hier getoonde model is van voor de oorlog en is o.a. herkenbaar aan het vaste geelfilter en de metalen knopjes waarmee de klep ontgrendeld kan worden, aan weerszijde van het geelfilter. Na de oorlog werden deze in zwart kunststof uitgevoerd. De Vito zou veel opvolgers krijgen en uitgroeien tot een belangrijke serie voor Voigtlãnder.

Conditie: bijzonder goed.
Beschikbaarheid: zeldzaam
Taxatie: 70 - 90 euro

Welta - Duitsland

Het Duitse Welta uit Freital, nabij Dresden, werd in 1914 opgericht door Walter Waurich en Theodor Weber, als Weeka-Kamera-Werk. In 1919 werd de naam gewijzigd in Welta-Kamera-Werk. Voor de Tweede Wereldoorlog produceerden ze een aantal gunstig geprijsde balgcamera's, vergelijkbaar met de toestellen van Balda en Certo. Ze introduceerden een tweetal Twin Lens Reflex camera's (TLRs), de 6x6 Perfekta en de 6x9 Superfekta, die nooit erg succesvol werden.

Na de oorlog ging Welta als staatsbedrijf verder met de productie van camera's onder de naam VEB Welta-Kamera-Werk. In 1950 werd Kamera-Werk Tharandt overgenomen en in 1959 ging Welta verder als onderdeel van het grotere VEB Kamera- und Kinowerk Dresden. In 1964 kwam het onder de paraplu van het Oost-Duitse VEB Pentacon


Welta Perfekta (1934-'39)

Camera:
Bouwjaar:
Welta Perfekta
1934 - 1939

Deze Welta Perfekta is een prachtig ontworpen camera, die ik tot een van de topstukken uit mijn verzameling reken.

De foto van de Duitse militair kwam ik op Marktplaats tegen en was voor mij de aanleiding om met verzamelen te beginnen. De camera die hij in zijn handen heeft, bleek echter moeilijk vindbaar te zijn. Hij wordt gemiddeld eenmaal per jaar aangeboden, dus je vindt niet makkelijk een tweede die er zo goed uitziet als deze. Het is gelijk ook de duurste camera uit de verzameling. De staat van de camera heeft immers grote invloed op de waarde ervan. Door de complexheid van het ontwerp was hij ook duur om te produceren.

De Welta Perfekta is een tweeoog reflexcamera (Twin-lens Reflex, ook wel TLR genoemd), vergelijkbaar met toestellen zoals de Rolleiflex van Rollei en de Ikoflex van Zeiss Ikon. Het unieke van deze camera is echter dat het ook een klapcamera is, die ingeklapt weinig ruimte inneemt.

Conditie: bijzonder goed.
Taxatie: 350 - 500 euro

Welta Welti (1935-'50)
Speedy, Compact

Camera:
Land:
Film:
Lens:

Nr.
Bouwjaar:
Sluiter:
Welta Welti

35 mm
Schneider-Kreuznach
Xenar f: 2.9/5 cm
832305
1935
Compur

De Welti is een camera met een klassieke uitstraling. Het toestel is lang in productie gebleven, van 1935 tot 1950. Het hiernaast getoonde model is van de eerste serie uit 1935.

Nadat Kodak in 1934 de 35mm-Retina introduceerde, werd dit ontwerp al gauw door andere merken nagemaakt. Het nieuwe filmformaat maakte het mogelijk compactere toestellen te ontwerpen, die bijvoorbeeld makkelijk in een jaszak konden worden meegenomen. De nieuwe filmcassette was lichtdicht en kon bij daglicht eenvoudig worden gewisseld, wat een groot pluspunt was voor dit nieuwe ontwerp van Augus Nagel. Merken als Balda en Welta brachten daarom een jaar later Retina-klonen op de markt, die ook succesvol werden. Welta bracht in 1935 deze Welti uit, die grote gelijkenis vertoont met de Retina van Kodak.

Deze eerste 35mm-uitvoering (model A) was ook verkrijgbaar zonder accessoireschoen. Latere modellen werden uitgevoerd met hoge knoppen en een accessoireschoen in het midden van het toestel.

Condite: gebruikt
Taxatie: 50-75 euro

De nieuwprijs voor de uitvoering met f:2.8 lens bedroeg 72,50 Dollar. De f:2.9 kostte 48,50 en was dus aanzienlijk voordeliger. De f:2.0 ging voor 74,50 Dollar over de toonbank. Een paraattas kostte 3.95 Dollar.

Kodak Retina en Welta Welti


Welta Weltini (1937-'41)
. . . Coupled Range Finder

De Weltini is een 35mm-camera die van 1937 tot 1941 werd geproduceerd. Er zijn twee varianten gemaakt, een model met hoekige bovenkant (1937-1938) en een met afgeronde hoeken (1938-1941). Ze dragen beide de naam Weltini, maar worden nu ook wel Weltini I en II genoemd.

Camera:
Land
Film:
Lens:

Nr.:
Bouwjaar:
Sluiter:
Welta Weltini 1

35 mm
Schneider Kreuznach
Xenon f2/5 cm
1 211 114
1937
?

De Weltini heeft de afstandsmeter en beeldzoeker gecombineerd in één venster (Single view range finder)

De Weltina was ongeveer net zo duur als de Retina II uit diezelfde periode. Beide toestellen waren leverbaar met dezelfde lens, een Schneider-Kreuznach Xenon f 2.0. Deze Weltini was vanaf 1937 ook verkijgbaar met een Steinheil Cassar f 2.9 en een Zeiss Tessar f 2.8. Later werden daar nog meer uitvoeringen aan toegevoegd. De hoekige uitvoering lijkt erg op de Welta Weltur, maar die gebruikt rolfilm type 120.

Camera:
Land:
Film:
Lens:

Nr:
Bouwjaar:
Sluiter:
Welta Weltini 2

35 mm
Schneider Kreuznach
Xenar f2.8/5 cm
1 769 390
1939
Compur-Rapid

Conditie: gebruikt.
Taxatie Weltini 1: 100 - 125 euro
Taxatie Weltini 2: 75 - 100 euro

Afgaande op de advertentie uit 1940 was de Welta Weltini met een aanbiedingsprijs van 99 dollar een dure camera (anno 2017 ongeveer 1600 euro). In de advertentie kunnen we verder lezen dat je geen afstand tot het te fotograferen onderwerp hoeft te schatten, dat gaat allemaal vanzelf! Een dergelijke opmerking geeft goed weer in welke tijd deze camera op de markt kwam. De techniek van de huidige digitale camera's verschilt dusdanig veel met die uit de jaren dertig dat de makers van de Weltini zich daar waarschijnlijk geen voorstelling van hadden kunnen maken.


Welta Weltax (1938)
For larger size pictures

De Welta Weltax kwam in 1938 op de markt. De hier getoonde, eerste uitvoering heeft de filmtransportknop nog aan de onderkant zitten en kom je niet vaak meer tegen. De afbeelding in de catalogus van 1940 toont de latere versie waarbij de transportknop naast de zoeker is geplaatst. Tijdens de oorlog viel de productie stil. Vanaf 1947 werd hij gemaakt door VEB Welta-Kamera-Werke.

Meyer Görlitz Trioplan 78/4.5 (837361)
Taxatie: 75 - 100 euro

Welta Weltix (1939)

Camera:
Land:
Film:
Lens:
Nr:
Nr:
Bouwjaar:
Sluiter:
Welta Weltix

6x6 of 4.5x6 cm
Steinhel Cassar 2.9/5 cm
391588
437629
1939
Compur

Ook de Wetix was succesvol. Het is een compacte, degelijk gebouwde camera, die voordeliger geprijsd was dan zijn grote voorbeeld, de Kodak Retina. Net als bovenstaande Weltax heeft ook de Weltix een kantelbare en in twee formaten instelbare zoeker. De ontspanknop voor de sluiter bevindt zich bovenop het camerahuis, maar je moet de sluiter spannen bij de lens. Net als de Retina's heeft ook deze camera nog geen standaard flitsschoen.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden er bij Welta geen camera's geproduceerd. De Weltix is daarom alleen in 1939 gemaakt. Welta zou na de oorlog opgaan in het Oost-Duitse cameramerk Pentacon.

Ik heb er inmiddels twee in mijn verzameling, dus er staat er een te koop.

Conditie: mooi. Taxatie: 50 - 70 euro

Zeiss Ikon A. G. - Duitsland

Zeiss Ikon ontstond in 1926 uit een fusie tussen de grote cameramerken Contessa-Nettel, Goerz, Ernemann en ICA. Veel bestaande modellen werden opnieuw uitgebracht onder de naam Zeiss Ikon, dat is Dresden was gevestigd.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de fabriek in Dresden door brandbommen verwoest, en daarmee ook de plannen voor het nieuwe vlaggenschip van het bedrijf, de -meetzoekercamera.

De productie van de Contax werd na de tweede Wereldoorlog verplaatst naar Kiev, dat destijds in de Sovjet-Unie lag. Het glaswerk werd, onder Russische bezetting, gemaakt in de Duitse stad Jena, waar ook gestart werd met de productie van de Contax spiegelreflexlijn. In 1947 gaf Zeiss drie volledig nieuwe productielijnen voor de Contax aan de Russen. Na vele juridische gevechten kreeg uiteindelijk het "westerse" Zeiss weer de rechten op het merk Zeiss Ikon.

Het waren moeilijke tijden, maar vanuit de resterende locaties, de oude Contessa-Nettel fabriek in stutgart, verrees een nieuw Zeiss Ikon. Ondanks het succes van de Contax, Contaflex en de Contarex, werd Zeiss Ikon nooit meer echt winstgevend. Voigtländer, waarin Zeiss Ikon sinds 1940 al een belang had van 20%, werd in 1956 helemaal overgenomen. Toch duurde het nog ruim tien jaar voordat men begon met het integreren van de bedrijven en het consolideren van de productlijnen. De fusie werd pas in 1969 afgerond.

Op haar hoogtepunt had het bedrijf 104 verschillende camera's in de catalogus staan, met keuze uit bijna 1000 verschillende uitvoeringen van modellen, formaten, lenzen en sluiters. Het toestel met de meeste opties was met 9 formaten en 30 verschillende lensen de Deckrullo perscamera. Dit was in 1927, nog voor beroemde Ziess Ikon-cameras als de Contax, Contarex, Contaflex, Kolibri en Super Ikonta's. Concurrerende cameralijnen binnen Zeiss en tussen Zeiss en Voigtländer, plus de Japanse overheersing op de markt, zorgden ervoor dat Zeiss Ikon in 1971 ten onder ging. Tot 1972 werd nog een beperkt aantal camera's met de hand geassembleerd uit losse onderdelen.

Zeiss Ikon is een merk met een rijke historie. Het heeft vele beroemde toestellen voortgebracht. Wil je gaan verzamelen, dan zou dit een goede keuze zijn: Zeiss Ikon, Contessa-Nettel, Goerz, Ernemann, ICA, Voigtländer en Dr. August Nagel.

Bijgaande kaft van het bedrijfsblad van Zeiss uit 1941 toont een foto van een werkbezoek van bevriende regeringsleiders uit Italie, Benito Mussolini, de leider van de Partito Nazionale Fascista, in vol uniform. De plaat geeft een goed beeld van de invloed van Nazi-Duitsland op het bedrijfsleven. De telescoop was waarschijnlijk een prototype, maar werd nooit in productie genomen.


Zeiss Ikon Ideal 225
1927-'38

Een prachtig behouden exemplaar van de Ideal 225 van Zeiss Ikon, een kwaliteitscamera die gedurende tien jaar in verschillende uitvoeringen werd geproduceerd. Het hier getoonde model heeft een lens uit 1927 en is gemaakt voor het fotograferen met glasplaten in de maat 9 x 12 cm. Het fraaie toestel is voorzien van een dubbel uittrekbare balg en een verwisselbaar objectief.

Het uitkaderen van het beeld kan op het matglas. Heb je minder tijd, dan kun je gebruikmaken van de brilliant zoeker en voor sportopnamen het raamkader in combinatie met de uitklapbare en draaibare zoeker op het camerahuis.

Conditie: uitstekend.
Taxatie: 200 - 240 euro.

Camera:
Film
Lens:

Nr.
Bouwjaar:
Sluiter

Zeiss Ikon Ideal 225
Glasplaten 9x12cm
Carl Zeiss Jena
Tessar f: 4.5/13.5 cm
788768
1927
Compur
DRP 258646

Zeiss Ikon Box Tengor (54/2 en 54/15)
1931-'39

Camera:
Film
Bouwjaar:
Lens:
Conditie:
Taxatie:
Box Tengor 54/15 (rechts)
116 rolfilm 6.5 x 11 cm
1932
Goerz Frontar 135 mm
mooi
80 - 100 euro
Camera:
Film
Bouwjaar:
Lens:
Conditie:
Taxatie:
Box Tengor 54/2
120 rolfilm 6 x 9 cm
1931
Goerz Frontar 110 mm
mooi
50 - 70 euro

De Box-Tengor camera werd door Zeiss Ikon in verschillende uitvoeringen geproduceerd in de periode 1928 tot 1939. In deze tijd gold een boxcamera als een beginnercamera. De van metaal gemaakte Box-tengor met zijn leren bekleding en relatief goede lens stond wel bekend als een van de betere boxcamera's uit die tijd. Veel militairen gebruikten deze camera om privé foto's mee te maken. Gave exemplaren zoals deze worden niet vaak aangeboden.


Zeiss Ikon Super Ikonta A (530)
1934-'37

Camera:
Film:
Lens:

Nr.
Bouwjaar:
Sluiter:
Super Ikonta A
120 rolfim, 4.5 x 6 cm
Carl Zeiss Jena
Tessar f: 3.5/7 cm
1 491 064
1933
Compur

Duitse militair met Super Ikonta A (531)


Zeiss Ikon Super Ikonta C (530/2)
1934-'36

Camera:
Film:
Lens:

Nr.
Bouwjaar:
Sluiter:
Super Ikonta C
120 rolfim, 6 x 9 cm
Carl Zeiss Jena
Tessar f: 4.5/10.5 cm
1 285 544
1931
Compur

Afgaande op het lensnummer komt dit topmodel van Zeiss Ikon uit 1931. Meestal kun je er dan vanuit gaan dat de camera een jaar later op de markt kwam. In dit geval niet, want de 530/2 zou pas in 1934 worden uitgebracht.

Dit eerste model heeft de ontspanknop nog op de lens zitten en is ook bekend onder de naam Super Ikomat. Vanaf 1937 kwam er een versie met de ontspanknop op de bovenkant van het camerahuis.

Gekoppelde meetzoeker - De Super Ikonta is een balgcamera met een gekoppelde meetzoeker. Om dit mogelijk te maken, plaatste Zeiss Ikon een optisch element op het objectief, dat is uitgelijnd met de afstandsmeter bovenop het camerahuis. Deze oplossing is kenmerkend voor de Super Ikonta modellenlijn, maar werd ook toegepast op modellen als de Super Nettel en Tenax II. Voigtlander gebruikte voor haar Bessa RF en Bessa II een andere, mechanische oplossing, waarbij het objectief over een slede wordt verplaatst. Bij deze Super Ikonta moest na het scherpstellen het voorwerp worden uitgekaderd middels de uitklapbare zoeker op het camerahuis. Het mag nu omslachtig lijken, maar in die tijd was dit een vooruitstrevend stukje techniek.

De Super Ikonta C is een kwalitatief hoogwaardig en mooi afgewerkte camera. Super Ikonta's zijn dan ook echte verzamelcamera's.

Conditie: bijzonder goed.
Taxatie 150 - 225 euro

De modellenreeks begint bij de 530 en eindigt bij de 534. Er werden ook nog een Super Ikonta III en IV uitgebracht. Dit zouden de laatste klapcamera's worden die door Zeiss Ikon werden geproduceerd.



Zeiss Ikon Super Ikonta C (531/2)
1936-'50

Camera:
Film:
Lens:

Nr.
Bouwjaar:
Sluiter:
Super Ikonta C
120 rolfim, 6 x 9 cm
Carl Zeiss Jena
Tessar 4.5/10.5 cm
2 294 201
1938
Compur

Van deze vroege Super Ikonta bestaat ook een Russische variant, de Moskva-2 genaamd. De Russen bouwden bijna 200.000 exacte kopieën van het hiernaast getoonde topmodel van Zeiss Ikon.

Deze camera is ontworpen voor 6 x 9 cm opnames (8 stuks), maar kan dankzij een inlegmasker en extra kaders op de zoeker ook foto's maken in het formaat 4.5 x 6 cm (16 stuks). De ontspanknop zit op het camerahuis.

Conditie: bijzonder goed.
Taxatie 250 - 350 euro

Dit model zou lang in productie blijven, van 1936 t/m 1953. Vooroologse modellen zijn o.a. hekenbaar aan de ongecoate Novar of Tessar lens in een Compur of Compur-Rapid sluiter. Na de oorlog werden ze uitgerust met flitssynchronisatie, een Schneider Xenar of Tessar lens in een Compur, Compur-Rapid of Synchro-Compur sluiter. De lens van dit exemplaar komt uit 1938, dus de camera zelf zal van 1939 zijn.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden de fabrieken van Zeiss Ikon gebombardeerd, waardoor er na de oorlog geen lenzen konden worden geproduceerd. Vandaar dat dit model na de oorlog ook met een Schneider Xenar lens werd uitgerust, wat een niet-Zeiss Ikon lens is.

Zeiss Ikon Super Nettel (536/24) 1934-'37
De nooit falende camera

Camera:
Film:
Serienummer:
Nieuwprijs:
Lens:

Nr.
Bouwjaar:
Sluiter:
Super Nettel
35 mm
Y.60210
Fl. 152,-
Carl Zeiss Jena
Triotar 3.5/5 cm
1 651 212
1935
Spleetsluiter

De klassieke reportercamera, met automatische scherpstelling door ingebouwde afstandmeter. Een stevige constructie met metalen spleetsluiter, een vast objectief en afneembare achterwand. In de brochure uit 1934 wordt verder melding gemaakt van de goede eigenschappen die van de Contax zijn overgenomen. In 1936 kwam de hier getoonde verbeterde Super Nettel op de markt. Het lensnummer komt uit 1935, wat past bij het bouwjaar van deze camera.

De camera heeft een gekoppelde meetzoeker en er kan worden scherpgesteld door het wieltje te verdraaien dat rechtsboven op de lensplaat zit. Net als bij de Super Ikonta heeft deze camera twee zoekvensters, één voor het scherpstellen van het beeld en een om het te fotograferen onderwerp uit te kaderen. Na het scherpstellen moet je dus je oog van de ene naar de andere zoeker verplaatsen.

Conditie: gebruikt.
Taxatie: 200 - 250 euro

Foto: Duitse militair met Super Nettel, een verrekijker en handgranaat.

Deze Super Nettel was in 1934 leverbaar met een Zeiss Tessar 1:3.5 voor 152 gulden en met Zeiss Tessar 1:2.8 voor Fl. 169,- Dit model uit 1936 is uitgerust met een voordeliger Zeiss Triotar. 1:3.5

De Super Nettel werd geleverd door fotohandel Gerard Berman uit Haarlem, bevoorrecht met de onderscheiding van MEESTERWERKER der Contax-camera.

Zeiss Ikon Super Nettel II (537/24)
1936-'38

Camera:
Film:
Serienummer:
Lens:

Nr.
Bouwjaar:
Sluiter:
Super Nettel II
35 mm
Z.43410
Carl Zeiss Jena
Tessar 2.8/5 cm
1 509 472
1934
Spleetsluiter

In 1936 kwam er een verchroomde versie op de markt, de Super Nettel II. Het betrof een gelimiteerde oplage van slechts 2000 stuks wereldwijd. De Tessar-lens stamt uit 1934, wat past bij de leeftijd van dit toestel. Tijdens de oorlog zijn bij bombardementen op Duitsland veel camera's verloren gegaan. Het is onduidelijk hoeveel er bewaard zijn gebleven.

Het hier getoonde exemplaar ziet er netjes uit. Rondom de zoeker wat kleine dutjes en op het chroom wat slijtplekken, maar de bekleding, de lens en het lakwerk hebben de tand des tijds goed doorstaan.

Met de komst van de Contax II kwam er ook een voordelig alternatief op de markt. De opvolger van deze Super Nettel kreeg niet de naam Super Nettel III, maar werd op het laatste moment omgedoopt naar Nettax.

Conditie: goed.
Taxatie 400 - 500 euro


Zeiss Ikon Super Ikonta B (530/16)
1935-'37

Camera
Film:
Serienr.:
Lens:

Nr.
Bouwjaar:
Sluiter:
Super Ikonta B
120 rolfilm 6 x 9 cm
72051
Carl Zeiss Jena
Tessar 2.8/80 mm
1 576 666
1934
Compur Rapid





Deze Super Ikonta's werden door Zeiss-Ikon kort na elkaar uitgebracht. De van metaal gemaakte meetzoekcamera's zijn stevig gebouwd en behoorden in de jaren dertig tot de top van het segment.

Door het hoge gewicht ligt hij prettig en stabiel in de hand. De modellen A, B, C gebruikten 120 rolfilm, in de negatiefmaten 6x4.5 cm (A), 6x6 cm (B) en 6x9 cm (C). Model D gebruikte 616-film met een negatiefmaat van 8x11.5 cm. De lens komt uit 1934.

De Super Ikonta (B) 530/16 beschikt over de toen opzienbarende functie AUTOSPACE. De fotograaf hoefde hierdoor slechts het eerste frame goed te zetten, waarna de rest van de negatieven automatisch werd uitgelijnd. Hierdoor ging wel het eerste negatief verloren en konden er nog 11 van de 12 foto's worden benut.

De camera heeft twee zoekvensters. Eén voor het scherpstellen van het beeld en nog een om het te fotograferen onderwerp uit te kaderen. Na het scherpstellen moet je dus je oog van de ene naar de andere zoeker verplaatsen.

De Super Ikonta's gebruikten de door Zeiss-Ikon ontwikkelde roterende wig-prisma, waardoor met de linker hand op de lens kon worden scherpgesteld.

De Super Ikonta modellen 530/16 en 532/16 behoorden tot de standaard uitrusting van de Army Film & Photographic Unit of the Britisch Army. In het AFPU-handboek staan ze vermeld als: 'proved to be the best and handlest in action'. Deze camera is onder andere gebruikt door sergeant Peter Norris tijdens de invasie in Normandie.

Conditie: goed.
Taxatie 175 - 250 euro


Zeiss Ikon Contax II (543/24)
1936-'42

Camera:
Film:
Lens:

Nr.
Bouwjaar:
Sluiter:
Nieuwprijs:
Contax II
35mm
Carl Zeiss Jena
Tessar 3.5/5 cm
2 406 016
1938
gordijn
189 Dollar





In de jaren dertig brachten Leitz, Zeiss en Rollei toonaangevende modellen op de markt die bijna dertig jaar lang de Europese persfotografie zouden domineren. ` De Leica's waren eenvoudig geconstrueerd, robuust en betrouwbaar en daardoor zeer succesvol. Zeiss Ikon ontwikkelde als antwoord op het ontwerp van Leitz de Contax. De opvolger, de Contax II, werd een groot succes en was de eerste meetzoeker die de afstandsmeter en zoeker in één venster combineerde.

Contax versus Leica
Het plaatsen van een nieuwe film in een Leica is niet eenvoudig. Zo is er een speciale sjabloon nodig om een lange lip aan de film te snijden. Bij de Contax kun je zowel links als rechts een filmcassette plaatsen, zodat je de belichte film niet hoeft terug te draaien.

Het gordijn van de gordijnsluiter is bij de Contax in metaal uitgevoerd, terwijl die van de Leica van stof is gemaakt. Als je met een Leica in de zon loopt, moet je dus steeds een kapje op de lens plaatsen om te voorkomen dat de lens niet als brandglas gaat fungeren en een gaatje in het gordijn brandt. Zeiss Ikon gaf de verwisselbare lenzen een bajonetsluiting mee, zodat ze sneller gewisseld konden worden dan de met schroefdraad uitgevoerde lenzen van de Leica. De Contax was technisch dus meer geavanceerd, maar daardoor ook minder betrouwbaar dan de Leica. In 1936 bracht Zeiss Ikon daarom de Contax II uit, die aanzienlijk beter was dan zijn voorganger.

WO2
De Contax II werd o.a. gebruikt door de oorlogsverslaggevers Robert Capa, Bert Hardy en Lee Miller. De AFPU stond dit toe, maar verleende geen service op de toestellen.

Robert Capa (links) met Contax II in gesprek met George Rodger - Napels 1943.

Dr. Weber vacublitzauslöser
Nadat de eerste flitslampen werden geïntroduceerd, verschenen er ook de eerste lamphouders, zoals de hier getoonde. Dr. Weber uit Kiel was toen een toonaangevende fabrikant van flitsers. Het bedrijf ontwierp houders voor de Leica, Contax en Super Nettel. Zeiss Ikon zou later zelf de houder voorzien van een koppeling naar de ontspanknop op de camera, waarmee de flits werd gesynchroniseerd. In de metalen buis zit een batterij die de lamp moet ontsteken.

Na de Tweede Wereldoorlog vervielen alle Duitse patenten en werden, net als bij Leica, de mallen, gereedschappen en voorraden in beslag genomen door de Russen. Ongeveer 300 Duitse fabrieksarbeiders werden als krijgsgevangenen naar Kiev overgeplaatst. Na de oorlog werd daar de productie van de Contax II onder de naam Kief 4A voortgezet. Deze naoorlogse productie vond niet alleen plaats in Rusland, maar ook nog bij Zeiss in Duitsland, gebruikmakend van oude voorraden van voor 1945.

Kiev Contax II - 1945 -'83

Carl Zeiss Jena Sonnar nr. 2256777
Dit tweede exemplaar uit mijn verzameling is uitgerust met een lens genaamd Sonnar. De lens zou vlak na de oorlog zijn toegepast, ter aanvulling op productie uit oude voorraden. Na 1945 verviel het patent uit 1931 echter en werd de Sonnar o.a. door Rusland (Jupiter) en Japan (Nikkor, Senerar/Canon) nagemaakt. De Sonnar zou in de DDR tot 1994 in productie blijven.

Toen de oorlog ten einde liep, gaf Hitler het Duitse volk daar de schuld van en liet als straf de infrastructuur en voedselvooraden vernietigen. Er was vrijwel gebrek aan alles. Veel Duitse burgers stierven de hongerdood. Om geld voor voedsel te verdienen werden uit verborgen oude vooraden Contaxen in elkaar gezet om te verkopen aan de geallieerde troepen. Na het opsplitsen van Duitsland kwam Jena in de Russische zone te liggen. De Amerikanen roofden de meeste voorraden nog even weg voordat de Russen de macht kregen en de productie van de Contax naar Kiev verplaatsten. Het Duitse Zeiss mocht niet meer zelfstandig toestellen in Duitsland maken, maar deed dit in het geheim toch uit voorraden die ze verborgen hadden. Ze moesten de sluiter opnieuw 'uitvinden', omdat de mallen en tekeningen bij bombardementen verloren waren gegaan. Deze camera's zijn nu bekend als Jena-Contaxen en nu vele honderden euro's waard. Omdat ze niet 'ondekt' mochten worden, verschillen de Duitse en Russische Contaxen niet van elkaar, wat identificatie niet eenvoudig maakt. Het enige verschil zou dus in de nieuw ontworpen sluiter zitten. Er zijn dus naoorlogse Jena-sluiters en vooroorlogse Dresden-sluiters in omloop.

Carl Zeiss Jena
De merkrechten 'Carl Zeiss' en 'Zeiss Ikon' waren veel geld waard en werden na de oorlog zowel door het oude Zeiss (Rusland/Oost-Duitsland) als door het door de Amerikanen nieuw opgerichte Zeiss in Oberkochen, West-Duitsland gebruikt. In 1957 kende het Amerikaanse Hooggerechtshof beide merknamen toe aan de Zeiss Foundation in de U.S. Occupied Zone van Duitsland. Het Oost-Duitse Zeiss voegde daarom in 1957 'Jena' toe aan de merknaam en gebruikte voor de export buiten Europa ook wel 'aus Jena'. Maar niet alle camera's die de naam 'Carl Zeiss Jena' dragen zijn van na 1957. Ook op toestellen van voor de oorlog kom je de toevoeging 'Jena' vaak tegen, zoals bij de vooroorlogse Super Ikonta's en Super Nettels die op deze pagina staan. In 1957 heeft men Carl Zeiss 'Jena' laten registreren als merknaam, wat voorheen niet het geval was. Het is dus een rechtenkwestie en zegt niets over de leeftijd van de lens.

Contax met logo
Wat verder opvalt aan dit exemplaar is dat de naam Contax met een kleiner lettertype is geschreven (Links naast de C zit meer vrije ruimte) en het logo van Zeiss Ikon is naast de afstandsmeter (c) aangebracht. Ook de genummerde flitsschoen (nr. 348) draagt dit logo.

De handleiding uit 1936 (rechts) toont een afbeelding van de Contax II met het logo op de voorkant, maar op Internet zijn ze onvindbaar. Je kunt je dus afvragen of Zeiss Ikon deze uitvoering in productie heeft genomen. Ook in de British Journal uit 1937 staat een advertentie met een Contax II met Zeiss Ikon-logo. Het toestel heeft bij het maken van promotiefoto's dus wel bestaan, maar bij de daadwerkelijke productie is blijkbaar besloten om het logo achterwege te laten. De Russen hebben deze publicaties natuurlijk ook gezien en het ontwerp met logo na de oorlog overgenomen bij de productie in Kiev.

De Sonnar-lens stamt uit 1938 en is waarschijnlijk als oude voorraad meegenomen en na de oorlog op dit exemplaar gemonteerd. Historisch gezien dus een leuke aanvulling op de verzameling en met logo redelijk zeldzaam. Bij door Rusland gemaakte Contaxen ontbreekt het Zeiss Ikon-brandmerk in het leer op de rug van de camera, omdat het leer van een mindere kwaliteit is. Het exemplaar met flitser heeft dit stempel wel, dit exemplaar met logo niet. De Russen hebben overigens ook naamloze Contaxen geproduceerd, omdat Amerika de merknaam 'Contax' als oorlogsbuit toekende aan het West-Duitse Zeiss. Na deze naamloze periode doopten ze het toestel om tot 'Kiev'. De productie van de 'Contax' in Kiev stopte pas in 1983. Je kunt ze voor enkele tientjes aan je verzameling toevoegen. Een Duitse Contax II is ongeveer viermaal zoveel waard.

De naoorlogse Contax IIa is o.a. herkenbaar aan het kleinere venster van de meetzoeker en de vlakke voorkant van het camerahuis.

Zeiss Ikon Tenax II (580/27) 1938-'41
35mm Auto-Focusing PRECISION Miniature

Camera:
Film:
Serienr:
Nieuwprijs
Lens:

Nr.
Bouwjaar:
Sluiter:
Tenax II
35mm 24 x 24 cm
H74765
fl 315,-
Carl Zeiss Jena
Sonnar 2/4 cm
2 142 080
1937
Compur Rapid

In de jaren dertig ontwierp Hubert Nerwin voor Zeiss Ikon een aantal kleine camera's voor de 35mm-film. De meeste van deze modellen gebruiken negatiefmaten van 24x36 mm. De Tenax 1 en 2 gebruiken echter een kortere framemaat van 24x24 mm, zodat er sneller achterelkaar en meer foto's kunnen worden genomen. Dit naar voorbeeld van de populaire camera's van Robot, die over een veermechanisme beschikken om de film snel te kunnen doordraaien. Door de hefboom naar beneden te drukken wordt niet alleen de film getransporteerd, maar gelijk ook de speciaal ontwikkelde Compur-sluiter gespannen. Je kon daarbij de camera aan het oog houden, zodat je in serie actiefoto's kon maken. Het toestel heeft verder een ingebouwde zelfontspanner, verwisselbare lenzen in bajonetvatting en een meetzoeker, waarbij afstandsmeter en beeldzoeker in één venster zijn verenigd. De Tenax II kan 50 opnames maken op een standaard filmrolletje en gebruikt daarbij dezelfde spoelen als de Contax.

Conditie: mooi.
Taxatie: 300 - 450 euro

WO2
De productie van camera's werd vanaf 1938 stopgezet. Zeiss Ikon was in aanloop naar en tijdens de oorlog actief betrokken bij diverse militaire projecten. Zo werd de Tenax II aangepast voor het maken van X-ray opnamen en ingezet bij de ontwikkeling van raketmotoren door Werner von Braun. Nieuwe camera prototypen en tekeningen van o.a. de Tenax, Contax en Super Nettel werden zolang opgeslagen in de kelders van de voormalige Ica-fabriek in Dresden, waar alle 35mm-camera's van Zeiss Ikon werden geproduceerd. Bij bombardementen op Dresden, in de nacht van 13 op 14 februari 1945, gingen o.a de tekeningen en mallen van de Tenax II verloren. Het Ica-gebouw dat uit meerdere verdiepingen bestond, storte volledig in. De productiefaciliteiten voor de Tenax I overleefde de oorlog wel. Het Oost-Duitse Zeiss bracht na de oorlog nog verschillende varianten van dit toestel uit. De Tenax II kwam niet meer terug. Doordat de Tenax II maar kort in productie is geweest, zijn er ook weinig vervangingslenzen gemaakt.

Zeiss Ikon Tenax I (570/27) 1939-'41

Deze setjes kom je dus niet vaak tegen en zijn zeldzaam (lees: duur). Ook van de camera zelf zijn beperkte aantallen geproduceerd, waardoor ze nu gezocht en flink aan de prijs zijn. De Tenax I ( 1939) kwam overigens een jaar later op de markt dan de Tenax II (1938). De hier getoonde Tenax II is van het eerste productiejaar, de lens komt uit 1937.

De Tenax II heeft een origineel en innovatief ontwerp, wat het een echte verzamelcamera maakt. Het is een toestel van hoge kwaliteit en het staat bekend als de gebruiksvriendelijkste 35mm-camera van voor de oorlog.

De Tenax II was leverbaar met 4 verschillende lenzen, een f:2.8 Tessar, een f:2 Sonnar, een Sonnar telelens en een Orthometar groothoeklens. Het objectief beschikt over een bajonetsluiting, waardoor hij eenvoudig en snel te demonteren is. Het hier getoonde model heeft de duurdere Sonnar lens, die 315 gulden kostte. Een toestel met Tessar kon voor 254 gulden worden aangeschaft. De lensopening (het diafragma) is in te stellen door aan de ring rondom de lens te draaien. De sluiter is van het type Compur Rapit en is in het camerahuis net achter de lens ingebouwd. Hierdoor kan de lens als complete eenheid snel worden gewisseld. Deze meetzoeker heeft geen flitssynchronisatie, maar kent wel een zelfontspanner en is beveiligd tegen het dubbel belichten van een opname.

Miniatuurcamera's van Zeiss Ikon: Tenax II, Contax II en Super Nettel II.

De Tenax II werd speciaal ontwikkeld om snel in serie foto's te kunnen maken, net zoals de camera's van Robot. De grote filmtransporthendel zit rechts van de lens (aan de voorkant van de camera), zodat je niet je vingers hoeft te verplaatsen bij het doordraaien van de film.

Zowel de Robot als ook deze Tenax II werden tijdens de Tweede Wereldoorlog door het Duitse leger gebruikt.


Zeiss Ikon Super Ikonta B (532/16)
1937-'56 - Perfect control . . .

Camera:
Film:
Serie-nr:
Lens:

Nr.
Bouwjaar:
Sluiter:
Nieuwprijs:
Super Ikonta B
120 rolfilm 6 x 9 cm
P14008
Zeiss Opton
Tessar 2.8/80 mm
510 302
1951
Compur Rapid
207 dollar

Deze 532/16 kwam in 1937 op de markt en combineerde de afstandsmeter en zoeker in één venster. De naoorlogse productie liep tot 1956 en is herkenbaar aan de lensnaam Zeiss Opton, de firma die in 1946 werd opgericht in West-Duitsland. In 1937 was lenscoating nog niet mogelijk, maar naderhand liet men de lenzen soms alsnog coaten.

AFPU:
Army Film & Photographic Unit of the Britisch Army

De Super Ikonta modellen 530/16 en 532/16 behoorden tot de standaard uitrusting van de AFPU. In het AFPU-handboek staan ze vermeld als: 'proved to be the best and handlest in action'.

Conditie: mooi
Taxatie: 170 - 220 euro


Zeiss Ikon Nettar A (515/2)
1937

De Nettar-serie van Zeiss Ikon is ontworpen voor de gebruiker die een kwalitatief goede, eenvoudig te bedienen en voordelige camera zoekt.

Taxatie: 35 - 50 euro


Zeiss Ikon Nettar (515/16)
1938 - 1951

Twee Amerikaanse soldaten uit Tacoma, Washington. Links op de foto oorlogsfotograaf Arnold E. Samuelson, met een Nettar 515/16 en rechts Marvin R. Carter, een artillerist die is toegevoegd aan dezelfde eenheid.

Taxatie: 35 - 50 euro


Zeiss Ikon Ikonta B (521/16)
1938-'53

Een leuke kwaliteitscamera met een mooie, klassieke uitstraling. Het toestel maakt 12 opnames in het formaat 6x6 cm en gebruikt daarvoor rolfilm type 120.

De 521/16 was voor de oorlog leverbaar in drie verschillende uitvoeringen:
Tessar f:3.5 / Compur-Rapit (74.00 Dollar)
Novar-Anastigmat f:3.5 / Compur (56.00 Dollar)
Novar-Anastigmat f:4.5 / Klio (44.00 Dollar)

Het hier getoonde model is uitgevoerd met een Novar-Anastigmat f:3.5 lens en Prontor-S sluiter en is dus van na de oorlog. Deze Ikonta was ook alleen na de oorlog leverbaar met flitssynchronisatie.

Een zelfde toestel werd onlangs voor 180 euro verkocht. Tel daar de veilingkosten nog bij en je zit op 200 euro. Ook op andere websites kom ik dergelijke hoge prijzen tegen. Zelf betaalde ik aanzienlijk minder voor dit fraaie exemplaar. Ikonta's zijn wel meer waard dan Nettar's, maar helemaal verklaren kan ik het niet.
Taxatie: 50 - 80 euro


Zeiss Ikon Ikoflex III (853/16) 1939-'40

Camera:
Film:
Lens:

Nr.
Bouwjaar:
Sluiter:
Ikoflex III
120 rolfilm
Carl Zeiss Jena
Tessar 2.8/80 mm
1870691
1936
Compur Rapid




In 1934 voegde Zeiss Ikon een nieuw model Twin-lens Reflex camera (TLR) toe aan haar Ikoflex-reeks. Concurrent Rollei had net daarvoor de Rolleiflex Standard uitgebracht. Dit type kwaliteitscamera's werd veel gebruikt door professionele fotografen.

Door de onderste lens (het objectief) wordt de film belicht. Met de bovenste lens kan worden scherpgesteld (viewfinder). Je kijkt hierbij bovenop de camera, op een matglas. De spiegel in de camera staat onder een hoek van 45 graden en reflecteert het beeld voor de camera op het matglas, vandaar de naam spiegelreflexcamera. Bij het scherpstellen schuift de voorkant in zijn geheel naar voren. Je kunt heel precies scherpstellen en mooie scherptediepte resultaten behalen en daarbij meekijken op het matglas.

De Ikoflex zou in verschillende uitvoering tot 1960 in productie blijven. Het hier getoonde model III staat bekend als een van de beste uit deze serie. Hij gebruikt 120 rolfilm en maakt 12 foto's in de negatiefmaat 6 x 6 cm. Dit model is uitgerust met gekoppelde 75mm-lenzen (vooroorlogs, dus zonder coating). De zoeker bevat een Teronar Anastigmat lens en het objectief een Zeiss Jena Tessar.

Conditie: mooi
Taxatie: 350 - 500 euro

Zeiss Ikon Movikon 16 - 1935-'

Onderstaande filmcamera werd begin 1935 door Zeiss Ikon uitgebracht en was bestemd voor de professionele cameraman. Het is een kwalitatief goed gemaakte 16mm-filmcamera met verschillende opties: scherpstellen tijdens het filmen, slow-motion en instelbare belichting. Met een gewicht van 2 kg niet bepaald een lichtgewicht, een statief is dan ook geen overbodige luxe.

Zoals op de foto is te zien, werd de Movikon 16 ook door het Duitse leger gebruikt. Het betreft hier een tweede versie, afgaande op de extra accessoireschoen op het deksel.

De camera wordt aangedreven door een opwindbare veer met snelheden van 12 tot 64 beelden per seconde en is uitgerust met een gekoppelde afstandsmeter. Op de accessoiresschoen kon een Turret-zoeker worden gemonteerd.



In nette staat verkerende set met originele verpakking, redelijk zeldzaam.

Taxatie: 200 - 250 euro

Flash Bulp welke door de luchtmacht werd gebruikt bij het fotograferen bij nacht. Er werden 24 van deze lampen in een flitskast onder het vliegtuig geschroefd en tegelijkertijd ontstoken

Taxatie: 75 euro

Een Ihagee Exakta B, een Agfa Billy Clack en opvallend veel klapcamera's bij deze amateurfotografen.
Finse militaire parade in de stad Petroskoi op 1-10-1942